Zdravstvena njega oboljelih od plućne tuberkuloze
Sadržaj
Sadržaj..........................................................................................................2
1. Uvod.........................................................................................................3
2. Epidemiologija tuberkloze.......................................................................4
2.1. Tuberkuloza u svijetu.................................................................4
2.2. Epidemiološka situacija tuberkuloze kod nas............................5
3. Klasifikacija tuberkuloze.........................................................................5
3.1. Definicija slučaja tuberkuloze....................................................5
3.2. Klasifikacija tuberkuloze prema lokalizaciji bolesti..................6
4. Profilaksa.................................................................................................6
4.1. BSŽ vakcinacija.........................................................................6
4.2. Hemioprofilaksa.........................................................................7
5. Otkrivanje tuberkloze..............................................................................7
5.1. Pasivno otkrivanje tuberkuloze..................................................8
5.2. Aktivno otkrivanje tuberkuloze.................................................8
6. Dijagnostika i liječenje............................................................................9
6.1. Klinički pregled..........................................................................9
6.2. Rendgenski pregled..................................................................10
6.3. Bakteriološka dijagnoza tuberkuloze.......................................10
6.3.1. Uzimanje i slanje bolesničkog materijala...................11
6.4. Metode za brzu dijagnostiku tuberkuloze................................11
6.5. Drugi pregledi – histološka dijagnoza tuberkuloze.................12
7. Liječenje tuberkuloznih bolesnika........................................................12
7.1. Osnovi liječenja tuberkuloze...................................................12
7.2. Antituberkulotski lijekovi.......................................................12
7.3. Liječenje u posebnim situacijama...........................................12
8. Neophodni pregledi pri dijagnostikovanju i praćenju bolesnika..........13
Literatura..................................................................................................14
2
2. Epidemiologija tuberkloze
Iako je od otkrića bacila tuberkuloze prošlo više od 120 godina i pored
moćnih antituberkulotika koji su se pojavili sredinom 20. veka, do
očekivanog suzbijanja tuberkuloze nije došlo. Na početku 21. vijeka,
tuberkuloza je i dalje veoma aktuelan zdravstveni problem.
2.1. Tuberkuloza u svijetu
U svijetu godišnje od tuberkuloze oboli osam do deset miliona ljudi
( oko 80% u svojim najproduktivnijim godinama), a oko 3 miliona umre.
Najveći broj oboljelih od tuberkuloze živi u subsaharskoj Africi,
jugoistočnoj Aziji i Južnoj Americi gdje se stopa incidence kreće i do
800/100.000 stanovnika (Bocvana, Lesoto, Zimbabve) zahvaljujući
koepidemiji HIV-a. Visoka incidenca tuberkuloze nalazi se i u nekim
republikama bivšeg Sovjetskog Saveza (oko 130/100.000), takođe usljed
rasplamsavanja epidemije HIV-a. Tuberkuloza u svijetu nije ravnomjerno
raspoređena. Najveće opterećenje nose 22 zemlje u kojima živi 80% svih
oboljelih od tuberkuloze. Rusija je jedina evropska zemlja koja spada u
"grupu 22". Jedna trećina svih oboljelih od tuberkuloze u svijetu živi u
Indiji.
Znatan problem u kontroli epidemije tuberkuloze predstavlja i sve
veći broj osoba oboljelih od rezistentne tuberkuloze (u Estoniji 37%) a
naročito multirezistentne (MDR-TB). MDR-TB je najozbiljnija forma
bakterijske rezistencije i predstavlja sve veći problem za kontrolu
tuberkuloze u mnogim zemljama svijeta. Od početka 90-ih godina prošlog
vijeka prijavljeno je nekoliko epidemija MDR tuberkuloze u različitim
regionima svijeta nastalih kao posljedica neodgovarajuće primjene osnovnih
antituberkulotika.
Zbog dramatičnog pogoršanja epidemiološke situacije tuberkuloze u
svijetu komplikovane koepidemijom HIV, godine 1991. skupština Svjetske
zdravstvene organizacije usvojila je „Rezoluciju 448“ gdje ističe uspješno
liječenje tuberkuloze kao ključnu intervenciju u kontroli epidemije
tuberkuloze u svijetu.
4
Ovaj materijal je namenjen za učenje i pripremu, ne za predaju.
