Titrimetrijske analize se primenjuju za kvantitativnu analizu farmakodinamskih aktivnih supstanci,
čistih i iz doziranih oblika. Titracija (titrimetrija) je uobičajan laboratorijski metod za kvantitativnu
hemijsku analizu koji se koristi za određivanje nepoznate koncentracije poznatog analita.

Titracioni rastvor

je rastvor tačno određene koncetracije kojim se vrši određivanje.

Titrovana

supstanca

je rastvor nepoznate koncentracije. Titracioni rastvor se dodaje postepeno, u malim

količinama, iz birete u rastvor analita sve dok reakcija nije potpuna. Taj postupak zove se titracija.
Volumen utrošenog reagensa računa se iz razlike očitanja birete na početku i na kraju titracije. Na
početku svake titracije bireta se zbog praktičnosti napuni rastvorom reagensa tačno do nule. Najčešća
metoda detekcije završne tačke titracije je primjena indikatora, tj. supstancija čija prisutnost uzrokuje
uočljive promjene u rastvoru u tački ekvivalencije ili blizu nje. Tipične promjene su promjena boje,
kao i pojavljivanje ili nestajanje taloga. Završna tačka titracije može se detektovati i pomoću
instrumentalnih metoda. U tom slučaju prate se svojstva rastvora koja se karakteristično mijenjaju za
vrijeme titracije, na primjer električni potencijal, jačina električne energije, provodljivost,
apsorbancija.

Prednosti titrimetrijskih metoda:



visok stepen tačnosti i preciznosti



metode su robusne



postupak može biti automatizovan



povoljne cene i ne zahtevaju specijalnu opremu



nezavisne od kalibracije instrumenta

Ograničenja titrimetrijskih metoda



neselektivnost



zahtevaju dosta vremena ako postupak nije automatizovan, kao i određene veštine
eksperimentatora koje nisu potrebne kod drugih metoda



zahtevaju velike količine supstance i reagenasa

Slika 2. Pribor za titraciju

Izvor: Razlika između standardizacije i titracije (2019) <

https://hr.weblogographic.com/difference-between-

standardization

2.1.

Titracijske krivulje

Grafički prikaz promjene koncentracije titriranog jona u zavisnosti o dodanom volumenu standardnog
rastvora reagensa predstavlja krivulju titracije. Mnogo je povoljnije da se umjesto vrijednosti za
koncentraciju jona, pri crtanju krivulje titracije uzimaju p-vrijednosti, (pH, pCl itd.).

Vrijednosti za volumen dodane standardnog rastvora reagensa nanose se na apscisu, a odgovarajuće
p−vrijedosti za jon u titriranom rastvoru na ordinatu. Krivulje imaju isti osnovni oblik bez obzira na
tip reakcije. Najvažniji dio krivulje je područje neposredno oko tačke ekvivalencije, na temelju kojeg
se određuje najpovoljniji način indikacije završne tačke titracije i odabira se najbolji indikator.
Promjena karakteristične veličine oko tačke ekvivalencije povezana je s potpunošću reakcije i
koncentracijom rastvora. Što je reakcija potpunija i koncentracija rastvora veća, to je veća promjena
oko tačke ekvivalencije. Tada se tačka ekvivalencije lakše određuje i metoda je tačnija.

Slika 2.1. – Titracijske krive

Izvor: Vojković V., Krpan K. :

OSNOVNI PRAKTIKUM ANALITIČKE KEMIJE - Zagreb, 2010. Str. 50

Titrimetrijske metode koje se koriste u farmaceutskoj analizi:

1. Kiselo – bazna titracije

2. Kompleksometrijske titracije