SEMINARSKI RAD
TEMA: “EKONOMSKA ŠPIJUNAŽA – POSLOVNA I
INTERNET ŠPIJUNAŽA“
1
SADRŽAJ:
1. Uvod........................................................................................................................1
2. Pojam ekonomske špijunaže.................................................................................2
3. Ekonomska špijunaža kroz...................................................................................2
4. Motivi ekonomske špijunaže.................................................................................3
5. Oblici špijunaže......................................................................................................5
6. Poslovna špijunaža.................................................................................................7
7. Internet špijunaža..................................................................................................9
8. Zaključak..............................................................................................................11
2
2. POJAM EKONOMSKE ŠPIJUNAŽE
Ekonomska (industrijska) špijunaža predstavlja skup dobro planiranih i veoma stručno
izvedenih aktivnosti u cilju pribavljanja povjerljivih ekonomskih informacija, koje su od
koristi za poslovne projekte firme ili zaštitu ekonomskih interesa svoje države.
U suštini ekonomska ili industrijska špijunaža znači nelegalno prikupljanje ekonomskih
(industrijskih) podataka i informacija, koje konkurentske firme čuvaju u tajnosti. U tu
svrhu koriste se sredstva kao što su zapošljavanje svojih ljudi u konkurentskim
kompanijama, angažovanje specijalizovanih agencija, korišćenje diplomatskih
predstavnika u inostranim zemljama gdje kompanija ima poslovne interese itd.
Krajnji cilj firme koja kreće u ekonomsku špijunažu jeste doći do poslovne tajne.
Poslovna tajna se može definisati kao skup dokumenata i podataka čije saopštavanje
trećem licu može nanijeti štetu poslovnim interesima i poslovnom ugledu kompanije.
Poslovna tajna se određuje opštim aktima i određenim propisima preduzeća, i sa sobom
nosi krivičnu odgovornost u slučaju odavanja.
U praksi, najčešće se kao poslovne tajne sreću originalni proizvodni postupci, nove
tehnologije, sastojci specifičnih proizvoda, poslovni ugovori sa klijentima i njihov
sadržaj, sastav i kvalitet menadžmenta. Značajan vid poslovne tajne je proizvodna tajna.
Proizvodna tajna podrazumeva svaku šemu, formulu, izum ili informaciju koja se
primjenjuje u poslovanju i time stiče konkurentska prednost nad kompanijama iz istih ili
sličnih djelatnosti koje ih ne znaju i ne primjenjuju.
Svi zaposleni u kompaniji dužni su da čuvaju poslovnu tajnu za vrijeme radnog odnosa u
kompaniji i poslije njegovog prestanka. Poslovna tajna se može otkriti samo na opravdani
zahtijev ovlašćenih osoba i nadležnih organa i to mogu uraditi osobe koje su ovlašćene
opštim aktima preduzeća.
3. EKONOMSKA ŠPIJUNAŽA KROZ ISTORIJU
Ekonomska špijunaža vodi porijeklo iz vojne špijunaže.
Špijuniranje je zabilježeno još 1500 godine prije n.e. kada je Mojsije odabrao 12 špijuna i
poslao ih u drugu zemlju sa zadatkom da razgledaju zemlju, narod da li je jak ili slab,
koliko ih ima, da li su dobri ili zli, kakvi su gradovi, kakvo je zemljiste i prirodna
bogatstva.
Špijuniranje je postojalo i u vrijeme bliskoistočnog vladara Hamurabija iz 18 vijeka prije
n.e., koji je veliku pažnju posvećivao obavještajnim podacima u svrsi vođenja ratova.
4
