SADRŽAJ:
1. BROJNI SISTEM............................................................................1
2. RAČUNARSKI SISTEMI..................................................................2
3. KOMPONENTE HARDVERA...........................................................3
4. POJAM I TIPOVI SOFTVERA..........................................................4
5. OPERATIVNI SISTEM....................................................................5
6. U/I JEDINICE................................................................................6
7. VIRUSI.........................................................................................7
8. FOLDERI I FAJLOVI.......................................................................9
9. PDF ČITAČ..................................................................................10
Za binarni brojni sistem koriste se nazivi dvije cifre iz dekadnog sistema; nula (0) i jedan (1).
U racunarstvu se najcešse koristi binarni brojni sitem sa bazom 2, koji ima samo dvije cifre 0 i 1. U
racunarstvu je
binarni sistem
izabran jer postoji veliki broj elektronskih sklopova koji mogu da se
nalaze u dva jedinstvena stabilna stanja. Ova stanja mogu biti: otvoren/zatvoren, visok/nizak,
lijevo/desno, ili ukljucen/iskljucen. Mnogo je teže realizovati elektronske sklopove koji se imati tri,
cetiri ili više razlicitih stabilnih stanja.
Svaka binarna cifra se naziva bit. Sama rijec bit (
bit
) je prvi put upotrebljena 1948. godine u radu
Kloda Šenona i nastala je sklapanjem pocetka engleske rijeci "binarna" i kraja rijeci "cifra" ili
"jedinica" na engleskom jeziku
BInary digiT
1.2 DEKADNI BROJNI SISTEM
Najpoznatiji pozicioni brojni sistem je dekadni i on ima bazu 10.
Kod dekadnog brojnog sistema brojimo 'nula, jedan, dva, tri, šetiri, pet, šest, sedam, osam, devet,
deset, gdje je „deset“ u suštini „nula jedan dalje“. Dekadni brojni sistem je pozicioni brojni sistem sa
bazom 10 u kojem se zapis sastoji od cifara 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
Svaki broj se možepredstaviti
kao zbir eksponenata broja 10.
Bilo koji
n-cifreni cijeli
dekadni broj može predstaviti nizom:
gdje koeficijenti a
0
, a
1
, a
2
,....,a
n
predstavljaju cifre dekadnog broja i imaju vrijednost od 0 do
9. Težinska vrijednost je vrijednost cifre u zavisnosti od njenog mjesta u nekom broju. To
znaci da se prvobitna vrijednost cifre množi brojem 10 za svaku poziciju lijevo od posljednje
cifre u zapisu broja.
Slicno cjelobrojnim, predstavljaju se i decimalni brojevi. Vrijednosti iza decimalnog zareza
množe se sa odgovarajusim eksponentom kome se pridružuje negativna vrijednost. Kao
ilustraciju možemo dati primjer dekadnog broja 4275,59 koji se može predstaviti kao:
4·10
3
+2·10
2
+7·10
1
+5·10
0
+5·10
-1
+9·10
-2
1.3 OKTALNI BROJNI SISTEM
Oktalni brojni sistem je pozicioni brojni sistem sa bazom 8. To znaci da se svaki broj može predstaviti
dekadni
ekvivalent
...
10
24
51
2
25
6
12
8
6
4
3
2
1
6
8 4 2 1 0,
5
0,2
5
0,1
25
0,06
25
...
kao zbir eksponenata broja 8. Oktalni sistem se cesto primjenjuje u racunarstvu i informatici.
1.4 HEKSADECIMALNI BROJNI SISTEM
Heksadecimalni brojni sistem je težinski brojni sistem sa bazom 16. Kao cifre se koriste:
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F.
Cifre 0-9 imaju istu vrijednost kao u dekadnom sistemu. Broj 10 se piše kao A, broj 11 kao B, 12-C,
13-D, 14-E i 15-F.
n-
cifreni cijeli brojevi u hexadecimalnom brojnom sistemu sa pozicionom
notacijom se se mogu predstaviti kao niz:
1.5 ZADACI ZA VJEŽBANJE
