FAKULTET ZA BEZBJEDNOST I ZAŠTITU
BANJA LUKA
SEMINARSKI RAD
PREDMET: CIVILNA ZAŠTITA
TEMA: ZAŠTITA I SPAŠAVANJE OD POŽARA
MENTOR: STUDENT:
BANJA LUKA, DECEMBAR 2016.
4
određuje mere koje će omogućiti brzo i efikasno spasavanje ugroženih. Taktika tretira
osnovna pitanja: kako da se izvede gašenje požara i spasavanje u datoj situaciji, raspoloživim
snagama i sredstvima, kao i mogućnostima koje nam pružaju druge okolnosti koje postoje na
licu mesta. Kao nauka, vatrogasna taktika uopštava tehnička iskustva u gašenju požara.
5
1. NASTANAK, RAZVOJ I ŠIRENJE POŽARA
Požarom se naziva nekontrolisano gorenje materije plamenom ili žarom (van ložišta) kojim se
ugrožavaju ljudski životi i materijalne vrednosti. Karakteristične pojave do kojih može doći
prilikom požara su: eksplozija, deformacije, obrušavanje konstrukcija, kipljenje i dr.
Posledice požara su: gubitak ljudskih života, povrede sa trajnim posledicama, traume,
trovanja otrovnim i zagušljivim produktima gorenja, povrede usled panike koja je kao pojava
karakteristična za objekte u kojima boravi veći broj ljudi, kao i direktnu i indirektnu
materijalnu štetu.
Pošto je požar nekontrolisano gorenje karakterišu ga i neravnomeran intenzitet i nejednaka
brzina rasprostiranja. Radi lakšeg praćenja i razmatranja problematike razvoja požara,
neophodno je da se prvo načelno upoznaju svi glavni faktori nastanka, razvoja i širenja
požara. Ova saznanja su neophodna da bi se pravilno mogli analizirati razvoj i rasprostiranje
požara na otvorenom i zatvorenom prostoru, jer je njihovo dejstvo uvek međusobno
uslovljeno i povezano. Osnovni faktori koji neposredno utiču na razvoj požara isti su i na
otvorenom i u zatvorenom prostoru, osim onih specifičnosti, koje zavise od mesta nastanka
požara.
Ako su poznati osnovni faktori koji utiču na razvoj i širenje požara, mogu se planirati snage i
sredstva za njegovo uspešno gašenje. Takođe, poznavanje ovih faktora omogućava
rukovodiocu gašenja požara (u daljem tekstu RGP), pravilnu procenu razvoja požara i
donošenje pravilne odluke o načinima dejstva vatrogasnih jedinica (u daljem tekstu VJ).
Gorenje je složeni hemijski proces brzog reagovanja gorive materije sa oksidantom, uz
oslobađanje toplote, svetlosti i parno-gasnih produkata.
Iz teorije gorenja je poznato da su tri osnovna uslova potrebna da bi došlo do gorenja: goriva
materija, kiseonik i izvor toplote
1
.
1.1. Goriva materija
Goriva materija je osnovni faktor u procesu gorenja i od njene količine i osobina zavisi tok i
razvoj požara. Poznavanje karakterističnih osobina gorive materije, omogućava da se unapred
1
Arnold, J., Large Building Fires and Subsequent Code Changes, Clark County Department of Development
Services, 2005.str,38.
