SVEUČILIŠTE U MOSTARU
ESEJ
-GEOPOLITIKA 21. STOLJEĆA -
Predmet
:
Mentor
: prof.dr.
Student
:
Mostar, studeni 2014. god
2
Uvod
U 19. stoljeću Rudolf Kjellen je prvi upotrijebio pojam geopolitika te na taj način stvorio
osnove za stvaranje nove zasebne znanstvene dispcipline. Pored Kjellen-a, veliki interes za
proučavanjem povezanosti i između geografskog položaja države i njene političe moći
pokazivali su i drugi naučnici, političari, ekonomisti, novinari... Među njima jako bitno je
spomenuti i Karl Haushofer-a i Henry Kissinger-a. Haushofer je 1924. godine iskoristio navedeni
pojam kao naziv svog časopisa (Zeitschrift für Geopolitik), što je rezuliralo povezivanjem
geopolitike i nacinalističke vanjske politike. S druge strane, nakon Drugog Svjetskog rata Henry
Kissinger je prekinuo taj negativni trend, te iskoristio ovaj pojam da opiše globalno natjecanje
između SAD-a i SSSR-a.
„Glavni zadaci geopolitike bi se mogli svrstati u četiri grupe: utvrđivanje korelacije
između pojedinih političkih pojava i procesa i fizičko-geografskih i društveno-geografskih
karakteristika prostora na kojem (ili u vezi sa kojim se) te pojave ispoljavaju ili su se ispoljvale;
ispitivanje postojanja uzročno-posljedične povezanosti između određenih politčkih pojava i
procesa i njihovih fizičko-geografskih i društveno-geografskih korelata; idetifikovanje sklopova
(kombinacija) fizičko-geografskih i društveno-geografskih karakteristika prostora koji značajno
utiču na određene političke pojave i procese (podstiču, otežavaju ili onemogućavaju njihovo
nastajanje; produžavaju ili ograničavaju vrijeme njihovog ispoljavanja; mjenjaju efekte njihovog
djelovanja); prognoziranje nastajanja određenih političkih pojava i tokova političkih zbivanja na
osnovu percepcije aktuelnih fizičko-geografskih i društveno-geografskih parametara i procjene
trendova i dinamike njihovih promjena.“
1
U radu je dat prikaz suvremene geopolitke. Prikazani su najznačajni događaji i
geopolitičke promjene koje su obilježile početak 21. stoljeća.
1
Kilibarda Z., (2008.), Osnovi geopolitike, Fakultet bezbjednosti, Beograd, str.12
