Uvod
Pravo na život predstavlja jedno od osnovnih ljudskih prava i kao takvo njegovu neprikosnovenost
štite gotovo svi pravni sistemi, ustavi i drugi zakonodavni akti zemalja širom svijeta. Pa ipak pored
toga svakodnevno se upravo ovo ljudsko pravo krši, ljudski životi se gase ne prirodnim putem, već
nasiljem, silom i to najčešce od strane drugih ljudi, istih onih koji bi upravo pravo na život trebalo da
uzimaju kao vrhovni postulat življenja svih nas, bez obzira na rasu, pol, vjersku i polnu
opredjeljenost.
1
1
Dragana Kolarić ”Krivično djelo ubistva”
3
Vrste krivičnih djela
Krivično djelo ubistvo spada u krivična djela protiv života i tijela. ”Ko drugog liši života kazniće se
kaznom od 5 do 15 godina (član 148. KZ),, .Ubistvo je protivpravno lišavanje života drugog lica.
Uništenje ili lišenje drugog lica može biti izvršeno na različite načine, različitim sredstvima, pod
različitim okolnostima i uslovima, pa se stoga i razlikuju više vrsta ovog krivičnog djela: obično
ubistvo, teška ubistva i privilegovana ubistva.
Ubistvo
Pod običnim ubistvom podrazumjeva se umišljajno lišavanje života drugog lica koje nije praćeno
dodatnim posebnim okolnostima koje kada postoje menjaju težinu i oblik ovog djela stvarajući tako
neki od posebnih oblika kvalifikovanog ili privilegovanog ubistva. Obično ubistvo postoji samo
onda ukoliko u konkretnom slučaju ne postoje obilježja nekog drugog oblika ovog krivičnog djela.
Ubistvo postoji samo onda ako je lišavanje života izvršeno protivpravno. Ako postoji neki od opštih
osnova (nužna odbrana, krajnja nužda) koji isključuju protivpravnost, krivično delo ubistva ne
postoji. Posledica djela je smrt drugog lica. Krivično djelo ubistva postoji nezavisno od toga da li je
smrt nastupila neposredno nakon radnje izvršenja ili posle kraćeg ili dužeg vremena.
Bitno je jedino utvrditi postojanje uzročne veze izmedju ova dva elementa krivičnog djela. S
obzirom na to da zakon ne sadrži definiciju uzročnosti, ovo pitanje sud rešava u svakom konkretnom
slučaju uzimajući u obzir kriterijume koji su prihvaćeni u doktrini i judikaturi. S tim u vezi treba reći
da je dominantna teorija ekvivalencije prema kojoj svaki uslov koji je neposredno ili posredno
prethodio posledici a bez koga ona ne bi nastupila, predstavlja uzrok posledice.
Objekat zaštite kod krivičnog dela ubistva smatra se čovek kao ljudsko biće. Krivičnim pravom štiti
se život čoveka sve do njegovog prestanka, odnosno do momenta smrti. Radnja je osnovni element u
pojmu krivičnog dela. Njom se krivično delo ostvaruje. Radnja izvršenja kod krivičnog djela ubistva
može biti veoma raznovrsna po načinima izvodjenja i upotrebljenim sredstvima.
Ona mora biti voljna i mora se ostvariti u spoljnom svetu. Odluke ili namjere da se učini krivično
djelo, kao i ostali psihički procesi, unutrašnji akti, ne predstavljaju radnju u krivično-pravnom smislu
sve dok nisu prešli u ostvarenje, dok se nisu odrazili u spoljnom svetu.
4
