FAKULTET ZA EKOLOGIJU
Banja Luka
SEMINARSKI RAD
IZ PREDMETA: Ekologija čovjeka
NAZIV SEMINARSKOG RADA: Uticaj stanovnistva na životnu sredinu
Student:
Mentor:
Broj indeksa:
Ocjena: _____________
Banja Luka
, decembar 2013. godine
SADRŽAJ:
UVOD........................................................................................................................................3
1. UTICAJ STANOVNIŠTVA NA PRIRODU
..............................................................4
1.1. ZAGAĐIVANJE I IZVORI ZAGAĐENJA ATMOSFERE………....…...…..6
1.1.1. Pravo na zagađivanje atmosfere se kupuje...............................................7
1.1.2. Kisele kiše................................................................................................9
1.2. ZAGAĐIVANJE I IZVORI ZAGAĐENJA VODA.......................................10
1.3. ZAGAĐIVANJE I IZVORI ZAGAĐENJA ZEMLJIŠTA..............................12
1.4. PROMENE SASTAVA ŽIVOG SVIJETA.....................................................13
2. UTICAJ STANOVNIŠTVA NA PROMJENU KLIME
………………………....14
2.1. EFEKAT STAKLENE BAŠTE…………………....……………………...…15
3. PROCESI INDUSTRIJALIZACIJE I URBANIZACIJE
………………………...16
ZAKLJUČAK…………………………………………………………………………….17
LITERATURA...………………………………………………………………………….18
2
1. UTICAJ ČOVJEKA NA PRIRODU
Ekologija i zaštita životne sredine, su bez sumnje, kompleksne oblasti za svakog čoveka na
planeti. Ekologija može da se definiše kao studija odnosa između organizama i životne
sredine. Ljudi proučavaju ekologiju onoliko dugo koliko postoje kao vrsta. Opstanak ljudi je
zavisio od toga koliko dobro mogu da uoče promene u životnoj sredini i predvide njihov
uticaj na organizme. Prvi lovci i sakupljači bilja morali su da znaju navike životinja i gde da
nađu hranu. Kasnije, poljoprivrednici morali su biti svesni promena vremenskih uslova i
zemljišta i kako te promene mogu uticati na useve i stoku. Danas, većina ljudske populacije
na Zemlji živi u gradovima i mnogi imaju malo direktnog kontakta sa prirodom. Više nego
ikada ranije, budućnost ljudske vrste zavisi od toga koliko dobro razumemo odnose između
organizama i okoline. Ljudska vrsta intenzivno menja životnu sredinu, ipak ona u potpunosti
ne razume efekte tih promena. Na primer, ljudske aktivnosti su povećale količinu azota koja
cirkuliše kroz biosferu, promenile sastav zemljišta, povećale koncentraciju CO2. Imperativ
dvadesetprvog veka je da još jednom postanemo žestoki studenti ekologije. Nekad je čovek
živeo u skladu s prirodom; vrlo skromno je iskorišćavao prirodne resurse i nije bitno, niti u
širim razmerama remetio prirodnu ravnotežu. Živeći u malenim naseljima oko plodnih
predela, problem svoje egzistencije rešavao je baveći se lovom, a kasnije i zemljoradnjom.
Kada je počeo obrađivati metale i kada je došlo do procvata zanatstva, pojedine skupine ljudi
počele su se kretati tragajući za rudama, koje su koristili. Tako je čovjek počeo preseljavati i u
područja klimatski manje povoljna za život i poljoprivredu, pa je bio prisiljen boriti se sa
prirodom. Zahvaljujući zanatstvu, izumeo je nova, bolja oruđa, odeću i skloništa, počeo je
krčiti i paliti šume, veštački stvarajući obradivo zemljište. Naselja su postajala sve veća,
nastaju nova zanimanja, organizuje se trgovina, rađa se civilizacija. Broj ljudi se uvećava.
Zahvati na prirodnoj okolini bivaju sve veći: grade se vodovodi, rudnici, putevi, luke...
Tehnologija doživljava procvat, nauka i zdravstvena zaštita postepeno se razvijaju, pa ljudski
vek postaje duži i, uopšte kvalitet života se povećava. No taj progresivan razvoj praćen je ,
nažalost , promenom životnih uslova na takav način koji će današnjem čovečanstvu
prouzrokovati brojne i dalekosežne probleme. Posebno velike negativne uticaje na stanje
životne sredine imaju pogoni teške industrije (železare, livnice, koksare), hemijska industrija i
druge industrijske grane koje se često nazivaju prljavom industrijom. Na kvalitet životne
sredine značajno utiče i proizvodnja i potrošnja različitih energetskih sirovina od kojih najveći
značaj ima ugalj. Sagorjevanjem uglja, posebno lignita, nastaju velike količine šljake i pepela,
a u atmosferu se izbacuju velike količine sumpornih i azotnih jedinjenja što sve zagađuje
4
životnu sredinu. I saobraćaj, posebno drumski, izuzetno mnogo utiče na kvalitet sredine u
kojoj živimo. Sagorjevanje goriva, spiranje (padavine) ulja, nafte, soli i prašine s puteva,
zatim izazivanje buke koja ima višestruke negativne posljedice po zdravlje ljudi, sve to
negativno utiče na našu okolinu i sredinu u kojoj živimo. Nestručna obrada poljoprivrednih
površina kod upotrebe hemijskih sredstava za zaštitu bilja i uništavanje korova, negativno se
odražava na životnu sredinu i zdravlje ljudi. Svi hemijski preparati (pesticidi) imaju otrovna
svojstva. Duže upotreba ovih sredstava negativno se odražava na kvalitet površinskih i
podzemnih voda. I otpad (gradski ili komunalni, otpad iz industrije ili saobraćaja, otpad
neiskorištenih energenata, poljoprivredni otpad itd.) negativno utiče na kvalitet životne
sredine. Ovo se posebno odnosi na veće gradove gde se gradski i industrijski otpad deponuje i
zatrpava, što ugrožava podzemne vode i vazduh. Najopasniji je otpad iz hemijske industrije.
Iza jednostavnog pojma ekologije leži široka naučna disciplina. Ekolozi mogu proučavati
pojedinačne organizme, kompletne šume i jezera, kao i čitavu Zemlju. Ekološka merenja
uključuju broj organizama, brzinu reprodukcije, ili brzinu procesa kao što su fotosinteza i
razlaganje. Uporedo sa proučavanjem organizama ekolozi proučavaju i nebiološke
komponente sredine, kao što su temperatura, hemija zemljišta. U nekim ekološkim studijama
“okolina“ može biti drugi organizam. Dok mnogi misle da je tipično ekološko istraživanje na
terenu, neki od najvažnijih dostignuća u ekologiji zasnovani su na teoretskim modelima ili
istraživanjima u laboratoriji. Da bi pojednostavili svoja istraživanja, ekolozi su dugo
pokušavali da proučavaju izolovane zajednice i ekosisteme. Međutim, sve zajednice i
ekosistemi na Zemlji su otvoreni sistemi za razmenu materije, energije i organizama sa
drugim zajednicama i ekosistemima. Uprkos različitim pristupima naučnoj praksi naučna
istraživanja imaju mnogo zajedničkog. Univerzalni pristupi naučnih metoda su: postavljanje
interesantnih pitanja i postavljanje hipoteza.
5
