Univerzitet u Novom Sadu
Tehnički fakultet „Mihajlo Pupin“
Zrenjanin
UPRAVLJANJE OPASNIM OTPADOM U REPUBLICI SRBIJI
Danger Waste Management in the Republic of Serbia
-diplomski rad-
Mentor: Prof. dr Nadežda Ljubojev
Sanja Župunski IZ 13/13
Zaštita životne sredine
Zrenjanin, 2018
4
njom ograničava obim nacionalnog kontrolnog sistema a krozpravo i zaknodovstvo se ta
kontrola i sprovodi.
U Srbiji u prošlim decenijama, bilo je nemoguće promeniti ili korigovati postojeće stanje
odnosa prema opasnom otpadu. Takođe, ceo sistem se bazirao na odlukama i savesti
pojedinca usled odsustva adekvatnog zakonodavnog, institucionalnog i planskog
okvira.Zbog toga je veoma važan zakonski i institucioni okvir.
U radu autor će analizirati zakonodavni okvir, a poglavlja se bave opasnim otpadom na
teritoriji Republike Srbije. U prvom delu rada autor ce definisati pojam i karakteristike
otpada, i pojam i karakteristike opasnog otpada. Pored toga, analiziraće u posebnom delu
upravljanje otpadom. A posebna pažnja će se posvetiti Bazelskoj konvenciji. Sledeći deo
je zakonski okvir vezan za upravljanje opasnim otpadom u Republici Srbiji. Na kraju,
deo rada je posvećen postrojenjima za tretman opasnog otpada u Republici Srbiji.
5
1. Pojam otpada i klasifikacija
Otpad je nepotreban, neželjen ili suvišan materijal preostao nakon završetka nekog
procesa. Takođe se može reći da pod otpadom podrazumevamo svaki materijal ili
predmet koji nastaje u toku obavljanja proizvodne, uslužne ili druge delatnosti, koji je
isključen iz upotrebe, koji nije za daljnje korišćenje i mora se odbaciti.
2
U laičkom se smislu pod pojmom otpad podrazumeva sve ono što se u određenoj
aktivnosti pojavljuje kao bezvredan nus proizvod. Otpad - ''bilo koja supstanca ili
predmet”definisan i kategorijama u Aneksu I Direktive 75/442/EEC, koje je vlasnik
odbacio, namerava da odbaci, ili nalaže trećoj strani da ih ukloni.
3
U stručno-administrativnom smislu pod pojmom otpad podrazumeva se kruti otpad koji
nastaje u domaćinstvu i industriji.
4
Tekući otpad (otpadne vode i muljevi) te radioaktivni
otpad spadaju u vrste otpada koje se zbog svojih svojstava, načina uklanjanja ili zbog
povećane potencijalne opasnosti u pravilu zbrinjavaju na poseban način i pojmovno ne
spadaju u grupu krutog otpada iz domaćinstva i sličnog otpada koji nastaje u industriji.
Otpad može biti u čvrstom, tečnom, gasovitom i aerosolnom agregatnom obliku,nastaje u
procesu proizvodnje ili korištenja sirovina.
Otpad se može prerađivati ili odlagati u skladu sa zakonom i odgovarajućim propisima
jedne države.
Otpad se klasifikuje prema:
Svojstvima
o
Zavisno o svojstvima otpada, otpad se može podeliti na opasni, neopasni i inertni
otpad.
o
Opasni otpad
je svaki otpad koji sadrži stvari koje imaju neko od sledećih
svojstava:
eksplozivnost,
reaktivnost,
2
Šimon A.Đarmati,Vesna M.Alivojvodić,Čvrst i Opasan otpad,Beogradska Politehnika,Beograd 2017.
3
https://www.ecolex.org/details/legislation/council-directive-75442eec-on-waste-lex-faoc019255/
(pristupljeno 15.08.2018.)
4
https://www.scribd.com/document/163225917/podela-otpada
7
godini dana, odnosno 0,81 kg dnevno.
7
Količina odvojeno skupljenih vrsta
iz komunalnog otpada je u padu. Naknada usluge odvoza otpada se tek
počinje obračunavati prema količini nastaloga otpada a ne stambenoj
površini. Gotovo sva količina skupljenog komunalnog otpada odlaže se na
deponiju.
o
Proizvodni otpad
je otpad koji nastaje u proizvodnom procesu u industriji
i drugim procesima, a po svojstvima se razlikuje od komunalnog otpada.
On može po svojstvima biti opasni i neopasni. U proizvodni otpad ulazi
građevinski i otpad od rušenja, proizvodni rudarski otpad, poljoprivredni
otpad, šumarsko-drvni otpad, otpad iz naftne industrije, otpad iz tekstilne i
kožarske industrije, otpad iz neorganskih i organskih hemijskih procesa,
otpadna ulja, otpad iz metalne industrije, opasni otpad itd
o
Otpad čije upravljanje je propisano posebnim pravilnicima i propisima j
e
posebna kategorija otpada. U tu kategoriju ulazi ambalažni otpad, otpadni
električni i elektronski uređaji i oprema, vozila kojima je istekao vek
trajanja, otpadne gume, infektivni otpad iz zdravstvenih ustanova, otpadna
ulja, mulj iz uređaja za pročišćavanje otpadnih voda, itd.
8
Prvi i jedan od najvažnijih ciljeva postupanja s otpadom je izbegavanje i smanjivanje
nastajanja otpada i smanjivanje opasnih svojstava otpada čiji se nastanak ne može
sprečiti.
9
7
Regionalni plan za upravljanje otpadom,podaci o količini i tretmanima komunalnog otpada(2010.godina)
8
Pravilnik o kategorijama,ispitivanju i klasifikaciji otpada (Sl.glasnik RS br.56/10)
9
Strategija upravljanja otpadom za period 2010-2019.godine
