ZIDNI NOSA
Č
I
SADRŽAJ
1.
Op
ć
enito ....................................................................................................................... 1
2.
Dimenzioniranje na moment savijanja .......................................................................... 3
3.
Prora
č
un na popre
č
ne sile............................................................................................ 8
4.
Zidni nosa
č
i optere
ć
eni koncentriranim optere
ć
enjem ............................................... 10
5.
Dimenzioniranje modelom rešetke ............................................................................. 12
5.1.
Nosivost vla
č
nog štapa rešetke........................................................................... 17
5.2.
Nosivost tla
č
nog štapa rešetke ........................................................................... 17
6.
Armiranje zidnog nosa
č
a ............................................................................................ 19
7.
Primjer prora
č
una zidnog nosa
č
a............................................................................... 22
8.
Literatura .................................................................................................................... 24
Zidni nosa
č
i
1
1. Op
ć
enito
Zidni nosa
č
i su ravni površinski nosa
č
i optere
ć
eni u svojoj ravnini, kod kojih je raspon
manji od tri visine grede. Smanjivanjem odnosa L/h ispod dva, dijagrami normalnih
naprezanja
σ
x
i deformacija odstupaju od pravca, odnosno više ne vrijedi Bernoullijeva
hipoteza ravnih popre
č
nih presjeka.
Zidni nosa
č
i pojavljuju se u konstrukcijama kao zidovi zgrada, bunkera, silosa i mostova,
kao vertikalne dijafragme oslonjene na pojedina
č
ne stupove, zidove ili temelje.
Slika
1.1 Dijagrami normalnih naprezanja u gredi i zidnim nosa
č
ima.
Normalna naprezanja
σ
y
okomita na uzdužnu os, ovise po obliku i predznaku o tome da li
se optere
ć
enje nalazi na gornjem ili donjem rubu nosa
č
a. U grednim nosa
č
ima ta se
naprezanja mogu zanemariti dok se u zidnim nosa
č
ima moraju uzeti u obzir kod prora
č
una
popre
č
ne armature.
Slika
1.2 Dijagrami naprezanja u zidnom nosa
č
u.
Razdioba normalnih i posmi
č
nih naprezanja ovisi o na
č
inu oslanjanja zidnog nosa
č
a.
Nosa
č
i mogu biti oslonjeni po cijeloj visini brida ili na dnu.
Zidni nosa
č
i
3
Zidni nosa
č
i moraju imati minimalnu debljinu "b" da se osigura bo
č
na stabilnost koja ovisi
o optere
ć
enju, odnosu L/h, te o tome je li nosa
č
ukru
ć
en plo
č
ama na donjem i gornjem
rubu ili stupovima, odnosno popre
č
nim zidovima u podru
č
ju ležaja.
Tako
đ
er u podru
č
ju ležaja mogu biti kriti
č
ni glavni kosi tla
č
ni naponi, te je potrebno
provjeriti prijenos sila na oslonce.
2. Dimenzioniranje na moment savijanja
Za prora
č
un glavne vla
č
ne armature za prihva
ć
anje momenata savijanja rabi se nosivi
mehanizam koji se sastoji od betonskog tla
č
nog luka formiranog u zidnom nosa
č
u
optere
ć
enom na gornjem rubu i zatege koju
č
ini glavna vla
č
na armatura. Pri tome treba
voditi ra
č
una o sidrenju glavne vla
č
ne armature.
Kod zidnih nosa
č
a naprezanih silama na donjem rubu (obješeni teret) treba predvidjeti
dodatnu vertikalnu armaturu u obliku zatvorenih spona za prijenos tog tereta u gornju zonu
kako bi se mogao formirati nosivi mehanizam tla
č
nog luka sa zategom.
Potrebna vla
č
na armatura za prihvat vla
č
ne sile izazvane momentom savijanja dobije se
prema izrazu:
Sd
s
yd
M
A
z f
=
⋅
(
2.1)
gdje je:
M
sd
=
γ
g
⋅
M
g
+
γ
q
⋅
M
q
- ra
č
unski moment savijanja
(
2.2)
M
g
i M
q
- momenti savijanja za upotrebno optere
ć
enje dobiveni na isti na
č
in kao za gredne
nosa
č
e.
f
yd
=f
yk
/
γ
s
ra
č
unska granica popuštanja
č
elika
Izrazi za krak unutarnjih sila predloženi Model propisima CEB-FIP.
Krak unutarnjih sila za zidni nosa
č
na dva ležaja:
z=0.2(L+2h), za h=L
⇒
z=0.6
⋅
h (
2.3)
Krak unutarnjih sila za kontinuirani nosa
č
:
z=0.2(L+1.5h) , za h=L
⇒
z=0.5
⋅
h
(
2.4)
Izrazi za krak unutarnjih sila predloženi prema DIN 1045-1.
Prosta greda:
z
F
=0.3
⋅
h
⋅
(3-h/L) za 0.5<h/L<1.0
(
2.5)
z
F
=0.6
⋅
L za h/L >1.0
(
2.6)
Prvo polje i drugi ležaj kontinuiranog nosa
č
a
z
F
= z
S
= 0.5
⋅
h
⋅
(1.9-h/L) za 0.4<h/L<1.0
(
2.7)
Zidni nosa
č
i
4
z
F
= z
S
= 0.45
⋅
L za h/L> 1.0
(
2.8)
Ostala polja i ležaji kontinuiranog nosa
č
a:
z
F
= z
S
= 0.5
⋅
h(1.8-h/L) 0.3<h/L<1.0
(
2.9)
z
F
= z
S
= 0.4
⋅
L za h/L> 1.0
(
2.10)
Konzola:
z
S
= 0.65
⋅
L
k
+ 0.10 h za 1,0<h/L
k
<2,0 (
2.11)
z
S
= 0.85
⋅
L
k
za h/L
k
>2,0 (
2.12)
Tablica
2.1 Koeficijent horizontalne sile za sustav proste grede (odnos Z/P).
h/L c/L=0.1
c/L=0.1
c/L=0.1 c/L=0.1 c/L=0.1
0.5 0.37 0.66 0.50 0.66 0.50
0.6 0.21 0.55 0.41 0.53 0.42
0.7 0.27 0.45 0.35 0.46 0.36
0.8 0.24 0.38 0.30 0.42 0.32
0.9 0.22 0.32 0.26 0.41 0.30
1.0 0.21 0.27 0.23 0.40 0.29
1.1 0.21 0.24 0.22 0.40 0.29
1.2 0.20 0.22 0.20 0.40 0.28
1.5 0.20 0.20 0.19 0.40 0.28
>2.0 0.20 0.20 0.19 0.40 0.28
Zidni nosa
č
i
6
Slika
2.2 Raspored armature za koncentrirano optere
ć
enje na vrhu zida.
Slika
2.3 Raspored armature za konzolni zidni nosa
č
.
Dobivenu armaturu treba smjestiti u polju na visini 0.15h, odnosno 0.15L kada je h > L.
