UNIVERZITET U TUZLI
RUDARSKO –GEOLOŠKO–GRAĐEVINSKI FAKULTET
ODSJEK: RUDARSTVO
SEMINARSKI RAD
ZAŠTITA NA RADU
(RUDNIK KAO RADNO MJESTO)
SADRŽAJ
1.0
UVOD
.................................................................................................1
2.0
OPASNOSTI I SIGURNOST U RUDARSTVU
.................... ...........2
2.1 Eksplozije i eksplozivi u rudarstvu................................ ...........2
2.2 Kontrola i zaštita od radijacije...................................................3
2.3 Buka u rudarstvu........................................................................4
2.4 Metan i ugljena prašina..............................................................5
2.5 Zarušavanje podzemnih prostorija.............................................7
2.6 Gorski udari............................................................................... 8
2.7 Izboji plinova i stijenskog materijala......................................... 9
2.8 Prodori vode i žitkih materijala..................................................9
2.9 Požari u rudnicima..............................................................................11
3.0
ZAKLJUČAK
........................................................................................13
4.0
LITERATURA
..................................................................................... 14
7.obavljanje i drugih poslova i ovlaštenja koja su joj data općim aktom
privrednogdruštva.
2.0 OPASNOSTI I SIGURNOST U RUDARSTVU
2.1 EKSPLOZIVI I EKSPLOZIJE
Eksplozivi su tvari koje izazivaju eksploziju.
Pri eksploziji dolazi do promjena koje izazivaju visoke pritiske. Oni svojim naglim
širenjem osvajaju novi prostor.
Ako je prostor dobro zatvoren, širenje izaziva razaranje.
Kod korištenja eksploziva u svrhu izbacivanja streljiva (kod oružja), eksplozija izbacuje
streljivo programirano, kroz otvor na cijevi.
U građevinarstvu i rudarstvu eksplozija treba kontrolirano razoriti stijensku masu, stoga
prostor unutar kojeg djeluje mora biti dobro zatvoren, ali programirano oblikovan.
Eksplozije mogu biti:
Hemijske
, kada hemijska reakcija prelazi u toplinsku i pri tom nastaju plinovi.
Fizikalne
, pri kojima samo dolazi do pretvaranja jednog oblika energije u drugi (npr. parni
kotao) bez promjene hemijskog sastava;
Nuklearne
, pri čemu se nuklearna energija pretvara u toplinsku.
U rudarstvu se koriste
gospodarski eksplozivi
.
To su
smjese
više hemijskihspojeva.
Mogu biti
praškasti, uljni, poluplastični, plastični i vodoplastični
.
Od ostalih eksploziva zanimljivi su još eksplozivi iz grupe
specijalnih eksploziva
, oni koji
se koriste
za geofizička (seizmička) istraživanja
.
Koriste se za izazivanje
seizmičkih valova u tlu
, stoga moraju biti
visokobrizantni s
velikom brzinom detonacije
. Isporučuju se u plastičnim tubama kako bi bili praktični za
rukovanje.
2.2 KONTROLA I ZAŠTITA OD RADIJACIJE
Treba istaći da nema bezopasnih zračnja, ali i da se posljedice zračenja mogu javiti tek
posle dužeg vremena ili naslijeđem, u narednim generacijama. Razumljivo je da se čovjek
može osloboditi uticaja svih zračenja, prije svega onih koja potiču iz prirode. Međutim, za
lica koja su profesionalno izložena manjim ili većim dozama zračenja treba preduzeti sve
mjere da bi se smanjili rizik i štetne posljedice.
Radi bolje kontrole, kod lica profesionalno izloženih dejstvu zračenja obično se određuju
maksimalno dozvoljenedoze.
Prilikom procjene rizika od izloženosti treba voditi računa i o načinima apsorbcije
(udisanjem, preko kože ili preko sistema za varenje), da bi se preduzele odgovarajuće
mjere predostrožnosti.
Radijaciona zaštita se ostvaruje u okviru dva osnovna vida – zaštite od ozračivanja i zaštite
od radioaktivne kontaminacije.
Zaštita od spoljašnjeg ozračavanja se, u principu, sprovodi smanjivanjem doze zračenja na
najmanju moguću mjeru. Ovo se može postići:
1. vremenskom zaštitom (odnosno što kraćim boravkom u blizini izvora zračenja),
2. daljinskom zaštitom (boravkom na što većem rastojanju od izvora)
3. zaštitom pomoću apsorbera (korištenjem debljih zaštitnih slojeva, od zemlje, betona,
olova i sl.).
Zaštita od radioaktivne kontaminacije (zagađivanja) sastoji se u preduzimanju
odgovarajućih mjera da radioaktivne supstance ne dođu u neposredan kontakt sa živim
organizmima i ne prodru u okolnu životnu sredinu.
