Kompjuterski podržana proizvodnja

KOMPJUTERSKI PODRŽANA

PROIZVODNJA



I dio + Džemina pitanja



II dio + Džemina pitanja

Pojam „ sistem“



SISTEM

je skup međusobno povezanih elemenata (procesi, podsistemi itd), koji funkcioniraju

po određenim pravilima, usmjerenim prema određenom cilju, a čine relativno samostalnu
cjelinu.



Sve što se nalazi izvan određenog sistema predstavlja okolinu sistema, odnosno, sistem višeg
reda ili ranga - svaki sistem je podsistem sistema višeg reda, odnosno ranga.



SISTEM

je skup elemenata koji čine integralnu cjelinu u sklopu koje se zbivaju određene

funkcije (procesi) i postoji neka vrsta kontrole (npr. politički sistem, probavni sistem).

Osnovni pojmovi iz teorije sistema, koji predstavljaju temeljni koncept projektiranja proizvodnih
sistema:

Elementi

- međusobno povezivanje dijelova sistema koji se mogu dalje raščlanjivati. Mogu

se ponašati aktivno ili pasivno, te mogu biti bilo kakve realne ili zamišljene stvari, npr : zgrade,
mašine, brojevi i sl.

Karakteristike elemenata

- izražavaju se pomoću kvalitativnih ili kvantitativnih parametara:

npr. oblik, izmjene, učinak i sl.

Veze (relacije) između elemenata

- grade red između elemenata i njihovih karakteristika.

Mogu opisati kvantitativno i kvalitativno, npr. statičke ili dinamičke veze između pojedinih
lokacija, logičko povezivanje, razmjena dobara i sl.

Stanje sistema

- definirano je elementima, njihovim karakteristikama i međusobnim vezama

- dalje potpunu informaciju o trenutačnom radu sistema i elemenata okoline -može biti
materijalno, energetsko, informacijsko, prostorno i vremensko.

Svrha sistema

- korist koju bi jedan sistem trebao imati spram postavljenih ciljeva.

Klasifikacija sistema:



Statički VS dinamički



Deterministički VS stohastički



Otvoreni VS zatvoreni



Prema kompleksnosti sistema:

jednostavni

složeni i

vrlo složeni sistem

Pojam „proizvodnja“



Proizvodnja -

svrsishodna djelatnost usmjerena na dobivanje upotrebnih vrijednosti i

prisvajanje prirodnih resursa za ljudske potrebe - predstavlja opšti uslov za razmjenu
materije između čovjeka i prirode, odnosno, vječiti prirodni uslov za život ljudi pa stoga i jeste
jednako svojstvena svim oblicima ljudskog društva.



MARKETING - istraživanje odnosa sistema – okolina : promocija preduzeća u okolini -
tehnologija MARKETINGA



RAZVOJ - razvoj programa i proizvoda; razvoj tehnologije - tehnologije RAZVOJA



KOMERCIJALNI POSLOVI - nabavka i skladištenje resursa: skladištenje i prodaja proizvoda-
tehnologija KOMERCIJALNIH POSLOVA



PROIZVODNJA - obrada dijelova i montaža proizvoda, rukovanje materijalom, alatom i
mjerenje - tehnologije UZRADE PROIZVODA



UPRAVLJANJE NOVČANIM TOKOVIMA - naplata potraživanja i plaćanje računa:
knjigovodstvo i računovodstvo - tehnologije EKONOMSKIH POSLOVA



OPŠTI POSLOVI - kadrovski poslovi, pravni poslovi i bezbjednost - ADMINISTRATIVNE
tehnologije



INTEGRALNA SISTEMSKA PODRŠKA - održavanje i snadbijevanje energijom; standard, uslovi
rada i ekologija - tehnologije PODRŠKE

Pojam:“PROIZVODNI SISTEM“



Proizvodni sistem...

Skup različitih elemenata koji su u takvoj međusobnoj vezi da kao cjelina daju bolji
rezultat od rezultata koje samostalno mogu da proizvedu njegovi dijelovi ;

Skup tehnoloških sistema, informacionih i energetskih struktura uređen na način koji
obezbjeđuje izvođenje PROCESA RADA - skupa informacija u tokovima sistema;

Omogućava transformaciju ulaznih veličina u nizu postupaka promjene stanja u
izlazne veličine projektovanog kvaliteta i vrijednosti.

