Svoje lične stavove prema svetu dete izgrađuje neprestanim učenjem. Osnovu
učenja na ovom uzrastu čini najpre proces identifikacije. Pri tom dete nesvesno uzima odrasle kao uzor, oponaša ih u svom vladanju, ali se ne zadržava na tome. Identifikacija nije sam puko oponašanje. Ona se sastoji u tome da se dete poistovećuje sa svojim uzorom, u njemu nalazi sebe, njegove emocije doživljava kao svoje, njegove težnje, misli i odluke smatra svojima. Ha taj način osobine, stavove i oblike ponašanja odrasle ličnosti presađuje u vlastitu ličnost, pretvarajući ih u elemente sopstvene individualnosti.
Psihoanalitičari nastoje da prikažu da je porodica ne samo institucija preko
koje se ostvaruje socijalizacija u tom smislu što porodica deluje da se usvoje društvene norme nego da je porodica i faktor od koga zavisi u kakvu će se ličnost dete razviti. Način na koji roditelji nagrađujući i kažnjavajući nastoje da postignu da dete usvoji društvene norme određuje ne samo norme ponašanja deteta nego determiniše i njegovu ličnost.
Možemo reći da je porodica u izvesnom smislu posrednik između deteta i šire
društvene zajednice. Ona je najpogodnija škola za emocionalne i socijalne odnose. Porodica se ne može izdvojiti iz opšte zakonitosti društvenog života, ona je sastavni deo društva i materijalno je zavisna o njemu. Upravo zbog toga porodični život služi oblikovanju zajedničkog iskustvenog i doživljajnog bogatstva članova porodice.
Porodici pripada najvažnija funkcija u vaspitavanju deteta i to zbog toga:
- što je uticaj porodice na dete prvi; - što ona deluje u najranijim godinama formiranja ličnosti, i - što je njen uticaj najtrajniji.
U tesnoj vezi sa pitanjem autoriteta roditelja je i pitanje atmosfere u porodici.
U nezdravoj porodičnoj atmosferi deca su razdražljiva, naprasita, drska, slabo uče, gube samopouzdanje i veru u ljude. Zbog i radi toga emocionalna atmosfera u porodici treba da je vedra, prijatna i ljudska, bez napetih situacija. Nju karakteriše uzajamna ljubav među roditeljima, njihova međusobna pažnja, predanost, stalna težnja da jedno drugome i deci učine život u porodici sadržajnijim i lepšim. Porodica ima veliki uticaj na psihički razvoj dece, na formiranje njegove ličnosti, socijalni razvoj i mentalno zdravlje, pa je njena uloga nezamenljiva. To je i prirodno, jer je porodica prva socijalna sredina u kojoj se dete razvija.
4
Porodica ima veoma značajne vaspitne zadatke koje može uspešno da
ostvaruje ukoliko za to postoje sledeći uslovi: mentalna i moralna zrelost roditelja i njihova pripremljenost, kao i određena sposobnost da se bave vaspitnim procesom; emocionalna povezanost deteta sa roditeljima i drugim članovima porodice, iz čega proizilazi osećanje deteta da je željeni član porodice, da joj pripada te da u njoj može naći oslonac; usklađeni odnosi između članova porodice, međusobna prisnost i mogućnost da u uzajamnoj saradnji rešavaju porodične probleme; primenjivanje takvih metoda u vaspitanju, koje polaze od unutrašnjih dispozicija deteta, ostavljaju dovoljno prostora za slobodno opredeljivanje i razvijanje samostalnosti individue.
2. PORODICA
2.1. Definisanje porodice
Porodica se definiše kao osnovna društvena ćelija i kao jedna od najsloženijih,
najstarijih i najtrajnijih društvenih grupa. Ona zahvata vrlo različite strane ljudskog života, pa zbog toga postoji čitavo bogatstvo značenja i objašnjenja, od filozofskih, socioloških, psiholoških, vaspitnih, socijalnih, pa do ekonomskih i pravnih.
U društvenim odnosima u kojim društvo preuzima brigu edukacije počevši od
predškolskog uzrasta i dalje, ova funkcija porodice se smanjuje. Takođe, na to je uticala i ekonomska funkcija porodice - da li se odvija u njoj ili izvan nje, da li ženski članovi učestvuju u obavljanju te funkcije. Za razliku od robovlasničkog i feudalnog društva, kapitalistički način proizvodnje i buržoaski politički sistem udaljavaju kako ženu tako i muškarca od same edukativne uloge u porodici. I biološka funkcija porodice je pokazala svoju evoluciju.
Socijalna funkcija porodice se ogleda u odgoju i brizi za potomstvom, do zaštite
od napada i ugrožavanja slobode pojedinca. Danas su se funkcije porodice promenile, ali je i dalje ona ostala važna društvena institucija, koja ima veliku ulogu u životu svakog pojedinca i u svakom društvenom sistemu.
Porodica je takva društvena zajednica za kojom svaki pojedinac oseća potrebu,
jer su ciljevi koji se u njoj ostvaruju temelji celokupnog čovekovog života i zbog toga je ona najsvestranija i najjedinstvenija skupina od vitalnog značaja za svakog člana
