Univerzitet u Prištini
Poljoprivredni fakultet Lešak
SEMINARSKI RAD IZ METEOROLOGIJE SA
KLIMATOLOGIJOM
TEMA:
ZNACAJ TEMPERATURE VAZDUHA ZA PORAST I RAZVICE
BILJAKA
1
Minimum –
donja granica temperature pri kojoj se proces prekida usled
nedostatka toplote;
Optimum
– temperature pri kojoj process najbrze tece;
Maksimum
– gornja granica temperature pri kojoj se process prekida zbog
viska toplote.
Minimum i maksimum su kriticne tacke za razvoj biljke, jer pri temperaturama
nizim od minimalne ili visim od maksimalne, biljka nema uslova za zivot.
Minimum temperature za fotosintezu je oko 0
0
C, a maksimum temperature je oko
45-50
0
C, kada dolazi do raspadanja hlorofila i prestanka fotosinteze. Kod vecine
biljaka process fotosinteze tece relativno brzo u temperaturnim granicama 10-
35
0
C, ali optimalna temperature iznosi 25-28
0
C, zavisno od vrste biljke.
UTICAJ TEMPERATURE VAZDUHA
Sunčevo zračenje
. Sunce je osnovni izvor energije. Pomoću te energije dobijene od
Sunca, odvijaju se svi fizički i hemijski procesi i pojave. Ta energija je veoma
korisna za biljke, jer ona na seme deluje tako što zagreva okolno zemljištei
pomaže mu da raste. Kada biljka iznikne, tada se Sunčeva energija koristi za
obrazovanje biljne mase i za odvijanje fizioloških i biohemijskih procesa. Efekat
Sunčeve energije na biljke zavisi od spektralnog sastava, intenziteta i trajanja
direktnog Sunčevog zračenja.
Uticaj spektralnog sastava Sunčevog zračenjana biljke
.Sunce emituje zračenje koje
se naziva Sunčevo zračenje. Ono predstavlja vid prostiranja energije
elektromagnetnih titraja koji nastaju u procesu nuklearnih reakcija koje se
neprekino odvijaju na Suncu. Energija Sunčevog zračenja se izračuje i resprostire
4
u vidu odeljenih čestica-kvanta ili fotona čija je brzina određena brzinom
njihovog kretanja i frekvencijom njihovih talasa.
Sunčevi zraci koji se od svog izvora, Sunca, prostiru u svim pravcima imaju
veoma složen spektralni sastav. Različiti kvanti se kreću različitom brzinom i
imaju različite frekvencije talasa, pa učestvuju u izgradnji različitih delova
spektra Sunčevog zračenja. Zbog razlika u brzini kratanja i frekvencijama talasa,
različiti delovi spektra Sunčevog zračenja nose različite količine energije. Tako,
niskofrekventni
-zraci,
x
-zraci i UV zraci nose izuzetno veliku količinu energije,
dok, nasuprot njima, dugotalasni mikro i radio-talasi nose male količine energije.
U središnjoj zoni frekvencija (između 400 i 700 nm) nalazi se tzv. vidljivi deo
spektra, koji u stvari, predstavlja svetlost. Sunčevo zračenje kada dođe u kontakt
sa različitim telima na površini Zemlje, transformiše zračenje u toplotnu energiju
koja zagreva atmosferu i površinske delove vode i zemljišta. Bez te toplotne
energije živa bića na Zemlji ne bi mogla da obavljaju svoje biohemijske i fziološke
procese. S druge strane, zelene biljke su razvile sposobnost da energiju vidljivog
dela spektra Sunčevog zračenja trensformišu i akumuliraju u vidu energije
hemijske veze u hrani koju proizvode u procesu fotosinteze.
Pored pozitivnog, Sunčevo zračenje može imati i veoma negativno dejstvo na živa
bića. Niskofrekventni UV zraci, zbog ogromne količine energije koju nose, imaju
destruktivno dejstvo na živa bića. Duže izlaganje, nekog organizma UV zracima,
može da dovede do zaustvljanja životnih procesa i smrti organizma.
Na svom putu od Sunca do površine Zemlje, Sunčevi zraci prolaze kroz različite
sredine, pri čemu se menja njihov spektralni sastav i smanjuje količina energije
koju nose. Naročito velike promene se dešavaju prilikom prolaska Sunčevih
zraka kroz Zemljinu atmosferu. Već u najvišim delovima atmosfere, u zoni gde se
nalaze velike količine ozona, dolazi do gotovo potpune apsorpcije UV zraka. Zbog
5