SISTEM ČOVJEK

- elementi: nervni sistem, srce, pluća, želudac, bubrezi, jetra i drugi obezbjeđuju

RAD I PROIZVODNJU organizma, a elementi održavaju temperature, pritisak, nivo šećera, nivoa
tečnosti, balansa hormona vrše homeostatske funkcije i održanje sistema u vremenu

PROIZVODNI SISTEM

- elementi: prtiprema, radne jedinice - obrada, rukovanje materijalom i

montaža, upravljanje procesima, mjerenja i kontrola obezbjeđuju PROIZVODNJU sistema, dok
elementi održavanja i upravljačke funkcije vrše homeostatsko dejstvo podrške i održavanja sistema
u vremenu, a funkcija upravljanja novčanim tokovima balansiranje odnosa EFEKTI/ ULAGANJA

Razvoj proizvodnih sistema uslovljen je:



Sposobnošću predviđanja događaja;



Brzinom usvajanja novih tehnoloških rješenja;



Kvalitetom postupaka promjene stanja, oblikovanjem elemenata sistema i relacija između
njih i njihovih karakteristika;



Kvalitetom organizacije proizvodnog sistema;



Kvalitetom upravljanja postupcima promjene stanja;



Efikasnošću i kvalitetom funkcija sistemske podrške-logistike

Adam Smith

„Bogastvo naroda“,eng.“An Inquiry Into the Nature and Causes of the Wealth of Nations“
Jeftine faktore proizvodnje,to jest;



Jeftin rad,



Jeftin kapital,



Jeftina energija,



Jeftin transport i



Jeftino korištenje infrastrukture.

Tom Peters,(1997. Godine)



Stalno inoviranje proizvoda, procesa, te poboljšanju organizacije, upravljanja i kvaliteta.



Jaka konkurencija na domaćem tržištu,



Visoko zahtjevna domaća potrošnja,



Visokorazvijeni domaći dobavaljači i kooperanti,



Netroškovni vodne filozofije.

Dobit = prodajna cijena + troškovi
Prodajna cijena = Troškovi + dobit

Elementi konkurentnosti proizvoda

PROIZVOD = Cijena + rokovi + kvalitet

Brumec, 1997. Godine

Op=f₁(N,P)-potreban opseg proizvodnje



N –broj ljudi↑



P – potrebe ljudi ↑

Om= f₂(S,Z,R)-mogući opseg proizvodnje



S- raspoloživi prirodni resursi const



Z- znanje o proizvodnji i proizvodima,



R – ljudski resursi (radni resursi) const ili ↓(kako?)



Op=Om



f₁(N,P)= f₂(S,Z,R)

Matić ,1999.godine

U odnosu na znanje niti jedna zemlja, niti jedna industrija, poduzeće ili pojedinac, nemaju prirodnu
prednost: prednosti su u želji za učenjem, inventivnosti pojedinca, sposobnosti menadžera da
motiviraju, povećaju i iskoriste individualno znanje

Stalno proširivanje znanja je standardna aktivnost:



edukacija zaposlenih u razvijenim zemljama raste višestruko puta brže od konvencionalnog
školovanja,



velike tvrtke troše 4-6% svog prihoda na edukaciju i trening zapslenih,



osnivaju se nove tvtke i istraživački centri čiji je posao edukacija zaposlenih.

Koncept IS u CIM-u



Koncept CIM sistema se ne možezamisliti bez razvoja i primjene računarskih mreža

LAN (lokal Area Network) lokalna mreža;

Wan (Wide Area Network) globalna mreža

Ciljevi uvođenja CIM koncepta
Zajednički



Smanjenje troškova proizvodnje



Povećanje fleksibilnosti proizvodnje i poduzeća



Povećanje kvalitete proivoda



Povećanje kvaliteta življenja

Pojedinačni:



Održavnje ugovorenih ili određenih termina isporuke



Brzo reagiranje na promjene zahtjeva trežišta



Brza priprema varijanti za donošenje poslovnih odluka

PODRŠKA RAZVOJU I UVOĐĐENJE CIM KONCEPTA



Glavni zadaci koji su postavljeni pred CIM sistem su poboljšanje konkurentnosti preduzeća
kroz povećanje adaptibilnosti i fleksibilnosti u korištenju opreme i resursa (ljudi, sredstava,
informacije, materijal, alat)



Problem integracije

Komponente CIM koncepta



Hardverske komponente, (12x)



Softverske kopmonente, (13xx)



Komunikacija, (14xx)



Organizacija, (15xx)

