Upravljanje kvalitetom
Definisanjem osnova za upravljenje kvalitetom potrebno je dati odgovore
na pitanja:
1. Gde se upravlja kvalitetom?
2. Čijim kvalitetom se upravlja?
3. Ko upravlja kvalitetom?
4. Koji rezultati se očekuju od upravljanja kvalitetom?
Upravljanje kvalitetom se vezuje u osnovi za poslovne sisteme, njegove
podsisteme (koji se mogu posmatrati kao sistemi) i delove podsistema (koji
se za potrebe izučavanja kvaliteta mogu posmatrati kao sistem). Da bi se u
potpunosti razumelo upravljanje kvalitetom potrebno je:
1. Definisati i razjasniti struktura poslovnog sistema polazeći od
strukture sistema koji je definisan kroz teoriju ili u teoriji sistema
2. Izvršiti podelu proizvoda i usluga koje osnovni sistemi nude
eksternom tržištu (nema poslovnog sistema, niti se o njemu može
govoriti ako on ne nudi tržištu proizvode i usluge)
3. Izvršiti dekomponovanje proizvoda i usluga preko njegovih
sastavnih delova do karakteristika kvaliteta i utvrđivanje mana na
karakteristikama kvaliteta
4. Podela poslovnog sistema u odnosu na izlaze koje nude tržištu:
Proizvodni poslovni sistemi
Uslužni poslovni sistemi
Kombinovani poslovni sistemi
U poslovnom sistemu da bi se došlo do odgovora čijim kvalitetom želimo da
upravljamo potrebno je da analiziramo strukturu poslovnog sistema i da iz
nje vidimo čijim kvalitetom želimo da upravljamo. Posmatrajući strukturu
poslovnog sistema možemo doći do zaključka da se upravlja:
Kvalitetom proizvoda ili usluga kao primarnim delom poslovnog
sistema
Kvalitetom resursa (resursi predstavljaju rezultat rada drugih
poslovnih sistema)
Resursima po pravilima treba da se bave poslovni sistemi koji kao rezultat
svoga rada, koji nude tržištu, imaju ili alat ili mašinu ili dokumentaciju.
Ovo se postiže primenom određenih zakonskih normi, a u novije vreme na
svetskom nivou kroz primenu međunarodnih standarda ISO 9000. Resursi
se radi boljeg upravljanja kvalitetom
mogu podeliti u dve grupe:
Stalni resursi (oni resursi koji se nalaze u procesima poslovnog
sistema kada je poslovni sistem počeo da funkcioniše pri čemu
ostvaruje određeni obim proizvodnje i usluga i nalazi se na
određenom stepenu razvoja poslovnog sistema)
Resursi koji sa vremena na vreme ulaze u poslovni sistem (oni
resursi koji su potrebni zbog povećanja obima proizvodnje i obima
usluge kao i zbog povećanog stepena razvoja poslovnog sistema)
Da bi se upravljalo kvalitetom proizvoda i/ili usluge u poslovnom sistemu
potrebno je:
Izvršiti grupisanje proizvoda i usluga po njihovoj značajnosti u
odnosu na kvalitet poslovnog sistema
Dekomponovanje proizvoda i usluga do karakteristika kvaliteta
Izvršiti klasifikaciju karakteristika kvaliteta
Izvršiti klasifikaciju mana na karakteristikama kvaliteta (na
karakteristikama postoje nedozvoljene, veće i manje mane)
Upravljanje kvalitetom procesa treba da se posmatra u okviru podsistema
poslovnog sistema zbog toga što se u svakom podsistemu nalazi veći broj
procesa i oni su po svom značaju, po svom načinu izvođenja i po svojim
rezultatima različiti pa imamo:
Upravljanje kvalitetom procesa u okviru specijalizovanog
podsistema (podsistem proizvodnje i/ili podsistema davanja usluge)
Upravljanje kvalitetom procesa u univerzalnim podsistemima, tj.
upravljanje kvalitetom njihovih procesa u univerzalnim
podsistemima
Pri upravljanju kvalitetom procesa potrebno je znati da se procesi dele
prema njihovom uticaju na upravljanje kvalitetom proizvoda i/ili usluga.
Znamo:
Procesi koji direktno utiču na upravljanje kvalitetom
proizvoda/usluga
Procesi koji indirektno utiču na upravljanje kvalitetom
proizvoda/usluga
Da bi se operativno upravljalo kvalitetom proizvoda/usluga u okviru
poslovnog sistema potrebno je razjasniti razlike između poslovnog sistema,
njihovo zajedništvo i njihove specifičnosti.
Proizvodni poslovni sistemi su oni sistemi koji stvaraju proizvode za tržište
pri čemu se pojavljuju kao izlazi, otpad i nus proizvodi. Proizvodi stvoreni
