UNIVERZITET U TRAVNIKU
FAKULTET ZA TEHNIČKE STUDIJE
ZVUK I ZVUČNI IZVORI
SEMINARSKI RAD IZ FIZIKE
Travnik, novembar 2017.
Zvuk je po prirodi sastavni dio svakodnevnog života i dio čovjekovog okruženja tako
da se ponekad i ne primjećuju sve njegove funkcije.
Subjektivno, zvuk je svaki osjećaj koji
prima naše uho iz spoljašnje sredine. Objektivno, zvuk je talasno kretanje koje se prostire kroz
elastičnu sredinu
.
Nauka koja se bavim proučavanjem zvučnih pojava naziva se
akustika
.
Naučnik koji radi u polju akustike je akustičar dok se neko ko radi u polju akustične
tehnologije može zvati inženjer akustike. Primjena akustike je prisutna u skoro svim
aspektima modernog društva sa najznačajnijim industrijama: audio i kontrola buke.
Slika 1.Oscilacija
Proces nastajanja zvuka javlja se kao posljedica brzog oscilovanja čvrstih tijela, ali i
oscilovanja tečnosti i gasova. To je longitudinalni mehanički talas koji se prostire kroz
mehaničku sredinu, stiže do čovjekovog uha, te u svijesti izaziva osjećaj čujnosti.
Veoma bitno je naglasiti da sva svojstva zvuka zavise od elastičnosti tijela koja osciluju, ali i
gustine sredine kroz koju se zvuk prostire. Ali, isto tako je bitno reći da je nastajanje zvuka
nemoguće ukoliko ne postoji zvučni izvor i materijalna sredina koja prenosi zvučni talas.
Zvučni izvor proizvodi zvuk samo ukoliko je pobuđen dejstvom neke spoljašne sile.
Zvuk se kroz većinu sredina širi kao longitudinalni talas, dok se kroz čvrsta tijela može širiti i
kao transverzalni talas. U vakuumu, kao praznom prostoru, zvuk se ne može širiti.
Slika 2. Prikaz transverzalnog i longitudinalnog talasa
Objektivne karakteristike zvuka su:
osnovna frekvencija
zvučni spektar
intenzitet zvuka
Subjektivne biološke karakteristike zvuka su:
visina tona
boja zvuka
glasnost
Visina tona zavisi od frekvencije, ali i od intenziteta zvuka.Boja zvuka je kvalitet koji
karakteriše izvor zvuka.Intenzitet zvuka se definiše kao energija zvučnih talasa koja prolazi
kroz jediničnu normalnu površinu u jedinici vremena, tj.:I
= E/S t = P/S
, gdje je P snaga
zvučnih talasa i često se još zove “površinska snaga” jer se mjeri u W/m
2.
2.1.Vrste zvuka
Kada se govori o podjeli zvuka možemo reći da postoje dvije vrste: prosti zvuk i
složeni. Prosti zvuk nastaje oscilovanjem tijela (pri osciliraju zvučne viljuške, zategute žice,
