engleski i francuski kapital. Do oba opijumska rata došlo je jer je Kina odbila da prihvati
odredjene uslove kontrole prometa opijuma. Morfijum je sintetizovan 1805. godine iz opijuma i
ime je dobio po grčkom bogu sna Morfeusu pošto deluje omamljujuće. Korišćen je za
ublažavanje bolova prilikom ranjavanja, operacija, vrlo teških bolesti i tada se uzimao isključivo
oralnim putem. Nešto kasnije Vud je pronašao inekciju, 1853. godine i time omogućio da se
morfijum uzima subaktualno,intramuskulatorno i intravenoznom 1898.godine Dreser je izdvojio
heroin iz morfijuma koji je prvobitno korišćen kao lek za odvikavanje od morfijuma. „

Opijum („okica, crno“)

Opijum je smolasta masa koja se dobija iz nezrelih čaura opijumskog maka.Sušenjem i
presovanjem dobija se sirovi opijum.Izgled mu zavisi od njegove pripreme,može biti od crne do
potpuno svetle boje mekan,lepljiv ili potpuno čvrst.

Izaziva jaku psihičku i fizičku zavisnost.

Opijumovi prirodni derivati su su morfijum i kodein,a polusintetički je heroin.

Sadrži oko 25

alkaloida, aktivnih supstanci zbog kojih ima narkotička svojstva. Od alkaloida je najzastupljeniji
morfijum ,a nakon njega kodein. Kvalitet opijuma se procenjuje po količini alkaloida morfijuma
i zavisi od podneblju u kojem mak raste. Najkvalitetnije opijumski mak na svetu raste u
Makedoniji i sadrži oko 17-22% morfijuma. Najčešće se uzima pušenjem,intravenozno,
žvakanjem ili pijenjem u obliku čaja. Što se delovanja tiče, ukoliko se uzima intravenozno ima
isto dejstvo kao i heroin.Prvo se javlja faza euforije,zatim pospanost, smirenost i onda dolazi do
faze sna iz koje kada se osoba probudi dolazi depresije,osećanja umora,anksioznosti i straha.
Simptomi konzumiranja opijuma su povraćanje, vrtoglavica,glavobolja,depresija. Nakon dužeg
konzumiranja opijuma primećuje se fizička zapuštenost, česta depresija i psihička zavisnost.
Apstinencijska kriza nastupa 5 do 8 sati nakon konzumiranja opijuma. Osoba izgleda uplašeno,
drhti, puls joj je ubrzan, zenice su raširene. Jačina apstinencijske krize zavisi od dužine
konzumiranja opijuma, kao i od uzete količine.

Kodein

Kodein drugi po redu alkaloid po prisutnosti u opijumu, pored morfijuma. U medicine se
najčešće koristi kao analgetik ili za smirivanje kašlja. Konzumiranjem kodeina dolazi do
ozbiljnih psihičkih poremećaja. Kodein je jedna od opasnijih droga kada se govori o krizi, jer

Autor: prof.dr.

M.Milosavljevic, Devijacije i društvo, Beograd 2003