SEMINARSKI RAD
iz predmeta:
Poslovna etika
Naziv teme: INDUSTRIJSKA ŠPIJUNAŽA
- poslovno-etički aspekt -
O špijunaži
Špijunaža kao pojam označava obaveštajne delatnosti koje se sastoje od
odavanja ili saopštavanja drugoj osobi (ili ratnoj strani, državi ili organizaciji)
prikupljenih podataka ili činjenica koje predstavljaju tajnu (vojnu, službenu,
ekonomsku, industrijsku...). Međunarodno pravo reguliše špijunažu isključivo u
oblasti međunarodnog humanitarnog prava dok špijunaža u mirnodopskim
uslovima spada pod krivično pravo pojedine države.
Osobe koje se bave špijunažom nazivamo špijunima, a sredstva i načini kojima
oni dolaze do podataka su razni: praćenje, tajno motrenje kretanja, rada ili neke
druge aktivnosti posmatrane strane, dostavljanje podataka, potkazivanje ili
cinkarenje i slično.
Ekonomska (ili industrijska špijunaža, kako se još naziva) predstavlja deo
svakodnevnih aktivnosti ekonomskog diplomate. Prve asocijacije vezane za
pojam špijunaže dolaze iz brojnih romana i filmova koji se bave ovom temom
(Agata Kristi, Džon Le Kare i drugi). Gledano iz ugla ekonomske diplomatije
moramo se osloboditi ovih nasleđenih predstava.
Ekonomska špijunaža je zbir delikatnih, planiranih i stručno izvedenih aktivnosti
na pribavljanju poverljivih informacija od koristi za poslovne projekte sopstvene
firme ili zaštitu ekonomskih interesa svoje države.
Industrijska špijunaža
Ciljevi industrijske špijunaže su:
1. proučavanje poslovne strategije konkurentskih firmi ili država,
2. novih poslovnih projekata,
3. planova i istraživanje novih proizvoda ili mogućnosti nastupa na stranom
tržištu,
4. nadvladavanje konkurenata u potrazi za novim tržištima ili u nadmetanju
za nove poslove i
5. suzbijanje konkurencije na novom tržištu.
3
Ekonomska (industrijska) špijunaža predstavlja skup dobro planiranih i veoma
stručno izvedenih aktivnosti u cilju pribavljanja poverljivih ekonomskih
informacija, koje su od koristi za poslovne projekte firme ili zaštitu ekonomskih
interesa svoje države.
U suštini ekonomska ili industrijska špijunaža znači nelegalno prikupljanje
ekonomskih (industrijskih) podataka i informacija, koje konkurentske firme
3
Milenko A. Perović, ETIKA, strana 40.
5
