VALTAZAR BOGIŠIĆ
(Cavtat, 07.12.1834 — Rijeka, 24.04.1908)
"Pravnik rodom iz Cavtata, profesor slovenskog prava na univerzitetima u Kijevu i Odesi, ministar pravde u Crnoj
Gori. Pristalica istorijsko-pravne škole i izvrstan poznavalac uporednog prava; plodan naučni radnik, izradio 1888.
godine Opšti imovinski zakonik za knjaževinu Crnu Goru. Bavio se pravnim naukama, posebno običajnim pravom.
Napisao je mnoge rasprave na francuskom i nemačkom jeziku i uživao veliki ugled u svetu. Važnija dela:
Pravni
običaji u Slovena, Naputak za opisivanje pravnijeh običaja koji u narodu žive, Pisani zakoni na slovenskom jeziku."
* * *
"Veliki naučnik i svetski putnik Valtazar Bogišić imao je veći broj prijatelja iz Srbije, koje je stekao još za vreme
svog boravka u Beču. Među njima bili su i Jovan Gavrilović i Stojan Novaković. Oni su u dva maha želeli da
dovedu Bogišića u Beograd za profesora Velike Škole za predmet Istorija slavenskih prava, koji bi on oformio i po
svom programu predavao. Prvi put je Bogišić pristao, ali predmet nije uveden u nastavni plan kao samostalan
predmet, a drugi put (1880. godine) kada je predmet osamostaljen, Bogišić je bio zauzet radom na OIZ-u za Crnu
Goru i morao je sa žaljenjem da odbije upućen mu poziv. U toku rada na crnogorskom zakoniku Bogišić je dva
puta dolazio u Beograd. U cilju proučavanja primene SGZ u praksi tokom tri decenije od njegovog donošenja
boravio je u Beogradu u jesen 1874. godine oko mesec dana i prikupio je mnogo dragocenih podataka iz sudske
prakse. I od strane vlasti i od pojedinaca bio je, sa punim uvažavanjem, srdačno primljen i omogućeno mu je čak
i da akta koja je proučavao nosi kući. Drugi put došao je u Beograd avgusta 1884. i boravio 13 dana da bi se
konsultovao sa srpskim lingvistima i filolozima o jeziku i pravnoj terminologiji u OIZ-u. Sa trojicom stručnjaka
uspeo je da uspostavi trajnu saradnju, ali nedostaju podatci o sadržni njihovih razgovora. Valtazar Bogišić,
(Cavtat, 7. 12. 1834. - Rijeka 24. 4. 1908), jedan od naših najvećih pravnika, sociologa i etnologa s kraja XIX
veka, često je putovao, ne štedeći ni snagu ni vreme niti materijalna sredstava, da bi prikupljao izvore i drugi
materijal za svoje studije ili da bi se konsultovao sa prijateljima i stručnjacima po pitanjima koja su ga okupirala u
njegovom istraživačkom radu. 1. V. Bogišić je relativno lako uspostavqao kontakte sa ljudima, naročito sa onima
koji su mu na bilo koji način bili od koristi u njegovom naučnom radu. Nekoliko iskrenih prijatelja iz Srbije stekao
je još dok je radio u biblioteci u Beču. Među njima bili su i Jovan Gavrilović i Stojan Novaković. Jovan Gavrilović
(1796-1877), rodom iz Slavonije, istaknuti političar, finansijski stručnjak i autor većeg broja značajnih
monografija, pored ostalog bio je i knjaževski namesnik zajedno sa M. Blaznavcem i J. Ristićem. Gavrilović je
prilikom reforme nastavnog plana Velike Škole predlagao da se uvede novi predmet Istorija slovenskih prava. Taj
predmet je, prema Bogišićevom predlogu, bio uveden kao obavezan na Pravnom fakultetu u Odesi; Bogišić je,
pošto je duže vremena prukupljao materijal iz Rusije, Poljske i Češke, izradio plan i program predmeta i predavao
ga nepunih godinu dana. Tada ga je J. Gavrilović zamolio da, čim bude usvojen novi plan Pravnog fakulteta u
Beogradu, koji je trebalo da sadrži i predmet Istorija slovenskih prava, napusti Odesu i pređe u Beograd gde će
moći da ga predaje prema programu koji bude sačinio."
[Danilović Jelena]
Slika V. Bogišića preuzeta sa:
Srpsko carstvo
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
Van mreže
Poruke: 749
Valtazar Bogišić (1834—1908)
«
Odgovor #1 poslato:
April 15, 2012, 01:16:51 am »
*
VALTAZAR BOGIŠIĆ
(Cavtat, 07.12.1834 — Rijeka, 24.04.1908)
Dr Valtazar Bogišić (Baltazar, Baldo), je srpski
1
istoričar prava, ministar pravde Crne Gore,
profesor, pravnik. Bio je aktivni radnik Ujedinjene omladine srpske.
ŽIVOPIS
Njegov djed doselio se u Cavtat iz Konavala, gdje se porodica Bogišića bavila privredom i
trgovinnom. Osnovno obrazovanje je stekao u svom rodnom mjestu, posebno u privatnoj školi
pomorskog kapetana A. Kazijarija. Nakon što je završio gradivo niže gimnazije, otac Vlaho nije
udovoljio želji sina da ode na dalje školovanje van Cavtata, već ga je zaposlo u svom
gospodarstvu i omogućavao mu koliko su prilike dozvoljavale, da proširuje svoje znanje. U vezi
sa trgovačkim poslovima već kao mlad je putovao po Dalmaciji i van nje, te upoznavao zemlju i
ljude.
Poslije očeve smrti (1856) Bogišić ostvaruje svoju težnju za učenjem pa je otišao u Mletke, gdje
je 1859. položio maturu. Poslije toga se upisao na Pravni fakultet u Beču, ali je slušao pored
toga filozofiju, filologiju i istoriju. Godine 1862. doktorirao je filozofiju u Gisenu. 1863.
postavljen je za činovnika u dvorskoj biblioteci u Beču. Poslije položenih ispita promovisan je u
Beču 1864. za doktora prava.
1868. postavljen je za školskog nadzornika u banatsko-srijemskoj Vojnoj krajini, sa sjedištem
prvo u Temišvaru, a kasnije u Petrovaradinu. 1869. primio je poziv univerziteta u Kijevu i Odesi
za profesora slovenskih prava. Novorosijski univerzitet u Odesi odlikovao ga je počasnom
diplomom doktora honoris causa za javno pravo. Bogišić se odlučio da primi poziv toga
univerziteta, otišao je u Odesu i 1870 održao svoje pristupno predavanje. U Odesi je nastavio
rad oko sakupljanja narodnih običaja, pa je putovao po Kavkazu da se upozna s običajima
tamošnjeg naroda, jer je verovao da se oni podudaraju sa običajima Južnih Slovena. 1872.
pozvao ga je knez Nikola, da izradi Imovinski Zakon za Crnu Goru. Bogišić se tome pozivu
odazvao, jer je to bila i želja cara Aleksandra II. 1874. otišao je iz Odese u Pariz, da izradi nacrt
zakona, koji je 25. marta 1888 proglašen kao građanski zakonik za knjaževinu Crnu Goru sa
zakonskom snagom od 1. jula 1888. Rad na tome zakoniku obustavio je na kratko vrijeme, kad
