Seminarski rad - Funkcije menadžmenta poslovnog sistema
1
1. Pojam menadžmenta
Menadžment je skup aktivnosti kojima se vrše određene funkcije usmjerene na to da se na
efikasan način obezbijede, rasporede i iskoriste ljudski napori i fizički resursi, kako bi se
postigao neki zajednički cilj ili grupa ciljeva poslovnog sistema. Menadžment je proces, zato što
se svi menadžeri bez obzira na lične sposobnosti i vještine upuštaju u međusobno povezane
aktivnosti, kako bi postigli željene ciljeve. Dakle, pod aktivnostima se podrazumijevaju funkcije
menadžmenta, dok se proces odnosi na sistematski način na koji se stvari rade.
Funkcije koje čine proces menadžmenta daju osnovu za analizu, proučavanje i obavljanje posla
menadžera. Većina autora smatra kako pet funkcija odgovara modernim organizacijama, kako
profitnim tako i neprofitnim. Tih pet funkcija su: planiranje, organiziranje, kadrovsko
popunjavanje, vođenje i kontrolisanje.
Slika 1. Funcije menadžmenta
Funkcije
menadžmenta
Planiranje
Organiziranje
Kadrovsko
popunjavanje
Vođenje
Kontrolisanje
Seminarski rad - Funkcije menadžmenta poslovnog sistema
2
1.1. Nivoi menadžmenta
Postoje tri nivoa menadžmenta:
1. Strateški vrh (Top Menadžer)
2. Srednji nivo (Middle)
3. Operativni nivo (First Line)
1.1.1.Strateški vrh ( Top menadžer)
Top menadžeri su menadžeri koji se nalaze na organizacijskom vrhu, odnosno menadžeri koji su
odgovorni za poslovanje cjelokupne organizacije.
Oni, za razliku od menadžera srednje linije, imaju tzv. kros-sektorsku odgovornost, odnosno
odgovornost za poslovanje cjelokupne organizacije - svih organizacijskih jedinica.
U tom kontekstu posmatrano, organizacijski top - menadžeri i jesu organizacijski ključni resurs.
1.1.2. Srednji nivo (Middle)
Menadžeri srednjeg nivoa su svi menadžeri između menadžera prve linije i top
menadžera. Ovisno od broja organizacionih nivoa zavisi i broj menadžera srednje
linije, u smislu što je broj organizacijskih razina veći, to je i broj menadžera srednje linije veći.
Projektovanom organizacijskom strukturom utvrđen je broj organizacijskih nivoa
i broj menadžera koji imaju status menadžera srednje linije. Menadžeri srednje linije su obično
odgovorni za poslovanje pojedinih dijelova poslovnog procesa, sektora, službi, odjeljenja, ovisno
od načina na koji je organizacijski strukturiran poslovni proces
1.1.3. Operativni nivo (First line)
Menadžeri prve linije su menadžeri na prvom organizacijskom nivou – ljudi koji koordiniraju
rad izvršilaca na operativnom nivou
Seminarski rad - Funkcije menadžmenta poslovnog sistema
4
2. Poslovni sistemi
Savremeno poslovanje podrazumijeva kreiranje različitih promena u domenu poslovanja, i
inovativnost u domenu tehnologija. Za postizanje ciljeva neophodno je, pored preduzetničkog
duha i strategije, i kvalitetno sredstvo u vidu integrisanog poslovnog sistema koji će poslovanje
zaokružiti i unaprijediti. Sistem treba biti projektovan da se prilagodi specifičnostima svakog
poslovnog subjekta ponaosob i da, kroz rezultate, obezbijedi povećanje konkurentske prednosti.
Sistem djeluje određenoj okolini i to tako da postoji interakcija zmeđu pojeidnih elemenata.
Preko graničnih elemenata sistem komunicira sa okolinom.
Da bismo definisali poslovni sistem prije svega moramo definisati sledeće:
-
Ciljeve subjekta kao sistema
-
Elemente sistema i okolinu
-
Interakcije elemenata
-
Odnose sistema sa okolinom
-
Upravljanje sistemom (funkcionisanje sistema)
2.1. Osnovni ciljevi
Osnovni ciljevi bilo kojeg sistema, pa prema tome i poslovnog sistema, mogu se definisati kao:
1. Opstanak poslovnog sistema
2. Rast i razvoj poslovnog sistema
Naravno ovo su osnovni ciljevi koji podrazumijevaju da jedan sistem može uopšte funkcionisati
nakon njegovog uspostavljanja.
Ako želimo izgraditi sistem sistem na prumjeru jedne kompanije u organizacijska rješenja u
smislu teorije sistema treba ugrađivati navedena obilježja odnosno postavljene ciljeve za
funckionisanje sistema.
2.2. Elementi poslovnog sistema
Elementi poslovnog sistema predstavljaju dijelove (podsisteme) preko kojih se realiziraju ciljevi
sistema. Dakl eunutar poslovnog sistema treba definisati ciljeve, potciljeve i njihovu hijerarhiju
kako bi se moglo upravljati pomoću ciljeva. Svaki elemenat definiše svoj podsistem ciljeva, na
primjer: nabava, prodaja, fiansnsije, proizvodnja, razvoj a svi ti podciljevi u funciji su osnovnih
ciljeva preeduzeća kao cjeline.
Seminarski rad - Funkcije menadžmenta poslovnog sistema
5
2.3. Okolina sistema
Okolina sistema predstavlja cjelokupno okruženje, kao što su tržište, privredni sistem, nauka
itd . Faktori okoline u većoj ili manjoj mjeru uslovljavaju definisanje i relaizaciju ciljeva sistema.
Komunikacija sa okolinom u smislu razmjene informacija, roba, novbca, odvija se preko
graničnih elemenata sistema (nabava, prodaja, finansijska ili razvojna funkcija).
U toj neprestanoj transformaciji unutar sistema i u komunikaciji sa okolinom moguće je i
potrebno optimizirati cieljeve sistema.
2.4. Interakcije elemenata
Svaki sistem ima svoje lemente koji su međusobno povezani, uvjetovani, koji međusobno
komuniciraju i zajednički ostvaruju rezultate.
Optimalni rezultat sistema označava najbolje usklađen odnos elemenata. On istovremeno ne
znači i jendostava zbir optimumam sistema.
Optimiziranje sistema podrazumijeva sinergiju djelovanja, a sa druge strane uključuje fakltore
ograničenja.
2.5. Odnosi sistema i okoline
Kada govori o funkcinalnosti sistema jedna od najbitnij karika lancauspstavlja pravilnog
funckionisanj sistema i i međusobni odnos sistema sa okolinom. Na početku smo napomenutli da
karakteristike okoline kao što su ekonomski uslovi, društveni sistem, geografski u velikoj mjeri
stvaraju povoljne uslove ili umanjuj spoosbnosti da sistem uspije kao cjelina
2.6. Upravljanje sistemom
Upravljanje sistemom u suštini je transformacija svih informacija, bilo iz sistema ili okoline i
njihovo korištenje za definisanje ciljeva i njihovu realizaciju. To praktični znači da svaki
podsistem na osnovi informacije definiše svoje ciljeve (podciljeve) pa se zatim ti podciljevi na
višem nivou integrišu i koordiniraju u ciljeve sistema kao cjeline. Za realizaciju svih tih ciljeva
određuju se načini, metode, sredstva i putevi koji tada ciljevima daju obilježje konkretnosti,
realnosti i izvedivosti.
