Vladavina, politika i moć
Kao i u mnogim drugim aspektima savremenog društva, i u sferi vladavine i politike
dešavaju se velike promene.
Vladavina
se odnosi na sprovođenje politike, donošenja odluka i
pitanja od državnog značaja od strane zvaničnika koji predstavljaju deo političkog aparata.
Politika
se odnosi na sredstva koja koristi vlast da bi odredila obim i sadržaj aktivnosti vezanih
za vladavinu. Sfera političkog može da se prostre daleko izvan sfera državnih institucija kao
takvih.
Moć
je sposobnost pojedinaca ili grupa da ostvari sopstvene interese, čak i ako se drugi
tome protive. To ponekad podra
z
umeva i upotrebu sile, kao što je učinila indonežanska vlast pri
slamanju demokratskog pokreta u Istočnom Timoru ( str. 424 prvi pasus ). Moć predstavlja
element skoro svih društvenih odnosa, međutim u ovom poglavlju ce se samo raditi uži aspekt
moći vezan za vladavinu.
Vlast s
e odnosi na legitimno korišćenje moći kojom raspolaže vlada.
Legitimnost
podrazumeva da su oni koji su podređeni državnoj vlasti sa tim saglasni.
Pojam države
Država
postoji kad postoji politički aparat ( institucije, kao što su parlament ili kongres,
zajedno sa državnim organima i njihovim službenicima ), koji omogućuje vladavinu nad
određenom teritorijom, pravni sistem koji je podržava i vojna sila koju može da koristi za
sprovođenje svoje politike. Sva moderna društva su
nacionalne države
, što znači da najveći deo
njegove populacije čine građani koji se smatraju pripadnicima istog naroda. Njihove glavne
odlike su:
suverenitet, građanstvo/džavljanstvo, nacionalizam.
Suverenitet je kada država ima
vrhovnu vlast nad teritorijom sa jasno definisanim granicama. Građanstvo je pojam koji se
odnosi na to da danas skoro svaki čovek pripada nekom nacionalnom političkom poretku, tj.da je
pripadnik neke države i da ima ista prava i obaveze kao i ostali ljudi u toj državi.
Nacionalizam
je skup simbola i verovanja koji rađa osećaj pripadništva određenoj političkoj zajednici.
Tipovi političke vlasti
Danas se većina društava deklariše kao demokratska – to jest da je u njima vladavina
naroda, ali bez obzira na to drugi oblici političke vlasti nastavljaju da postoje.
Monarhija
Monarhija je politički sistem u kojem na čelu države stoji jedna ličnost čija se vlast
nasleđuje unutar porodice iz generacije u generaciju. Neke moderne države, kao što su Britanija i
Belgija i dalje imaju monarhe na čelu, ipak oni su danas svedeni na figure bez većeg uticaja.
