Fakultet za poslovne i finansijske studije
Banja Luka
S E M I N AR S K I R A D
IZ PREDMETA: Ekonomija EU
TEMA: Institucije EU
Studenti: Profesor:
Banja Luka, decembar,2016. godina
1 NASTANAK I RAZVOJ EU
Evropska unija
1
je zajednica demokratskih i evropskih država koje su odlučile da se udruže kako
bi lakše ostvarile ekonomski, politički i društveni razvoj kontinenta. Ima 28 država zasnovana
na istim vrijednostima i ciljevima,kaošto su:poštovanje ljudskog dostojanstva,
slobode,demokratije,jednakosti,pravne države,poštovanje prava čovjeka,uključujući i lica koja
pripadaju nacionalnim manjinama.Ove vrijednosti su zajedničke državama članicama u društvu
koje karakterišu pluralizam,nediskriminacija,tolerancija, pravda, solidarnost.
2
Osnovne institucije EU: Evropski savjet, Savjet ministara, Evropska komisija, Evropski
parlament, Evropski sud pravde. Karakteristike: Dan Evrope 9. Maj; Himna 1972 Oda radosti;
Zastava 1986.
‘’Ujedinjeni u različitosti’’ moto je današnje Evropske unije ,čiji začeci se naziru još od propasti
Rimskog carstva,ali sve do polovine XX-og vijeka predstavljaju ideal humanista i
pacifista.Poslije Drugog svjetskog rata ideja evropskih integracija je iskristalizovana i
uobličena. Razvijale su se procesima produbljivanja integracija,jačanjem nadnacionalnih i
federalističkih elemenata i obuhvatanjem novih sadržaja,kao i pristupanjem novih država
članica.Taj razvoj je bio dinamičan,ali postepen,i suočen s mnogim problemima čije rješenje je
nalaženo u kompromisima.
1.1.Istorija nastanka EU
Evropska unija je rezultat davnašnjih vizija i teškog i strpljivog rada ljudi inspirisanih
uverenjemda se, uz sve razlike, može živjeti zajedno. Ne postoji nijedan region u svijetu u kome
su državeodlučile da dio svog suvereniteta prenesu na viši, nadnacionalni nivo, kao što je to
primjer u Uniji.
1
Evropska unija (eng.Europian union)
2
Ugovor o Evropskoj uniji,’’Službeni list EU’’,C83,30.03.2010.,član 2.
Evropske zajednice i Evropska unija su osnovane međunarodnim ugovorima,koji predstavljaju
osnivačke akte i zato se nazivaju osnivačkim ugovorima.Oni čine ustavnu osnovu Unije,i na
njima se zasnivaju sve njene odluke,postupci,načela,kao i pravni i institucionalni temelji.
Osnivački ugovori u užem smislu su:ugovor kojim je osnovana Evropska zajednica za ugalj i
čelik,ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice i Evropske zajednice za atomsku
energiju,kao i ugovor kojim je osnovana EU.
Osnivačkim ugovorima se smatraju i ugovori kojima su mijenjani i dopunjavani gore navedeni
ugovori,kao i ugovori o pristupanju zajednicama,odnosno Uniji.
1.1.1. Osnovni ugovori
Ključni ugovori na kojima se zasniva EU jesu:
Ugovor iz Pariza
– 9.maja 1950.godine,Robert Šuman,ministar spoljnih poslova Francuske je
predložio osnivanje
Evropske zajednice za ugalj i čelik (EZUČ
).Dan kada je predlog podnijet
se slavi kao dan Evrope. U Parizu,18.aprila 1951.godine Belgija,Holandija,Italija,
Luksemburg,Francuska i Zapadna Njemačka potpisuju ugovor kojim se osniva Evropska
zajednica za ugalj i čelik(poznat i kao Pariški ugovor,stupio na snagu 25.juna 1952.),čime je
zvanično počela integracija Evrope.Ovim ugovorom su uspostavljene četiri institucije:dvije sa
ovlaštenjima odlučivanja-Visoka vlast i Savjet,i dvije sa ovlaštenjima nadzora-Parlementarna
skupština i Sud.
Ugovor iz Rima-
25.marta 1957.godine iste države potpisuju
Ugovor o osnivanju Evropske
ekonomske zajednice (EEZ)
i
Ugovor o osnivanju Evropske Zajednice za atomsku
energiju(EVROATOM)
,koji su stupili na snagu 01.januara 1958.
Ovi ugovori,poznati i kao Rimski ugovori,označili su uspostavljanje zajedničkog tržišta u
zemljama potpisnicama ugovora,i slobode kretanja ljudi,roba,usluga i kapitala.Takođe su
osnovane i glavne institucije EEZ:Evropski parlament,Savjet ministara, Evropska
komisija,Evropski sud.Takođe su osnovani Socijalni fond i Investiciona banka.
Ugovor iz Mastrihta:
ovaj ugovor potpisan 07.februara 1992. a stupio na snagu 01.novembra
1993., te donosi promjene nekih odredaba Ugovora o osnivanju Evropske ekonomske
