1. SREDSTVA OBEZBJEĐENJA UGOVORA.................................................................4
2. LIČNA SREDSTVA OBEZBJEĐENJA UGOVORA....................................................6
3. JEMSTVO.......................................................................................................................7
4. VRSTE JEMSTVA..........................................................................................................9
4.1. Solidarno jemstvo.....................................................................................................9
4.2. Podjemstvo............................................................................................................. 10
4.3. Sajemstvo................................................................................................................10
4.4. Jemstvo za naknadu štete........................................................................................10
5. ODNOS POVJERIOCA I JEMCA……………………………………………………11
6. ODNOS DUŽNIKA I JEMCA………………………………………………………..11
ZAKLJUČAK....................................................................................................................12
LITERATURA..................................................................................................................13
UVOD
Obligacija se u pravu smatra imovinsko-pravnim odnosom, koji nastaje između dva ili više
lica, na osnovu kojeg jedno lice (povjerilac) ima pravo da od drugog lica (dužnika) zahtijeva
da ovaj nešto učini, izvrši određenu radnju, odnosno da se uzdrži od neke činidbe što bi inače
ovaj imao pravo da u drugim okolnostima učini, a s druge strane, dužnik se obavezuje da
izvrši određenu činidbu, odnosno uzdrži od određene činidbe koju bi u drugim okolnostima
imao pravo da učini.
Obligacija, dakle, predstavlja imovinsko - pravni odnos koji se uvek sastoji iz prava
povjerioca na određenu činidbu i obaveze dužnika na izvjesno činjenje ili uzdržavanje od
nekog činjenja. Kako povjerilac ima pravo da od dužnika zahtijeva da nešto učini, odnosno
traži da izvrši, to se ovo njegovo pravo i naziva tražbinom. Iz tih razloga se i obligaciono
pravo naziva i tražbeno pravo. Dužnik, kao druga strana u ovom pravnom odnosu, ima
obavezu, odnosno dug da izvrši tražbinu povjerioca. Kako se ovde radi o obligaciji, odnosno
obavezi, ovo pravo se naziva i obligacionim, odnosno obveznim pravom.
Postoje određena sredstva obezbjeđenja obligacije, a kao jedno od ličnih sredstava
obezbjeđenja obligacije pojavljuje se jemstvo.
2
1. SREDSTVA OBEZBJEĐENJA UGOVORA
Prilikom zaključenja ugovora obje ugovorne strane žele da svoja prava koja proizilaze iz
takvog pravnog posla što je moguće lakše realizuju. Ukoliko obe strane ispune svoje obaveze,
tada to znači okončanje njihovog obligacionog odnosa. Međutim, događa se da jedna ili obe
ugovorne strane nisu u mogućnosti ispuniti svoje obaveze ili da, protivno ugovoru, izvrše
radnju koju su se obavezali propustiti. U ovakvim slučajevima jedna strana – povjerilac, može
drugu ugovornu stranu – dužnika prisiliti na izvršenje svoje obaveze, odnosno može koristiti
određena sredstva koja mu garantuje pravni poredak. Povjerilac mora podnijeti tužbu sudu
radi ispunjenja ugovora ili eventualno tražiti naknadu štete zbog neispunjenja, odnosno zbog
lošeg ispunjenja. Nakon toga, ukoliko dužnik dobrovoljno ne postupi po sudskoj odluci,
povjerilac može tražiti, ponovo putem suda, prisilno izvršenje te odluke.
Međutim, ostvarenje prava putem suda za povjerioca ponekad može biti veoma teško i sporo.
Sudski postupak nije dovoljno brzo i sigurno sredstvo da se osigura izvršenje ugovora. Naime,
povjerilac ne može uvijek dokazati sve svoje tvrdnje, kao ni visinu pretrpljene štete. Sudski
postupak je postupak koji dugo traje i veoma je skup. Okončanje sudskog postupka i
donošenje odluke ne znači da je povjerilac namiren i da je u potpunosti ostvario svoje pravo.
Događa se da dužnik i nakon donošenja sudske odluke ne želi namiriti povjerioca. U tom
slučaju povjerilac se ponovo mora obratiti sudu radi prisilnog izvršenja. Tek okončanjem
izvršnog postupka povjerilac je namiren, izuzev ako dužnik nije insolventan. Ukoliko je
dužnik insolventan, povjerilac ni putem suda ne može ostvariti svoja prava.
Da bi se izbjeglo neispunjenje ili neuredno ispunjenje ugovornih obaveza, često se ugovaraju
posebna sredstva kojima se obezbjeđuje pravilno ispunjenje ugovora. O primjeni tih sredstava
ugovarači slobodno odlučuju i to najčešće prilikom zaključenja ugovora. Oni odlučuju koja će
i koliko će sredstava obezbjeđenja upotrijebiti.
Ta sredstva obezbjeđenja nisu nastala u savremenom pravu, nego su neka od njih bila poznata
i prije rimskog prava, na primjer kapara, koju je poznavalo još grčko, a prije njega i feničko
pravo.
4
