ZAKON O ŠTRAJKU
Pojam štrajka i sloboda odlučivanja
Član 1
(1) Štrajk je prekid rada koji zaposleni organizuju radi zaštite svojih
profesionalnih i ekonomskih interesa u okviru prava i obaveza, koje proističu iz
prethodno zaključenih kolektivnih ugovora.
(2) Zaposleni slobodno odlučuju o svom učešću u štrajku.
Vrste štrajka
Član 2
(1) Štrajk se može organizovati u pravnom licu, odnosno njegovom dijelu i
kod preduzetnika (u daljem tekstu: poslodavac) ili u grani i djelatnosti, ili kao ge-
neralni štrajk.
(2) Štrajk se može organizovati i kao štrajk upozorenja. Štrajk upozorenja
može trajati najduže jedan sat.
Donošenje odluke o štrajku
Član 3
(1) Odluku o stupanju u štrajk i štrajk upozorenja kod poslodavca donosi
nadležni organ ovlašćene organizacije sindikata ili više od polovine zaposlenih kod
poslodavca, odnosno njegovom dijelu.
(2) Odluku o stupanju u štrajk u grani i djelatnosti, odnosno odluku o
stupanju u generalni štrajk i štrajk upozorenja donosi nadležni organ ovlašćene
organizacije sindikata u Republici Crnoj Gori ( u daljem tekstu : Republika).
Elementi odluke o stupanju u štrajk
Član 4
Odlukom o stupanju u štrajk utvrdjuju se: zahtjevi zaposlenih; vrijeme
početka štrajka; mjesto održavanja i način na koji se vodi štrajk i štrajkački odbor
koji zastupa interese zaposlenih i u njihovo ime vodi štrajk.
Najava štrajka
Član 5
(1) Štrajkački odbor je dužan da štrajk najavi dostavljanjem poslodavcu
odluke o stupanju u štrajk, najkasnije pet dana prije dana određenog za početak
štrajka, odnosno 24 sata prije početka štrajka upozorenja, ako ovim zakonom nije
utvrđen drugi rok.
(2) Odluka o stupanju u štrajk zaposlenih u grani ili djelatnosti ili u generalni
štrajk dostavlja se nadležnom organu Privredne komore Crne Gore (u daljem tek-
su: Privredna komora), osnivaču i nadležnom državnom organu.
„
(2) Odluka o stupanju u štrajk zaposlenih u grani ili djelatnosti ili u generalni štrajk,
dostavlja se nadležnom organu reprezentativnog udruženja poslodavaca Crne Gore,
osnivaču i nadležnom državnom organu“.
(3) Ako se štrajk ispoljava okupljanjem zaposlenih, mjesto
okupljanja učes-nika u štajku ne može biti van poslovnih - radnih prostorija,
odnosno van kruga poslovnog prostora zaposlenih koji stupaju u štrajk.
Pristupanje postupku mirenja , posredovanja i arbitraži
Član 6
(1) Štrajkački odbor i poslodavac, odnosno pregovaračko tijelo koje odredi
poslodavac dužni su da, od dana najave štrajka i za vrijeme štrajka, pokušaju da
sporazumno riješe nastali spor ili mogu iznijeti spor pred posebno tijelo za mirenje
koje strane u sporu sporazumno obrazuju.
(2) Ako se spor ne riješi u roku od 15 dana od početka štrajka, strane u
sporu mogu pozvati da u rješavanju spora učestvuje i predstavnik državnog
organa, predstavnici sindikata, ako sindikat nije organizator štrajka, predstavnici
Privredne komore, kao i druge stručnjake ili mogu iznijeti spor pred posebno tijelo
za posredovanje koje strane u sporu obrazuju .
(3) U slučaju da se spor ne riješi u roku od 30 dana od početka štrajka
strane u sporu su dužne da spor iznesu pred arbitražu, u skladu sa Zakonom o
radu.
Obaveze štrajkačkog odbora i učesnika u štrajku
Član 7
(1) Štrajkački odbor i zaposleni koji učestvuju u štrajku dužni su da štrajk
organizuju i vode na način kojim se ne ugrožava bezbjednost lica i imovine i
zdravlje ljudi, onemogućava nanošenje neposredne materijalne štete i omogućava
nastavak rada po okonačanju štrajka.
(2) Štrajkački odbor i zaposleni koji učestvuju u štrajku ne smiju sprečavati
poslodavca da koristi sredstva i raspolaže sredstvima kojima obavlja djelatnost.
(3) Štrajkački odbor i zaposleni koji učestvuju u štrajku ne mogu sprečavati
zaposlene koji ne učestvuju u štrajku da rade.
Prestanak štrajka
Član 8
(1) Štrajk prestaje sporazumom strana u sporu ili odlukom organa , odnos-
no zaposlenih koji su donijeli odluku o stupanju u štrajk.
(2) Za svaki novi štrajk učesnici u štrajku dužni su da donesu novu odluku o
štrajku.
