SPORTSKA AKADEMIJA
BEOGRAD
Seminarski rad
ŽENSKA SPORTSKA TRIJADA
(Tehnologija i metodika treninga žena )
Mentor:
Student:
Bojan Jovanović
Milena Mitić 71/2010
ŽENSKA SPORTSKA TRIJADA
UVOD
Prvi pisani tragovi o ženama i sportu datiraju 800 godina p.n.e. Homer u Odiseji
priča o princezi Nausica koja se sa svojim sluškinjama igra loptom pored obale reke na
ostrvu Sheria. U Antičkoj Grčkoj nije svako mogao da se takmiči na Olimpijadi. Učešče
je bilo dozvoljeno samo Grcima muškarcima i mladićima, koji su bili slobodni građani,
dok žene nisu imale pravo da učestvuju na Olimpijskim igrama ni kao posmatrači.
Međutim, žene su mogle da budu proglašene za pobednice u kojičkim disciplinama, kao
vlasnice konja ili zaprega. Prva žena koja je stekla slavu u sportu je bila Kiniska, ćerka
spartanskog kralja, trener konja koji je pobedio na Igrama. U skladu sa helenističkom
tradicijom, na prvim, obnovljenim Olimpijskim igrama u Atini 1896. godine, žene nisu
učestvovale. Ipak, jedna mlada Grkinja je, u znak protesta, istrčala maratonsku stazu za
četiri sata i trideset minuta i na taj način „otvorila vrata“ budućem učešću žena na
Olimpijskim igrama. Pojava žena na Olimpijadi vezana je prvi put za Olimpiske igre
1900. godine u Parizu, gde su se takmičile u tenisu i golfu. Sve do 1924. godine žene su
imale prava učešća samo u tri discipline.
Slika 1 – Princeza Kiniska
Kada je vrhunski sport u pitanju, učešće žena u njemu, vredno pomena, nalazimo
tek posle Prvog svetskog rata. Edith Cummings je bila prva žena sportista koja se
pojavila na naslovnoj strani nekog časopisa, što je predstavljao veliki korak u budućnost
ženskog sporta. Tek kasnih 60-ih godina prošlog veka nekoliko žena je dobilo društveno
priznanje za svoj sportski talenat što je kasnije bilo od velikog uticaja u boljem
prihvatanju žena kojima je sport isključivo profesionalno zanimanje. Joan Weston je
jedna od prvih najbolje plaćenih sportistkinja. Međutim, stvari su se bitnije počele
menjati u tom pravcu tek 1973. godine kada je Billie Jean King pobedila Bobby Riggsa
(pobednika Wimbledona) u meču poznatijem kao „
The Battle of the Sexes“
. Ekipni
ženski sport je popularnost doživeo tek s početkom 90-ih godina. Kasnije su neke ženske
sportske lige postale popularnije iz finansijskih razloga, kako bi opstalo sportsko tržište
kao npr. WNBA iz NBA ili popularizacija ženskog boksa u nadi boljeg privlačenja
publike.
4
ŽENSKA SPORTSKA TRIJADA
Slika 2 - Billie Jean King i Bobby Riggs u meču „The Battle of the Sexes“
Praktično priznavanje osnovnih fizioloških razlika između polova nije sprečavalo
razvoj visokog profila sportistkinja u mnogim ostalim „muškim sportovima“ kao što su
vaterpolo, maraton ili hokej na ledu.
Ženski sport, da bi došao gde je danas često je morao imati i potvrde u zakonskoj
regulativi. Jedno od ključnih odredbi u američkoj sportskoj pravnoj istoriji je glava IX
amandmana iz 1972. godine koja danas nosi ime kongreskinje Patsy Mink, a koji se tiče
jednakih mogućnosti u obrazovanju: „Nijedna osoba u Sjedinjenim Američkim
Državama neće, na temelju pola, biti isključena iz učestvovanja, biti odbijena od
privilegija ili podvrgnuti se diskriminaciji prema bilo kojem programu edukacije ili
aktivnosti koje primaju saveznu finansijsku pomoć...“. Međunarodna radna grupa za žene
i sport (
The International Working Group on Woman and Sport - IWG
) osnovana je
1994. godine nakon 1. svetske konferencije o ženama i sportu održanoj u Brightonu. IWG
je nezavisno koordinacijsko telo koje čine predstavnici ključnih vladinih i nevladinih
organizacija iz različitih krajeva sveta. Međunarodni olimpijski odbor je 1995. godine
ustanovio radnu grupu koja se bavila ženama u sportu.
Ne može se ignorisati činjenica da je učešće žena u olimpijskom pokretu
paralelno njenoj poziciji u društvu. Iako se u poslednjih 30 godina zastupljenost žena se
stalno povećava, još uvek je nedovoljno i premalo u odnosu na suprotan pol. Razlog
takvom stanju je i dalje prisutno postojanje čvrsto uglavljenih muško-ženskih uloga koje
su u pojedinim krajevima i zemljama povezani s kulturološkim tradicijama. Za ženu, u
zavisnosti od regiona i kulture, mogućnosti za bavljenje sportom značajno variraju. Neke
kulture zahtevaju od žena da nose odgovarajuču odeću, koja pokriva veći deo tela.
Sve su to razlozi zbog kojih je problematika izučavanja specijalne filozofije žena
u sportskim naporima u svom polju. Emancipaciju žene i njihovu ravnopravnost ne treba
shvatiti u bukvalnom smislu reči i tražiti od njih savladavanje određenih psihofizičkih
napora i postizanje rezultata svojstvenih muškarcima.
5
