Vlaga, Vatra, Klima
Vlaga
je voda koja se nalazi u materijalima kao tecnost, npr. u zidovima ili u drvetu.
Međutim ona postoji i u vazduhu. U građevinskoj fizici se nevidljiva voda u vazduhu, koja je u obliku
gasa, označava kao vodena para.
Obzirom da je ne možemo vidjeti, niti čuti, a nema ni mirisa, otkrijemo je tek nakon što zgrada ili njeni
stanovnici primijete njeno štetno djelovanje (npr. stvaranje gljivica, plijesni).
Oštećenja uslijed njenog djelovanja nastaju izmjenom temperature i vlage u vazduhu spoljasnjeg i
unutrasnjeg vazduha, kao i zbog loše ili nikakve cirkulacije vazduha. Topli vazduh u normalnim uslovima
sadrži veću količinu vode nego hladni vazduh. Dođe li topli vazduh na hladni predmet, ohladi se i više ne
može držati prvobitni sadržaj vode.Preveliki udio vode sada se kondenzuje na hladnom predmetu i kapa
u obliku ˝znojenja˝ niz predmete (prozore, vrata itd.) Ovaj proces nazivamo ˝prekoračenje tačke
otapanja˝.
Zidovi se oblažu vlagom, posebno u ljetnje vrijeme, a prozori u zimsko vrijeme. Zimi se ionako ne može
neprekidno provjetravati, jer bi troškovi grijanja rasli. Prevelika koncentracija vlage u vazduhu pogoduje
osim toga stvaranju gljivica, bakterija i plijesni u zidovima, te povećanju broja grinja u prašini (preko 45%
relativne vlažnosti), što može uzrokovati razna oboljenja.
Pored toga još dolazi do oštećenja uzrokovanih raznim propuštanjima na zgradama i krovovima,
nevremenima i poplavama, kao i propuštanja vodovodnih instalacija, pucanje cijevi, te stvaranje kapljica
(kondenzata) na hladnim vodovima i predmetima.
Osim navedenog nastaju i štete uzrokovane uslijed procesnih sistema, kao na primjer u bazenskim
prostorima gdje se voda neprekidno isparava ili u prostorima gdje se čisti s vrućom vodom, odnosno
svuda gdje se čisti sa vodom i parom.Posljedica ovoga su veliki troškovi popravaka, odnosno oštećenja
koja se više ne mogu riješiti.
Problem vlage često se javlja upravo u stambenim prostorima pod utjecajem klimatskih uslova.
S time treba računati posebno ljeti upravo u navedenim prostorima. Usled ovog problema često nije
moguć boravak u takvim prostorijama. U takvim se prostorima ne osjećamo ugodno, a javljaju se i
neugodni mirisi.
Kupatila su prostori u kojima se često pojavljuje problem. Prilikom tuširanja ili kupanja nastaje velika
količina vodene pare. Sistem mehaničke izmjene vazduha isuši prostor kupatila prije nego što se vlaga
uvuče u zidove.
Crne mrlje u coskovima prostorije ili na zastorima za tuširanje su siguran znak nastanka gljivica. Najčešće
se u kupatilu susi I ves, koje dodatno navlaži vazduh u toj prostoriji. Sistem izmjene vazduha će i u ovom
slučaju pomoći osušiti vazduh, a i ves.
Upravo sada, u vrijeme ˝moderne toplotne izolacije˝ vlaga u prostoru se ružno poigrava s njenim
stanovnicima i potrebno je kvalitetno riješiti taj problem.
Fasade kuća većinom su napravljene od poroznih materijala kao što su kamen i beton koji su porozni
materijali i upijaju vodu. Ako fasade nisu zaštićene voda će kroz njih i konstrukcije zidova prodirati u
unutrašnjost kuće. Kao posljedica prodora vode javlja se vlaga koja uništava glet i boju na unutrasnjim
zidovima, a česta je i pojava gljivica. Zastita se postize upotrebom hidroizolacije to jest raznih premaza
koji sprecavaju prodiranje vode u unutrasnjost objekta a samim tim I njeno stetno dejstvo. Svaki
material koji se upotrebljuje u hidroizolacione svrhe treba da bude nepropustljiv za vlagu I vodu I
otporan na njihove stetne uticaje pored premaza za fasade postoje I trake koje takodje sluza za zastitu
fasada. Za hidroizolaciju se najcesce koriste premazi I trake na bazi bitumen.
Vatra
kao sto je poznato predstavlja pojavu brze oksidacije to jest sagorijevanja nekog gorivog
materijala. Da bi vatra mogla da opstane potrebna su tri elementa: gorivo, kiseonik I odgovarajuca
temperature. Destruktivni kapacitet vatre je veliki tako da je od velike vaznosti smanjiti mogucnost da u
objektu uopste dodje do pozara a I u slucaju da dodje do pozara smanjiti mogucnost da on brzo
napreduje na najmanji moguci nivo. Sve to se postize raznim mjerama . Zaštita od požara je oblast od
posebnog značaja. Ona predstavlja skup mjera zakonske, organizacione, tehničke i obrazovne prirode,
koje se moraju neprekidno preduzimati u cilju sprečavanja izbijanja i širenja požara, gašenja požara,
spašavanja ljudi i materijalnih dobara ugroženih požarom. Prilikom požara dolazi do direktne i indirektne
opasnosti. Direkna opasnost je trenutna opasnost od požara i dimnih gasova, a indirekna od mogućeg
kolapsa konstrukcije pod uticajem toplote, što sprečava evakuaciju ljudi i materijalnih dobara, a naročito
onemogućava delovanje protivpožarnih ekipa.Ponašanje gotovih objekata u uslovima požara
prvenstveno zavisi od materijala od kojih je izgrađen objekat, kao i od konstrukcije objekta.Štete koje se
javljaju kao posledica požara, povećane su finansiskim i ljudskim gubicima. Finansiski gubici mogu biti
višestruki i mogu se podjeliti na:
- Primarne gubike
- Sekundarne gubitke
Pod primarnim gubitcima podrazumjeva se sve ono što je izgubljeno na prvi pogled, a to su objekti
djelimično ili potpuno oštećeni, sredstva za njihovu rekonstrukciju, gubitci zbog prekida proizvodnje,
ukoliko se radi za proizvodne objekte, itd.Sekundarne štete nastaju kasnije, a uzrok su agresivne
supstance koje su djelo požara.Svi produkti termičke destrukcije u manjoj ili većoj mjeri direkno ili
indirekno utiču na trajnost materijala ugrađenih u samom ili okolnim objektima. Ovaj uticaj manifestuje
se u vidu korozije čelika, betona, maltera, armature i sl. Npr. Agresivni uticaj izdvojenih supstanci
sagorevanjem PVC kablova, povećava se njihovom kondenzacijom na površini ili unutrašnjosti navedenih
materijala.Na čeličnim elementima ižražen je uticaj u vidu takozvane tačkaste korozije.Nije izuzetak ni
krečni, odnosno produžni malter na delovanje gasova koji sadrže pare od HCl Kondenzovan HCl sa
kalcijum hidroksidom, gradi nova jedinjenja kalcijum hlorida koja su hidroskopna i rastvorna u vodi što
