1
Visoka medicinska skola strukovnih studija, Ćuprija
SEMINARSKI RAD
Predmet: Interna medicina
TEMA:
VAKCINACIJA, ISTORIJAT, VRSTE I MEHANIZMI
DELOVANJA VAKCINA
Profesor: Student:
2
SADRŽALJ:
UVOD
4
ISTORIJAT
5
VRSTE I MEHANIZAM DELOVANJA VAKCINA
6
KALENDAR VAKCINACIJE
10
ČUVANJE I TRANSPORT VAKCINE
13
ZAKLJUČAK
17
LITERATURA
18
4
UVOD
Vakcinacija predstavlja namerno ubacivanje uzročnika (mikroba) ili njihovih delova u organizam
sa ciljem da se izazove reakcija imunog sistema i razvoj otpornosti na te uzročnike, odnosno
bolesti. Otkrićem vakcine protiv besnila (i protiv još nekih zaraznih bolesti), Luj Paster je
označio početak nove epohe u medicini tako da je borba protiv mnogih zaraznih bolesti, koje su
do tada desetkovale stanovništvo, mogla da počne.
Vakcine su imunobiološki preparati koji se koriste za aktivnu imunizaciju i koji stimulišu imuni
odgovor domaćina. Aktivna imunizacija podrazumeva primenu odgovarajućih vakcina koje
stimulišu proizvodnju specifičnih antitela domaćina. Pripremaju se od infektivnog agensa
određenim biološkim postupcima. Vakcina je najbolji,najefikasniji i najjeftiniji način zaštite od
zaraznih bolesti.Pod dobrom vakcinom se podrazumeva ona koja:
-
pruža maksimalnu zaštitu od zaraznih bolesti ,
-
pruža dugotrajnu zaštitu,
-
sadrži jedan Ag protiv konkretnih prouzrokovača,
-
koja je prihvatljiva za primaoca,
-
koja je otporna na spoljašne faktore,
-
koje ima u dovoljnim količinama,
-
koja je jeftina
Sl.1. Vakcina
5
ISTORIJAT
Smatra se da je upotreba vakcina (vakcinacija), uz nespecifične mere prevencije (kao što su
higijenske mere, industrijski razvoj itd.) i otkriće
antibiotske terapije
, zaslužna za smanjenje
udela infektivnih oboljenja među uzrocima smrti kod ljudi. Na početku
20. veka
su infekcije bile
vodeći uzrok smrti (između 30 i 60%), a na kraju 20. i početku
21. veka
imaju udeo između 3 i
5%. Procenat dece mlađih od pet godina u kupunom broju umrlih je smanjen sa 30,4 na 1,4. Uz
pomoć vakcine su 1979. godine iskorenjene iz populacije
velike boginje
, što je bio prvi slučaj
eradikacije neke bolesti ljudskom intervencijom.
Vakcinaciju su vršili jošu staroj Kini uzimali su gnoj iz papula oboljelih od velikih boginja i ubacivali u
zdravim ljudima radi podsticanja imuniteta
Godine 1796. je britanski lekar Edward Jenner testirao mogućnost upotrebe vakcine protiv
kravljih boginja za imunizaciju ljudi protiv boginja. Samu reč "vakcinacija" privi put je
upotrebio Edward Jenner iste godine. Louis Pasteur je unaprijedio ovaj koncept svojim
pionirskim radom na polju mikrobiologije. Vakcinacija (od lat. vacca - krava) dobila je upravo
takvo ime jer su se prve vakcina pravile od relativno bezopasnog virusa 'kravljih' boginja na
osnovu kojeg se mogao razviti određeni stepen imuniteta protiv opasne zarazne i smrtonosne
bolesti kao što su boginje.
1940 godine američka vojska je počela primati prvu vakcinaciju protiv gripa
Rad na vakcinaciji je neretko bio praćen kontroverzama i otporom iz etničke, političke, verske i
drugih priroda. No, bez obzira na to, otkriće vakcina protiv velikog broja bolesti koje su u
prošlosti desetkovale populaciju ljudi, je svakako od velike koristi . Današnja masovna primena
vakcinacije dala je ogroman doprinos ukupnom zdravlju čovečanstva, poboljšanju životnog
standarda i produženju životnog veka.
