Izgradnja i odrzavanje PC racunara
Opis funkcionalnosti maticne ploce
2
/
5
Maticna ploca
Matična ploča služi za povezivanje i spajanje svih komponenti računala u funkcionalnu cjelinu, te
je centralni dio i osnova svakog računala.
Postoje dvije vrste maticnih ploca a to su integrisane i neintegrisane.Kod neintegrisanih svaki
vazniji deo se montira kao dodatna kartica.Prednost ovih kartica je u lakoj i jeftinoj popravci,jer
ukoliko dodje do kvara,iskrivljenog ili polomljenog pina na kontroleru dovoljno je samo zamjeniti
karticu ili polomljeni kontroler.Danas se neintegrisane ploce sve rijedje koriste jer sa pojavom
486 sistema pocela je proizvodnja integrisanih ploca.
Kod integrisanihmaticnih ploca,veci deo komponenti koje bi bile montirane kao dodatni kontroleri
na neintegrisanim plocama,integrisani su kao cipovi u maticne ploce.Integrisane maticne ploce
su napravljene tako da se postigne jednostavnost,oslobodi mjesto u kucistu i samim tim poboljsa
system hladjenja.Mana je u tome sto su popravke skuplje jer ukoliko dodje do polomljenog ili
iskrivljenog pina,mora se promjeniti citava maticna ploca,a ne samo njen deo.
Imamo razlicite formate maticnih ploca,dok format maticne ploce nije nista drogo do
velicina,oblik,raspored srafova.U zavisnosti od formata velicine i rasporeda komponenti
razlikujemo
PC/XT,AT,ATX,LPX i BTX
maticne ploce i njihove umanjene verzije sa prefiksom
Micro.
Dijelovi računala se na matičnu ploču mogu spajati direktno ili indirektno. Unutarnji se dijelovi
spajaju direktno na matičnu ploču putem slotova, dok se vanjski (periferni) uređaji spajaju
indirektno putem kablova ili konektora (portova).
Vrste portova:
•
PS/2
port - za priključenje i miša.
•
Paralelni port (LPT),
serijski port (RS232)
- za priključenje raznih uređaja (printera,
skenera, modema,...), ali ovi portovi izlaze iz upotrebe zbog svoje sporosti te ih u novije vrijeme
zamjenjuje USB port.
•
USB port
- danas najčešće korišteni port, a zbog svoje brzine i praktičnosti predstavlja
standard današnjeg vremena i polako istiskuje iz upotrebe mnoge druge portove.Prednosti USB
porta su bryina prenosa podataka iymeddju racunara o spojenog uredjaja,nije potrebno
iskljucivanje racunara prilikom spajanja I odpajanjapojedinih uredjaja.
•
VGA port, DVI port
–Sluzi za spajanje monitora i projektora nalaze se na matičnim pločama i
grafičkim karticama I oni prenose ili audio ili video,nikiako yajedno
•
Mrežni port (RJ45, LAN, Ethernet)
– za spajanje računala u LAN mrežu ili Internet (nalaze
se na matičnim pločama i mrežnim karticama)
•
Konektori za zvuk MIDI
– za priključenje zvučnika - zeleni, mikrofona - ružičasti, vanjskih
uređaja – plavi (nalaze se na matičnim pločama i zvučnim karticama).
Svim drajvovima je potrebana komunikacija sa maticnom plocom,I ove konekcije se nazivaju
drajv interfejsi i postoje dvije glavne vrste:Floppy drajv intervejsi i Hard drajv interfejsi.Interfejsi
mogu biti integrisani na maticnu plocu ili u vidu dodatnih komponenti(kartice za prosirenje).
U danasnje vrijeme,vecine maticnih ploca prilagodjene su
Enhached IDE(EIDE/PATA
) ili
Serial
ATA(SATA)
standardima.Nevidljivi djelovi svake maticne ploce su slotovi(utori),izgledaju
kao mali plasticni prorezi uglavnom duzini od 7,5 do 28 cm duzine i sirine oko 1.25cm.Imamo
nekoliko tipova slotova za prosirenje koji se danas koriste a to su:
•
ISA
- lako prepoznatljivi,sastoje se iz dva djela kraceg i duzeg.
