PANEVROPSKI UNIVERZITET
„APEIRON“
BANJA LUKA – ODJELJENJE BIJELJINA
Fakultet zdravstvenih nauka
Studijski program: Sanitarni inženjering
Trovanja hranom zagađenom uslovno patogenim bakterijama
Seminarski rad
Nastavni predmet: Ishrana, nutritivna terapija i dijetetika
Predmetni nastavnik:
doc.dr. Branislav Mihajlović
Student:
Denisa Kulanić
Bijeljina, juli 2015
2. Trovanja hranom zagađenom uslovno patogenim bakterijama
2.1.
Uslovno patogene bakterije
Ovu vrstu trovanja uzrokuju uvjetno patogene bakterije kao Escherichia coli,
Proteus i dr., a nalaze se svuda u okolini, pa se njima mogu kontaminirati sve namirnice.
Mišljenja o trovanju tim bakterijama vrlo se razlikuju: ili se radi o bakterijskom
endotoksinu, ili je trovanje izazvano djelovanjem međuprodukata proteolitičke razgradnje
(biogeni aminihistamin), ili iritirajućim djelovanjem brojnih bakterija na sluznicu
probavnog trakta. Escherichia coli je samo jedna od mnogih bakterija koja može
uzrokovati proliv. Neškodljive vrste ove bakterije normalno se nalaze posvuda u prirodi,
uključujući i probavni trakt ljudi i drugih kičmenjaka. Escherichia coli je često uzročnik i
probavnih i urinarnih infekcija. Posebno opasan soj Escherichia coli je
enterohemoragijska Escherichia coli ili skraćeno EHEC. EHEC se povezuju sa
epidemijama nakon konzumiranja nedovoljno pečenog mljevenog mesa, nepasteriziranog
soka od jabuke ili jabukovače, salate, salame ili nepasteriziranog mlijeka. Neke epidemije
povezane su sa zagađenom bunarskom vodom i neprikladno dezinficiranim bazenima.
Ovaj soj Escherichia coli stvara toksine po strukturi i učinku slične toksinima šigele. Ti
toksini mogu uništiti sluznicu crijeva, uzrokovati anemiju, grčeve u želucu, krvave stolice
i ozbiljne komplikacije nazvane hemolitičko-uremički sindrom (HUS). HUS u konačnici
može dovesti do prestanka funkcije bubrega. Djeca su posebno osjetljiva na ovu
3
komplikaciju. Nosioci ove bakterije su goveda, ali i druge domaće i divlje životinje. Ptice
također mogu biti nosioci ove bakterije.
Uzročnici pripadaju različitim vrstama mikroorganizama, među kojima su najpoznatije
streptokoke, stafilokoke, Escherihia Coli i druge.
REDNI
BROJ
UZROČNIK
NAJČEŠĆI REZERVOAR
INFEKCIJE
PUT ŠIRENJA
1.
Salmonela vrste
> od 2200 serotipova
živina, svinje, golubovi, čovek
hrana-jaja, meso, mesni
proizvodi, mlijeko i mliječni
proizvodi, voda
2.
Shigella vrste
čovek
hrana, voda,
Muhe su značajan
posrednik u prenosu
infekcije
3.
Vibrio vrste
čovek
hrana-mlijeko, voda
4.
Yersinia
enterocolitica
svinje, ovce, goveda, psi i mačke
hrana-meso, kontakt sa
životinjama
5.
Staphylococcus
aureus
čovek sa stafilokoknom
infekcijom kože i dišnih puteva
hrana-kolači, sladoled,
kremovi od jaja i mlijeka,
roštilj meso
6.
Campylobacter sp.
goveda, ovce, perad, divljač,
ptice, psi
hrana-piletina, sirova
kobasica
7.
Listeria
monocytogenes
goveda
hrana-mlijeko,sirevi,suho
meso,sušena kobasica
8.
Pseudomonas
aeruginosa
zemlja,površinske vode
hrana, voda
9.
Escherichia coli
O157
intestinalni životinja-goveda
hrana-mljeveno meso,
majonez, sok od jabuke,
voda
10.
Proteus vrste
zemlja, otpadne vode,
intestinalni trakt ljudi i životinja
hrana, voda
11.
Enterococcus spp
intestinalni trakt ljudi i životinja hrana, voda
12.
Bacillus cereus
zemlja, prašina
hrana-pirinač, voda
13.
Clostridium
perfrigens
zemlja, prašina, digestivni trakt
ljudi i životinja
hrana- sveže i zamrznuto
meso, voda
14.
Helicobacter pylori rečna i morska voda
hrana- mleko, voda
15.
Clostridium
botulinum
široko rasprostranjen u prirodi-
zemljište
konzervirana hrana,
kobasice, pršut
4
