SEMINARSKI RAD
Predmet :
Meteorologija
Tema:
Uticaj intenziteta Sunčevog zračenja na biljke
4
2. Svetlosni uticaj
Sunce je izvor života na Zemlji i pokretač gotovo svih procesa koji se odvijaju u
atmosferi. Sunčeva energija koja na Zemljinu površinu dospeva direktnim i difuznim
zračenjem od velikog je značaja za biljni svet, jer su toplota i svetlost neophodne za
odvijanje fizioloških i biohemijskih procesa u biljkama. Sunčevo zračenje ima veliki uticaj
na rast i razviće biljaka kao i na njihove morfološke i anatomske osobine. Dejstvo
Sunčevog zračenja zavisi od spektralnog sastava, intenziteta i trajanja Sunčevog sjaja.
Sunce emituje talase gotovo svih talasnih dužina; 88% zračenja je manje od 1,5 µm, a
čak 99% zračenja je manje od 3 µm. Spektar Sunčevog zračenja se može podeliti na tri
dela: ultraljubičasti, vidljivi i infracrveni deo.
Ultraljubičasto zračenje
je zračenje talasnih dužina između 0,2 i 0,4 µm i ono čini oko
7% ukupne energije Sunčevog zračenja. Ultraljubičasto zračenje sa jedne strane deluje
štetno, usporavajući rast biljaka, a sa druge strane korisno, sprečavajući delimično ili
potpuno razvoj i širenje biljnih bolesti uništavanjem mikroorganizama koji ih izazivaju.
Vidljivo zračenje
ili svetlost obuhvata oko 44 % Sunčevog zračenja u opsegu talasnih
dužina od 0,4 do 0,7 µm, sa maksimumom za talasne dužine plavo-zelene boje (0,48
µm). Ovaj deo spektra ima najveći značaj, jer biljke u procesu fotosinteze koriste samo
Sunčevo zračenje talasnih dužina iz vidljivog dela spektra, koje se iz tog razloga i
naziva fotosintetski aktivna radijacija (FAR).
Infracrveno
ili dugotalasno zračenje čini oko 48% ukupnog Sunčevog zračenja i ima
uglavnom toplotno dejstvo. Toplota koju biljke dobijaju dugotalasnim zračenjem
Sunca,
kao i izračivanjem sa Zemljine površine je veoma značajna za njihov rast i razviće
tokom celog vegetacionog perioda.
Sve biljke, , imaju različita refleksivna, odnosno apsorptivna svojstva za zračenja iz
vidljivog i infracrvenog dela spektra. Svetlost je biljkama neophodna zap proces
fotosinrteze, pa je i njihova apsorpciona moć za vidljivo zračenje velika, dok refleksijom
dužih, toplotnih zraka, biljke pokušavaju da izbegnu pregrejavanje.
