Kandidat:
Dejan Rakić
Broj Indeksa:
84/05
Smjer:
Informatika
Tema:
OSNOVE
PROGRAMSKOG JEZIKA PHP
Osnovni zadaci:
1.
Upoznavanje sa PHP-om
2.
Podešavanje razvojnog okruženja
3.
Osnove sintakse i semantike PHP-a
Mentor:
Banja Luka
15.06.2009.
Prof. dr
Mladen Radivojević
Banja Luka, 2009
Dejan Rakić: Osnove programskog jezika PHP
IZVOD
U Diplomskom radu kroz konkretne primjere unosa kod-a opisane su osnove
programskog jezika
PHP
(
PHP: Hypertext Preprocessor
) koji je objektno-orijentisan
programski jezik namijenjen prvenstveno programiranju dinamičkih web stranica i aplikacija.
PHP je alat koji omogućava da web strane "ožive" na način na koji to nije moguće sa
statičkim stranama.
ABSTRACT
In this graduate work through specific examples of code input and described the basic
of programming language PHP ( PHP: Hypertext Preprocesor ) which is object oriented
programming language intended primarily for programming dynamic web pages and
aplications.
PHP is a tool that enables web site "live" on the way in which it is not possible with
static pages.
2
Dejan Rakić: Osnove programskog jezika PHP
8.
PRILOG
...............................................................................................................................44
8.1 Način korištenja..............................................................................................................44
8.2 Način rada....................................................................................................................... 45
ZAKLJUČAK
......................................................................................................................... 46
INDEX POJMOVA
................................................................................................................ 47
LITARATURA
........................................................................................................................48
4
Dejan Rakić: Osnove programskog jezika PHP
1. UVOD U PHP
PHP je široko rasprostranjen Open Source skript jezik koji se izvršava na strani Web
servera, a namijenjen je za kreiranje dinamičkih web stranica, i uopšte različitih Internet
aplikacija.
PHP je nastao 1994. godine od strane Pasmus Ledorfa, a inače je skraćenica od
"Personal Home Page Tools". Autor je jezik kreirao radi održavanja vlastitih web stranica, a
na bazi tada jako zastupljenog Perl jezika. Inače, sintaksa samog jezika je vrlo slična
sintaksama jezika C i Perl. Nakon njegovog pojavljivanja, veliki broj programera i dizajnera
je uzeo učešća u njegovom daljem razvoju (pošto se radi o Open Source projektu), tako da je
jezik sada "dogurao" do verzije 5.
PHP je podržan od strane velikog broja platformi (gotovo svih), ali se posebno
odomaćio na Unix/Linux platformi. Direktan konkurent PHP-Linux-Apache platformi je
ASP-Windows NT-IIS platforma, ali po većini Internet marketing agencija ubjedljivo vodi
PHP platforma, uglavnom zato što je besplatna i što je otvorenog koda.
Pored svega navedenog, svoju popularnost duguje svojoj sposobnosti da podržava
veliki broj sistema za upravljanje bazama podataka (RDBMS), kao što su: na prvom mjestu
MySQL; pa zatim i ostali: MS SQL server, Oracle, Postgre SQL, MS Access i još mnogi
drugi.
PHP na strani web servera predstavlja pretprocesor kome se prosljeđuju PHP skripte.
Ovo u praksi radi na slijedeći način, kreirate HTML stranice i u njih dodate i svoje PHP
skripte, date stranice obavezno imaju ekstenziju "*.php". Kada ih postavite na web server i
korisnik ih zatraži putem svog browser-a, web server će na osnovu ekstenzije prepoznati da se
radi o PHP stranicama i proslijedit će ih instaliranom PHP pretprocesoru. Potom će
pretprocesor izvršiti programski kod i rezultat vratiti web serveru, koji nakon toga sve šalje
browser
-u. Rezultat procesiranja su najčešće dinamički kreirane HTML stranice, koje se
zasnivaju na podacima iz neke od baza podataka, najčešće MySQL.
U slučaju da i sami održavate neki
web site
, sigurno ste se susreli sa problemom
održavanja sajta i to kada broj stranica prijeđe kritičan broj. U tom slučaju, kada imamo veliki
broj stranica, svaki
update
je vrlo mukotrpan. U tom momentu bi trebalo da se okrenete PHP-
u ili ASP-u, a sve u zavisnosti od toga na kojoj platformi radi vaš
host
provajder.
5
Dejan Rakić: Osnove programskog jezika PHP
2.1. PHP u poređenju sa drugim server side skriptnim jezicima
PHP vs ASP
Prva razlika je ta što ASP sam po sebi nije jezik već grupa povezanih objekata kojima
možemo pristupiti pomoću VB ili Java Scripta. Druga stvar koja stavlja ASP u drugi plan je ta
što je ASP podržan na Win32 sistemima sa IIS-om, a morali bi izdvojiti izdašnu sumu da bi
ga pokrenuli na drugim platformama ili serverima. Veliki problem kod ASP-a je to što je
programer ograničen samim jezikom koji je podijeljen na 'komponente' i ukoliko želimo šire
mogućnosti morali bismo nadograđivati ASP dodatnim komponentama, što u Microsoft
žargonu znači dodatni troškovi!
PHP vs Perl
Ova dva jezika imaju dosta sličnosti, ali više razlika. Glavna razlika je ta što je PHP
namijenjen prvenstveno za web skriptanje a Perl ima mnogo širu upotrebu. Samim tim ima i
složeniju sintaksu od PHP-a što ga čini teže za naučiti i manje 'shvatljivim' od PHP-a. Uprkos
široj upotrebi Perla PHP koristi mnoge 'dobre' specifičnosti Perla poput konstruktora (više o
njima poslije) i nekih sintaktičkih osobina .
PHP vs Cold Fusion
Osnovna razlika između ova dva jezika je ta što je PHP stvoren sa mišlju na pravog
programera sa iskustvom u nekom C stil jeziku, dok su stvoritelji Cold Fusiona imali u prvom
planu neprogramere i njima su prilagodili sintaksu. Isto tako, PHP je pouzdaniji i otvoreniji
inovacijama i programerskim trikovima od CF-a.
2.2. Razlika između server-side i client-side skriptnih jezika!
Sever - side
Server side skripte se izvršavaju na serveru (poslužitelju) kada poslužitelj primi
zahtjev za PHP dokumentom. Nakon primanja zahtjeva sa PHP dokumentom poslužitelj
izvršava PHP kod i na osnovu njega generiše HTML kod i šalje ga klijentu. To znači da
stranica koja se prikazuje u pretraživaču klijenta ne postoji u tom obliku nigdje na serveru
odakle ju je klijent primio. Ovo može stvoriti male poteškoće pri pozicioniranju vaših stranica
na nekim tražilicama, ali postoje članci na netu koji objašnjavaju i ovu problematiku.
Client – side
Glavni i najpoznatiji predstavnik ove grupe jezika je JavaScript. Kod pisan u
JavaScriptu je obično umetnut u HTML stranicu i izvršava se tek u klijentovom pretraživaču.
Ovakav kod vidljiv je svima, osim ako nemate malo iskustva i spremite svoje kodove u
nekakav include file te time sakrijete svoje kodove koje ste razvijali u sitne noćne sate.
7
