1
SADRŽAJ:
UVOD .................................................................................................................................3
1. Zalihe sirovina i materijala................................................................................................. 4
1.1.
Analitički kontni plan (grupa 10)............................................................................ 4
1.2.
Propisi koji regulišu upravljanje i knnjigovodstveno evidentiranje zaliha............. 5
1.3.
Vrste zaliha............................................................................................................ 8
1.3.1. Sirovine i materijal (konto 101)....................................................................... 8
1.3.2. Rezervni dijelovi (konto 102)........................................................................... 8
1.3.3. Autogume i ambalaža (konto 103) ..................................................................9
1.3.4. Alat i sitan inventar (konto 104)...................................................................... 9
1.3.5. Odstupanje od cijena i Ispravka vrijednosti sirovina, materijala, dijelova i
inventara (konto 108 i 109)............................................................................ 9
1.4.
Upravljanje zalihama ............................................................................................9
2. Knjigovodstveno evidentiranje sirovina i materijala ......................................................11
2.1.
Nabavka materijala............................................................................................. 11
2.1.1. Dokumentacija o nabavci materijala............................................................ 11
2.1.2. Knjigovodstveno evidentiranje nabavke ......................................................12
2.1.2.1.
Evidentiranje zaliha sirovina i materijala po stvarnim nabavnim
cijenama……………………………………………………………………………………………. 13
2.1.2.2.
Evidentiranje zaliha sirovina i materijala po planskim nabavnim
cijenama……………………………………………………………………………………………. 13
2.1.2.3.
Sintetička i analitička evidencija zaliha sirovina i materijala ...14
2.2.
Obračunavanje i knjigovodstveno obuhvatanje troškova materijala................. 14
2.2.1. Obračun troškova materijala u uslovima kada se sirovine i materijal na
zalihama vode po stvarnim nabavnim cijenama .........................................15
2.2.2. Obračun troškova materijala u uslovima kada se sirovine i materijal na
zalihama vode po planskim nabavnim cijenama......................................... 15
2
3. Primjer knjiženja............................................................................................................ 16
3.1.
Zalihe sirovina i materijala se evidentiraju po stvarnim nabavnim cijenama –
zadatak 1………………………………………………………………………………………………………………. 16
3.2.
Zalihe sirovina i materijala se evidentiraju po planskim nabavnim cijenama –
zadatak 2………………………………………………………………………………………………………………. 17
ZAKLJUČAK................................................................................................................................... 19
LITERATURA................................................................................................................................. 20
4
1. ZALIHE SIROVINA I MATERIJALA
1.1.
ANALITIČKI KONTNI PLAN (GRUPA 10)
Klasa 1 u Analitičkom kontnom planu podrazumijeva stvari iz obrtnih sredstava
(kratkoročna, tekuća sredstva), kao što su: materijal na skladištu, rezervni dijelovi, sitan alat i
inventar, auto gume i ambalaža na skladištu i u upotrebi, materijal i roba na obradi, doradi i
manipulaciji, na putu do pravnog lica, proizvodnja u toku, poluproizvodi i gotovi proizvodi u
skladištu i u prodavnici, gotovi proizvodi i roba u prodavnici, kao i sredstva namijenjena prodaji
u skladu sa MSFI 5.
3
Prema novom Kontnom okviru za privredna društva, zalihe se vode u grupama konta:
10 - Sirovine, materijal, rezervni dijelovi i sitan inventar
11 – Proizvodnja u toku, poluproizvodi i nedovršene usluge
12 – Gotovi proizvodi
13 – Roba
14 – Stalna sredstva i sredstva obustavljenog poslovanja namijenjena prodaji
15 – Dati avansi (za zalihe i usluge)
Ovom prilikom obrađujemo Grupu 10 Kontnog okvira – Sirovine, materijal, rezervni
dijelovi i sitan inventar. Analitička konta grupe 10 su sljedeća:
100 – Obračun troška nabavke
101 – Sirovine i materijal
102 – Rezervni dijelovi
103 – Autogume i ambalaža
104 – Alat i sitan inventar
108 – Odstupanja od cijena
109 – Ispravka vrijednosti sirovina, materijala, dijelova i inventara
4
3
Revicon, Popis sredstava i obaveza po stanju 31.12.2012., seminarski materijal decembar 2012.godine, str.70
4
ANALITIČKI KONTNI PLAN ZA PRIVREDNA/GOSPODARSKA DRUŠTVA, Revicon, januar 2011.godine, str.21-23
5
1.2.
PROPISI KOJI REGULIŠU UPRAVLJANJE I KNJIGOVODSTVENO EVIDENTIRANJE
ZALIHA
Računovodstveni tretman ove kategorije je uređen MRS 2 –
Zalihe.
Cilj ovog standarda je da propiše računovodstveni postupak za zalihe. Osnovno pitanje u
računovodstvu zaliha je iznos troška (izdatka) koji treba priznati kao sredstvo (imovinu), sve do
priznavanja povezanih prihoda. Ovaj standard sadrži uputstva uvezi s određivanjem troška
(nabavne vrijednosti / cijene koštanja zaliha) i njegovim kasnijim priznavanjem kao rashoda,
uključujući i sva usklađivanja do neto ostvarive vrijednosti. On, takođe, daje uputstva za metode
troška (nabavne vrijednosti / cijene koštanja) koje se koriste za određivanje troškova zaliha.
5
Prema MRS-u 2 paragraf 6.,
zalihe
su sredstva:
(a) koja se drže radi prodaje u redovnom poslovanju;
(b) u procesu proizvodnje namijenjene prodaji; ili
(c) u obliku osnovnog i pomoćnog materijala koji se troši u proizvodnom procesu,
odnosno pri pružanju usluga.
Zalihe se vrednuju po nižoj od sljedeće dvije vrijednosti:
•
nabavnoj vrijednosti (cijeni koštanja) ili
•
neto prodajnoj vrijednosti.
Neto ostvariva (utrživa) vrijednost je procijenjena prodajna cijena u redovnom toku
poslovanja umanjena za procijenjene troškove dovršenja i procijenjene troškove koji su
neophodni da se obavi prodaja.
Fer vrijednost je iznos za koji se neka imovina (sredstvo) može razmijeniti ili obaveza
izmiriti, između obaviještenih i nepovezanih stranaka koje su voljne obaviti transakciju. Neto
ostvariva vrijednost je neto iznos koji subjekt očekuje da će ostvariti prodajom zaliha u
redovnom toku poslovanja. Fer vrijednost odražava iznos za koji te iste zalihe mogu biti
razmijenjene između obaviještenih i spremnih kupaca i prodavaca na tržištu. Prva vrijednost je
specifična za subjekt, a druga nije. Neto ostvariva vrijednost zaliha ne mora biti jednaka fer
vrijednosti umanjenoj za troškove do tačke prodaje.
Zalihe obuhvataju kupljenu robu koja se drži radi dalje prodaje, uključujući, na
primjer,trgovačku robu koju je kupio trgovac na malo i koju drži radi dalje prodaje, ili zemljište i
5
http://www.srr-fbih.org/bo/pdf/msfi_mrs/2_mrs_2.pdf