Član 8a
(1) Zaposleni u Vojsci Crne Gore, policiji i državnim organima, radi zaštite javnog
interesa, ne mogu organizovati štrajk ako bi se, na taj način ugrozili opšti interesi
građana, nacionalna bezbjednost, bezbjednost lica i imovine, kao i funkcionisanje
organa vlasti.“
2
Član 11
U djelatnostima iz člana 9 ovog zakona štrajk se najavljuje poslodavcu,
osnivaču, nadležnom državnom organu, odnosno nadležnom organu lokalne samo-
uprave, najkasnije 10 dana prije početka štrajka, dostavljanjem odluke o stupanju
u štrajk i izjave o načinu obezbjedjivanja minimuma procesa rada u skladu sa
članom 10 stav 1 ovog zakona.
Pristupanje postupku mirenja, posredovanja i arbitraži
Član 12
(1) U djelatnostima iz člana 9 ovog zakona strane u sporu su dužne, naj-
kasnije u roku od pet dana od nastalog spora, odnosno od najave štrajka, da
pokušaju sporazumno da riješe nastali spor ili da iznesu spor pred posebno tijelo
za mirenje koje strane u sporu sporazumno obrazuju.
(2) Ukoliko se spor ne riješi u roku od pet dana od izvršene najave štrajka,
strane u sporu su dužne da u spor uključe i predstavnike kojima je dostavljena
odluka o stupanju u štrajk u smislu člana 11 ovog zakona, odnosno i druga struč-
na lica i predstavnike zaposlenih i poslodavca ili da iznesu spor pred posebno tijelo
za posredovanje.
(3) U slučaju da se spor ne riješi do dana utvrdjenog za početak štrajka,
strane u sporu su dužne da spor iznesu pred arbitražu, u skladu sa Zakonom o
radu.
Saradnja s poslodavcem i izvršavanje njegovih naloga
Član 13
(1) Štrajkački odbor dužan je da za vrijeme štrajka saradjuje s poslodavcem
radi obezbjedjenja minimuma procesa rada iz člana 10 ovog zakona.
(2) Zaposleni koji obavljaju poslove iz člana 10 stav 4 ovog zakona dužni su
da za vrijeme štrajka izvršavaju naloge poslodavca.
Zaštita prava zaposlenih
Član 14
(1) Organizovanje štrajka, odnosno učešće u štrajku pod uslovima utvr-
đenim ovim zakonom ne predstavlja povredu radne obaveze, ne može biti osnov
za pokretanje postupka za utvrdjivanje disciplinske i materijalne odgovornosti za-
poslenog, za udaljenje zaposlenog sa rada i ne može za posljedicu imati prestanak
radnog odnosa zaposlenog.
(2) Zaposleni koji učestvuje u štrajku nema pravo na zaradu.
(3) Zaposleni iz stava 2 ovog člana koji je dužan da radi za vrijeme trajanja
štrajka, radi obezbjedjivanja minimuma procesa rada, u smislu člana 10 ovog
zakona, ima pravo na zaradu srazmjerno vremenu provedenom na radu.
(4) Zaposleni iz st. 2 i 3 ovog člana ostvaruje prava iz socijalnog osiguranja
u skladu sa propisima o socijalnom osiguranju.
(5) Organizatori štrajka, odnosno učesnici u štrajku koji nije organizovan u
skladu sa ovim zakonom neće uživati zaštitu utvrdjenu u st. 1 , 3 i 4 ovog člana.
Obaveze poslodavca
4
Član 15
(1) U toku štrajka organizovanog pod uslovima utvrđenim ovim zakonom
poslodavac ne može zapošljavati nova lica koja bi zamijenila učesnike u štrajku,
osim ako su ugroženi: bezbjednost lica i imovine u smislu člana 7 stav 1 ovog
zakona, održavanje minimuma procesa rada koji obezbjedjuje sigurnost imovine i
lica, kao i izvršavanje međunarodnih obaveza u smislu čl. 9 i 10 ovog zakona.
(2) Poslodavac ne može da sprečava zaposlene da organizuju i učestvuju u
štrajku, niti da upotrebljava prijetnje i prinude radi okončanja štrajka, kao ni da
po osnovu neučestvovanja u štrajku omogući veću zaradu ili druge povoljnije uslo-
ve rada za zaposlene koji ne učestvuju u štrajku.
Prestanak radnog odnosa
Član 16
(1) Zaposlenom u državnom organu i profesionalnom pripadniku policije
prestaje radni odnos kad se utvrdi da je organizovao štrajk ili učestvovao u štrajku.
„(1) Zaposlenom u Vojsci Crne Gore, policiji i državnom organu prestaje radni odnos
kad se utvrdi da je organizovao štrajk ili učestvovao u štrajku, suprotno odredbi člana
8a ovog zakona.“
(2) Član štrajkačkog odbora ili učesnik u štrajku, koji štrajk organizuje i vodi
na način kojim se ugrožava bezbjednost lica i imovine ili zdravlje ljudi ili koji
sprečava zaposlene koji ne učestvuju u štrajku da rade, odnosno onemogućava
nastavak rada po okončanju štrajka ili sprečava poslodavca da koristi sredstva i
raspolaže sredstvima kojima poslodavac obavlja djelatnost čini povredu radne
dužnosti za koju se izriče mjera prestanka radnog odnosa.
