JU Srednja stručna škola
Rožaje
Stručni rad
Izlazni uređaji računarskog sistema
Princip rada i uloga u računarskom sistemu
Mentor:
Učenik:
Nedžad Nurković, prof.
Almasa Murić IV-1
Rožaje, jun 2019. god.
1 Monitori
Monitor je elektronski vizuelni displej računara, izlazni uređaj računara i primarna
uloga mu je interakcija sa korisnikom. Video adapter šalje instrukcije signala koji se šalju
monitoru. Monitor sadrži električno kolo koje generiše od seta signala sliku na ekranu.
Razvojem računara, tekstualni mod komunikacije je zamijenjen multimedijalnim sadržajima i
grafičkim radnim okruženjem. Razvoj softvera je praćen razvojem grafičkog hardvera, tako da
su sada kućne konfiguracije sposobne za prikaz slike u visokoj rezoluciji i sa milionima boja.
Na početku su bili monohromatski koji prikazuju jednu boju na tamnoj ili svijetloj
pozadini,crno-bijeli koji prikazuju različite nijanse sive, i u boji. Razvojem tehnologije
monitori su postajali sve manji obimom i razvijali su sve veće performanse, koje se odnose na
veće rezolucije, brže osvežavanje slike, više boja sa tim i bolji kontrast.
Prvobitno monitori su korišćeni za obradu podataka i daleko su razvijeniji od
početnih zelenih monitora u tekstualnim sistemima. Format monitora prvobitno je bio u 4:3 pa
je promenjen u 16:9. Razvijali su se paralelno sa procesorima i grafičkim karticama.
1.1 Istorija
U ranim fazama evolucije poznatiji su bili kao terminali. 1981, počinje proizvodnja
jednobojnih monitora, boja ekrana je bila crne boje, uz korišćenje MDA (Monochrome
Display Adapters) ili jednobojni displej adapter. Mogao je da prikaže zeleni ili bijeli tekst na
jednobojnom (monohromatskom) ekranu.
Slika 1. Monitor IBM 5151
1
Na slici 1. prikazan monitor IBM 5151. Moglo se prikazati 80 kolona od 25 linija
teksta znakova ili simbola. IBM je uveo CGA (Color GraphicAdapter), koji je bio sposoban za
prikaz 8 boja i Imao maksimalnu rezoluciju od 720x350 piksela.
Godine 1984. IBM uvodi EGA (Enhanced Graphics Adapter) koji je mogao
prikazivati 16 boja i imao je maksimalnu rezoluciju 600*350 piksela, poboljšavajući čitljivost
teksta prikazanog na monitoru.
Godine 1987. IBM je uveo VGA (Video Graphics Array), uveden je analogni display
standard sa 15-to pinskim VGA konektorom. Ovaj monitor je mogao prikazati 256 boja u
rezoluciji od 720*480 piksela.
XGA i UXGA nova tehnologija nazvana Enhanced Graphics Array ili XGA uvedena
1990 koja je omogucavala 16.8 miliona boja sa rezolucijom od 800x600 piksela. Novi
monitori su ponudili istinite boje koje su odgovarale ljudskom oku (ljudsko oko moze da
otkrije 10 miliona razlicitih boja). Kasnije je tehnologija produzena na UXGA(Ultra Extended
Graphics Array) koja je omogucila 1600x1200 piksela.
Krajem 20 vijeka era CRT monitora zamijenjena je popularnošću Liquid Crystal
Technology (LCD). Ova tehnologija proizvodi oštriju sliku i znatno je manja emisija zračenja.
Tehnologija je vremenom donosila bolji kvalitet slike manju potrosnju energije itd.
1.2 CRT monitori
Katodnu cijev ili CRT (eng. cathode-ray tube) pronašao je njemački naučnik Ferdinand
Braun 1897. godine, ali je ona upotrebljena u prvim televizorima tek kasnih 1940-ih godina.
Katodne cijevi koje se nalaze u savremenim monitorima pretrpele su modifikacije da bi se
poboljšao kvalitet slike, one se još uvijek zasnivaju na istim osnovnim principima.
2
