1
FAKULTET ZA PRAVO, BEZBEDNOST I
MENADŽMENT ,,KONSTANTIN VELIKI”
SEMINARSKI RAD
Predmet
PRINCIP JAVNE ADMINISTRACIJE
Tema
ULOGA I ZNAČAJ ZAŠTITNIKA GRAĐANA
Profesor:
Student:
dr Zoran Pešić
Mladen Vidanović
Br. indeksa: 209-п/13
2
SADRŽAJ
Uvod
1.
Opšte karakteristike institucije ombudsmana
2.
Odnos parlamenta prema ombudsmanu – garancije nezavisnosti i izbor
3.
Odnos ombudsmana prema parlamentu – podnošenje izveštaja
4.
Uzajamni odnos parlamenta i ombudsmana – institut zakonodavne inicijative
5.
Zaključak
Literatura
4
organa uprave, kao i predloge za poboljšanje položaja građana u odnosu na organe
uprave. Izveštaj o radu se objavljuje u Službenom glasniku Republike Srbije i na internet
stranici zaštitnika građana. Sredstva za rad ombudsmana obezbeđuju se u budžetu
Republike Srbije.
Ombudsman je ovlašćen da kontroliše poštovanje prava građana, utvrđuje povrede
učinjene aktima, radnjama i nečinjenjem organa uprave, ako se radi o povredi republičkih
zakona, drugih propisa i opštih akata, međutim on nije ovlašćen da kontroliše rad
Narodne skupštine, predsednika Republike, Vlade, Ustavnog suda, sudova i javnih
tužilaštava4. Ima ovlašćenja da Skupštini i Vladi podnese inicijativu za izmenu ili
dopunu zakona i drugih opštih akata, ako smatra da do povrede prava građana dolazi
zbog nedostataka u propisima, kao i da inicira donošenje novih zakona, drugih propisa i
opštih akata, kada smatra da je to od značaja za ostvarivanje i zaštitu prava građana.
Takođe, ombudsman može i da javno preporuči razrešenje funkcionera koji je odgovoran
za povredu prava građana, tj. da inicira pokretanje disciplinskog postupka protiv
zaposlenog u organu uprave koji je neposredno odgovoran za učinjenu povredu5. Organi
uprave imaju obavezu da sarađuju sa zaštitnikom građana i da mu omoguće pristup
prostorijama i stave na raspolaganje sve podatke kojima raspolažu, a koji su od značaja
za postupak koji vodi, odnosno za ostvarenje cilja preventivnog delovanja, bez obzira na
stepen njihove tajnosti, osim kada je to u suprotnosti sa zakonom. Ombudsman ima pravo
da obavi razgovor sa svakim zaposlenim u organu uprave kada je to od značaja za
postupak koji vodi. Zaštitnik građana pokreće postupak po sopstvenoj inicijativi ili po
pritužbi građana.
Ombudsman snagom svog autoriteta podstiče na efikasniju zaštitu ljudskih prava. Razlozi
velike popularnosti ove institucije, kako kod nas, tako i u svetu, leže u pojednostavljenom
i besplatnom postupku koji olakšava komunikaciju sa građanima. Takođe ombudsman
vrši pozitivan uticaj u smislu demokratizacije političkog sistema, kao i u unapređenju
kvaliteta javne uprave. Zaštitnik građana u Srbiji ima karakteristike klasičnog modela
ombudsmana. On predstavlja vanpravnu kontrolu uprave i reaguje u slučajevima
narušavanja ljudskih prava i sloboda. Pored klasične funkcije( kontrola javne uprave i
zaštite ljudskih prava), ombudsman razvija i druge uloge. Pojavljuje se i kao posredni
učesnik u vršenju zakonodavne funkcije, antikorupcijska institucija, kao i ustanova koja
ima
značajnog učešća
u procesu izgradnje političkog sistema na osnovama demokratije i
vladavine prava.
Na osnovu dosadašnjeg rada ove institucije kod nas, može se zaključiti da je institucija
ombudsmana prihvaćena od strane naših građana, da je stekla ugled i autoritet koji su
jaka osnova za njegovo buduće efikasno delovanje u zaštiti prava svih nas, građana
Srbije.
