1
FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE I PRAVO
FORKUP
SEMINARSKI RAD IZ:
DIPLOMATSKO I KONZULARNO PRAVO
Tema:
UNUTRAŠNJI ORGANI DRŽAVE KOJI
UČESTVUJU U MEĐUNARODNOJ
SARADNJI
Profesor : Student
:
Dušan Vasić
Beograd, 2016.
2
SADRŽAJ
1.Uvod…………………………………………………………….3str.
2.Šef države……………………………………………………….4,5,6str.
3.Položaj šefa države prema Ustavu iz 2006.godine…………….6str.
4.Položaj šefa države u inostranstvu……………………………..7str.
5.Poseta šefa države………………………………………………8str.
6.Generalni sekretarijat…………………………………………..8str.
7.Imunitet šefa države……………………………………………8,9str.
8.Vlada I šef države………………………………………………9,10str.
9.Ministarstvo inostranih poslova………………………………10,11str.
10.Predstavničko telo……………………………………………11,12str
11.Vojni komandanti…………………………………………….12str.
12.Predstavnici država u postupcima pred međunarodnim sudovima I
arbitražama……………………………………………………….12,13str.
13.Zaključak………………………………………………………14, 15str.
4
Šef države
Šef države je vrhovni organ zastupanja države u međunarodnim odnosima. To je
opšte ovlašćenje koje vrši predstavljajući svoju državu I na osnovu koga se
njegovi akti smatraju aktima države. Položaj šefa države regulisan je ustavnim
pravom I normama međunarodnog prava. Ustavi na različite načine regulišu
unutrašnje I međunarodne funkcije šefova država.
Tri funkcije relevantne za međunarodne odnose, mogu se uzeti kao opšte
funkcije šefa države:
1. Proglašenje rata I mira
2. Sklapanje međunarodnih ugovora
3. Odašiljanje I primanje diplomatskih predstavnika
Međunarodno pravo ne pravi razlike u položaju šefa države na osnovu
kriterijuma ustavnih prerogativa. Faktičko učešće šefa države u međunarodnim
odnosima može biti različito I kretati se od
predsedničkog modela
, u kojem je
predsednik obično izražen u tolikoj meri da se može reći da je on I formalno I
materijalno najviši organ zastupanja, do
kabinetske vlade
, u kojoj šef samo
predstavlja jedinstvo države u međunarodnim odnosima, a u materijalnom
smislu vođenje međunarodnih odnosa je u nadležnosti vlade, odnosno ministra
inostranih poslova. Međunardono pravo tretira šefove države na jednak način
bez obzira na njihova ustavna ovlašćenja.
Uloga šefa države u vođenju međunarodnih odnosa se menjala tokom vremena.
U doba
apsolutizma
, šef je preduzimao sve važnije radnje u međunarodnim
odnosima u ime države. U period od završetka Bečkog kongresa 1815. godine
pa do početka Prvog svetskog rada, uloga šefa države se suštinski smanjila. Ova
promena se pripisuje pobedi parlamentarizma I prelasku dela ingerencije šefa
države na vladu ili ministra uz kontrolu parlamenta. Drugi svetski rat označava
bujanje operativnih aktivnosti šefova država u međunarodnim odnosima. Ova
pojava se označava izrazom
Samit diplomatija.
U klasičnom međunarodnom pravu postojala je razuđena podela vladara prema
različitim kriterijumima. Odatle I borba za prikazivanje vladarskih titular. Jedan
5
od razloga kojim se Srbija rukovodila prilikom sklapanja tajne konvencije sa
Austrougarskom bilo je I priznanje Milana Obrenovića za kralja. Borba za
priznavanje odgovarajućih titular imala je dvostruku funkciju:
1.Praktičnu
2.Idealnu
Praktična funkcija
se ogledala u tome što je sadržina titule često sadržavala I
istorijska prava. Kao primer idealnih značenja sadržine kraljevskih titula mogu
se navesti nastojanja evropskih vladara da dobiju pompezniju versku titulu u
vreme kada je crkva igrala dominantnu ulogu u političkom životu.
Šef države može
inokosni
ili
kolegijalni
organ, te
izborni
ili
nasledni
. U praksi
preovlađuje inokosni šef države, mada nisu poznati slučajevi kolektivnog šefa
države. Kolektivni šef države donosi relativne odluke kao celina, kada priroda
posla to zahteva, u ime kolektivnog šefa države nastupa član kolegijalnog tela.
Institut kolektivnog šefa države bio je naročito zastupljen u istočnoevropskim
zemljama nakon Drugog svestkog rata. Za njega su znale Bugarska, Rumunija,
Mađarska itd. Postojao je I u jugoslovenskom ustavnom sistemu I to u dva
navrata.
Prema Ustavu FNRJ od 1946.godine kolektivni šef države bio je Prezidijum
Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije. Prezidijum je
ratifikovao međunarodne ugovore, postavljao I primao diplomatske predstavnike
I odlučivao o proglašenju ratnog stanja.
Predsedništvo SFRJ, ustanovljeno Ustavom iz 1974.godine, kao kolektivni šef
države imalo je isključivo pravo predstavljanja Jugoslavije, postavljanja I
opozivanja ambasadora I poslanika SFRJ. Predstavništvo je predstavljalo I
vrhovni organ rukovođenja I komandovanja oružanim snagama SFRJ. Danas
ustanovu kolektivnog šefa države poznaju Švajcarska I Bosna I Hercegovina.
Specifičan je položaj Britanskog šefa države, koji je I šef države nekoliko
članica Britanske zajednice naroda, bivših kolonija. Takav položaj relikt je
prošlosti I teško ga je dovesti u sklad sa principima nezavisnosti I jednakosti
država.
