EDUKATIVNI FAKULTET
PRIŠTINA-PRIZREN
SEMINARSKI RAD
Predmet: Opšta metodika sa praksom –II-
Tema: UTICAJ DRUŠTVENE SREDINE NA
SOCIJALIZACIJU DJECE
Mentor:
Student:
Dr. Esad Kurejšepi Zahida
Bajrami
iskustva.Šire definicije (psiholozi) –Proces socijalnog učenja putem koga
jedinka stičesocijalno-relevantne oblike ponašanja i formira se kao ličnost sa
svojimspecifičnim karakteristikama (Rot).Neki autori izjednačavaju pojam
socijalizacije i pojmove kulturalizacije ili akulturacije. Socojalizacija, međutim,
nije samo usvajanje određenog sadržajaneke kulture već i proces nastajanja
ljudskog socijalog bića.
4
1. SOCIJALIZACIJA
Pod pojmom socijalizacija najčešće se podrazumeva
proces učenja u toku
kojeg dete vremenom prihvata “pravila igre” koja vrede u društvu, osećaj za
vrednost navike i ponašanja, tako da bi kasnije s razumevanjem moglo aktivno
sarađivati sa svojom društvenom okolinom
. Pod socijalizacijom se
podrazumevaju svi uticaji društva I njegovih jedinica (skupina, institucija) na
pojedinca kojima se on priprema ya preuzimanje svih društvenih uloga koje
mu pripadaju I kojima on stvara svoju ličnost, razvija svoj individualitet
Socijalizacija je veoma složen proces koji planski i sistematski sprovode
porodica, škola i društvena zajednica kako bi se socijalno nezrela deca
osposobila za dalji život u socijalnoj zajednici
.
Osnovni cilj
procesa
socijalizacije
je da novi članovi društva putem učenja i interakcije sa
roditeljima, vaspitačima, nastavnicima i ličnostima iz kulturnog i javnog života,
kao i osobama iz njihove okoline i dalje porodice, nauče onaj tip ponašanja u
međuljudskim odnosima, koji su karakteristični za datu kulturu, uz mogućnost
adaptacije na životnu sredinu i njene uslove
. Prema savremenim shvatanjima,
proces socijalizacije uključuje i proces individualizacije pod kojom se
podrazumeva sposobnost pojedinca da prevazilazi određenu socijalnu sredinu
koja nam je nametnuta i da se menja u skladu sa sopstvenim potrebama.
Socijalizacijom čovek uči obrasce kulture, prisvaja društvene vrednosti i
formuliše ciljeve, Ljudi, ustvari čine ono što sa gledišta društva moraju da čine.
Čovek najčešće postaje biće koje prihvata i ispunjava zahteve društva, a mi to
postajemo od samog rođenja. Zbog toga socijalizacija podrazumeva process
formiranja i društvenog sazrevanja čoveka. Naravno, tokom socijalizacije
pojedinac nije pasivan, odnosno ne mora sva shvatanja, sve norme, principe,
obrasce ponašanja da prihvati.
5
U savremenoj nauci primetne su tendencije da se ovakve polarizacije
prevaziđu, pa se ličnost i društvo ne proučavaju kao dva odvojena sistema, već
se akcenat stavlja na
interakciju
, na proces gde i jedna i druga strana nešto
daju i primaju.
Socijalizacija se može definisati kao proces kojim se dete prilagođava
društvenoj sredini, uspostavlja sa njom harmoničan odnos, asimilira je i
integriše se u nju, razvijajući pri tom ljudska svojstva.
Socijalizacija je proces sve većeg osamostaljivanja jedinke od neposredno
datog i to posredstvom asimilacije i akomodacije.
ASIMILACIJA=
uključivanje u ranije nastale strukture koje mogu
ostati nepromenjene ili se delom zbog uključivanja menjaju, ali bez prekida
kontinuiteta sa prethodnim stadijumima
AKOMODACIJA=
promene koje se dešavaju pod uticajem spoljašnjih situacija.
Proces socijalizacije je tesno povezan sa vaspitanjem. Oni se međusobno
prožimaju i ne mogu jedan bez drugog. Pojam socijalizacije je mnogo širi od
pojma pod kojim podrazumevamo oblik društvenog ili moralnog vaspitanja ili
privikavanja na društvo.
1.1 Zadaci socijalizacije u predškolskom periodu
Socijalizacija predstavlja proces učenja pravila i običaja nekog društva.
Decu uzrasta do 3 godine ovaj proces uči razlikovanju prihvatljivog od
neprihvatljivog ponašanja. Ona uče ove razlike kroz interakcije sa odraslima
koji se njima bave. Zadaci se mogu podeliti u nekoliko grupa:
7