(3) Zaposleni u djelatnostima iz člana 9 ovog zakona koji odbije da izvrši
nalog poslodavca izdat radi obezbjeđivanja minimuma procesa rada čini težu
povredu radne dužnosti za koju se izriče mjera prestanka radnog odnosa.
Štrajkačke straže
Član 17
(1) Zaposleni koji stupaju u štrajk mogu, iz reda zaposlenih , odlukom nad-
ležnog organa sindikata ili većine zaposlenih, obrazovati štrajkačke straže na
mjestima pred ulazom ili u krugu poslovnih prostorija poslodavca, radi obavješta-
vanja zaposlenih i javnosti o sporu koji je nastao i o opravdanosti zahtjeva štraj-
kača.
(2) Odluka o obrazovanju štrajkačke straže dostavlja se subjektima utvr-
đenim u članu 5, odnosno članu 11 ovog zakona, u roku u kome se dostavlja
odluka o stupanju u štrajk, kao njen sastavni dio ili kao poseban akt u toku štrajka.
(3) Odluka iz stava 2 ovog člana mora biti obrazložena i sadržati broj i
imena zaposlenih - članova štrajkačke straže.
(4) Štrajkačka straža ne može: primjenjivati fizičku prinudu, postavljati
fizičke prepreke ili blokade prilaza poslu zaposlenima koji žele da rade, prijetiti ili
vrijedjati zaposlene, niti sprečavati poslodavca u vršenju svoje djelatnosti .
Ovlašćenja državnog organa
5
5) u toku štrajka organizovanog pod uslovima utvrdjenim
ovim zakon-om primi nova lica koja bi zamijenila učesnike u štrajku, osim ako ovim
zakonom nije drukčije predvidjeno ( član 15 stav 1);
6) sprečava zaposlene da učestvuju u štrajku ili upotrijebi prijetnje i
mjere prinude radi okončanja štrajka ili ako predvidi veću zaradu ili druge povolj-
nije uslove rada za zaposlene koji ne učestvuju u štrajku (član 15 stav 2);
7) inspektoru rada ne omogući vršenje nadzora i ne obezbijedi mu uvid
u podatke i dokumentaciju potrebnu za vršenje inspekcijskog nadzora (član 20).
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se za prekršaj i odgovorno lice
u poslodavcu novčanom kaznom od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa
najniže cijene rada u Republici.
Član 24
(1) Novčanom kaznom od desetostrukog do dvjestostrukog iznosa najniže
cijene rada u Republici kazniće se za prekršaj sindikat, ako:
1) donese odluku o stupanju u štrajk suprotno članu 3 ovog zakona;
2) odluka o stupanju u štrajk ne sadrži zakonom utvrdjene elemente
(član 4 ).
3) ne najavi štrajk u djelatnostima iz člana 9 ovog zakona u roku i na
način propisan članom 11 ovog zakona.
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana, kazniće se za prekršaj i odgovorno lice
u sindikatu novčanom kaznom od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa
najniže cijene rada u Republici.
Član 25
Novčanom kaznom od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa najniže
cijene rada u Republici kazniće se za prekršaj zaposleni, članovi štrajkačkog
odbora, član štrajkačke straže, član sindikata i predstavnik sindikata, zavisno od
učinjene povrede, ako:
1) donese odluku o stupanju u štrajk suprotno članu 3 ovog zakona;
2) odluka o stupanju u štrajk ne sadrži zakonom utvrđene elemente ili ako
nije dostavljena nadležnom organu u skladu sa ovim zakonom (čl. 4 i 5) ;
3) ne najavi štrajk u djelatnostima iz člana 9 ovog zakona u roku i na nač-
in propisan članom 11 ovog zakona.
4) ne pristupe postupku mirenja, odnosno arbitraži u roku utvrđenom ovim
zakonom, odnosno postupku posredovanja (član 6 st. 1 i 2 i član 12);
5) organizuje ili vodi štrajk na način kojim se ugrožava bezbjednost lica i
imovine i zdravlje ljudi, nanosi neposedna materijalna šteta i onemogućava
nastavak rada po okončanju štrajka (član 7 stav 1);
6) sprečava zaposlene koji ne učestvuju u štrajku da rade (član 7 stav 3);
7) za vrijeme štrajka odbije da saradjuje s poslodavcem radi obezbjeđivanja
minimuma procesa rada u djelatnostima predvidjenim ovim zakonom ili odbije da
izvršava naloge poslodavca (član 13);
8) pribjegava prijetnji ili primjenjuje fizičku prinudu, postavlja prepreke ili
blokade prilaza poslu zaposlenima koji hoće da rade ili sprečava poslodavca u
vršenju svoje djelatnosti (član 17 stav 3);
9) inspektoru rada ne omogući vršenje nadzora i ne obezbijedi mu uvid u
podatke i dokumentaciju potrebnu za vršenje inspekcijskog nadzora (član 20).
7
