Domaći zadatak: Uporedna analiza teorija motivacije:
(FESTINDŽER-kognitivna disonanca)- (HEB-optimalna budnost)
1.OBUHVATNOST TEORIJE
Festindžer je teoretičar koji se svrstava među predstavnike teorija nepodudarnosti ili
inkongruiteta. Osoba je motivisana da razriješi nesklad između svoga prethodnog znanja i
novopristalih informacija, novih saznanja ili situacija.
Heb kao kognitivista polazi od postavke da se ljudsko ponašanje može objasniti
uviđanjem kao krajnjim ishodom funkcionisanja nervnog sitema. Ovaj teoretičar pristupa
čoveku uzimajući u obzir fiziologiju nervnog sistem kao ukupnost čovjekovog bića i njegove
psihologije. Heb ne prihvata tezu da je motiv pokretač i kaže da je nervi sistem u
permanentnoj kognitivnoj aktivnosti. Dva su osnovna pitanja u ljudskoj motivaciji:
a)kako se oblikuju i formiraju motivi?
b)šta određuje njihovu usmjerenost ili upravljenost?
Heb odbacuje nasljeđe kako faktor motivacije, iako je svoja istraživanja zasnovao na
fiziologiji. Svaki motiv je naučen ili stečen.
2.PRINCIPI NA KOJIMA TEORIJE POČIVAJU
U prvoj teoriji nesklad u čovjekovoj kogniciji dovodi do određene akcije ili ponašanja
kome je cilj uklanjanje tog nesklada, te disonance. Ovaj nesklad rađa averziju ili nelagodu u
organizmu i ličnost želi da je ukloni. Ipak, uklanjanjem disonance ne prestaje aktivnost.
Međutim disonanca nestaje kada ličnost osjeti da njena averzija, njene vrijednosti ili
opažanje stvarnosti dolaze u pitanje jer nova situacija i novi sadraji iz okoline to dovode u
pitanje. Reakcija ličnosti može biti dvojaka:
Ovladavanje ili
Izbjegavanje.
Osnovni cilj je uspostavljanje ravnoteže.
U drugoj teoriji teoretičari polaze od postavke da je organizam permanentno
fiziološki budan i to preko centralnog nervnog sistema. Heb smatra da čovjek održava svoju
budnost na optimalnom nivou. Međutim, ako je pobuđenost nervnog sistema ispod
optimuma, organizam stupa u akciju i podiže fiziološku pobuđenost, a ako je pobuđenost
nervnog sistema iznad optimuma, organizam stupa u akciju da smanji ovaj nivo pobuđenosti.
Heb kao kognitivista ne zapostavlja varijable emocija u tumačenju ljudskog ponašanja
ili motivacije. Ako je stimulacija nervnog sistema ispod optimuma, uslijediće reakcija
