Fakultet za pravne i poslovne studije, dr Lazar Vrkatić
Studijski program: Menadžment u poslovno-civilnoj bezbednosti
POLITIČKI SISTEM UJEDINJENOG KRALJEVSTVA
Seminarski rad
Predmet: Opšte učenje o pravu
Mentor: Doc. dr Sanja Đurđić
Radivoje Jovović
Student: Saša Krajnović
Indeks: 393/11
Novi Sad, decembar 2011.godine
0
Sadržaj:
1. UVOD
2. RAZVOJ BRITANSKOG PARLAMENTARIZMA
3. USTAV UJEDINJENOG KRALJEVSTVA
4. ORGANIZACIJA POLITIČKE VLASTI
4.1. UNITARNO UREĐENJE I LOKALNA UPRAVA
4.2. PARLAMENT
4.3. VLADA
4.4 MONARH
5. IZBORNI SISTEM
6. POLITIČKE PARTIJE
6.1. KONZERVATIVNA PARTIJA
6.2. LABURISTIČKA PARTIJA
6.3. OSTALI POLITIČKI ČINIOCI
7. ZAKLJUČAK
8. LITERATURA
1
2. RAZVOJ BRITANSKOG PARLAMENTARIZMA
Savremena politička konfiguracija britanskog parlamenta proizvod je težnje buržoazije da
izbori ravnopravnost u političkom životu , u odnosu na dominantni značaj plemstva i monarha. Razvoj
britanskog parlamentarizma može se prosmatrati kroz nekoliko istorijskih faza.
Od Magna carta libertatum 1215. god. do Velike revolucije 1688. god.
Engleska povelja iz 1215. godine, Magna carta libertatum ,odnosno Velika povelju o
slobodama , predstavlja simbol ograničenja vlasti i samovolje vladara pomoću pravne norme, i
oličenje je garancije za prava i slobode ljudi. Donošenjem Magna carta libertatum, razdvaja se
kraljeva volje od prava i naglašava se dominacija prava nad kraljem , za razvoj parlamenta značajno,
monarh mora da traži saglasnost podanika okupljenih u Velikom savetu, oko sistema vladavine
odnosno oko ubiranja poreza. Za Magna carta libertatum , smatra se da je najstariji ustavni akt
Engleske.
Prekomernom upotrebom moći i nepoštovanjem povelje Magna carta, 1628. godine Donji dom
donosi Peticiju o pravima, tražeći obnavljanje parlamentarnih sloboda i uvodeći nova ograničenja
kraljeve vlasti u korist Parlamenta. Peticijom se zabranjuje uvođenje poreza bez opšte saglasnosti
Parlamenta , i zabranjuje se kažnjavanje bez zakonskog suđenja i lišavanje prava bez pravnog osnova.
Akt o sazivanju Parlamenta, donesen je 1640. godine i njime se definiše da se Parlament
saziva najmanje jedanput u 3 godine. 1679. godine u Parlamentu je izglasan zakon pod nazivom
Habeos corpus act
kao jedno od sredstava da se ograniči samovolja vlasti i policije.
Od Bila u pravima do 1. zakona u narodnom predstavništvu 1832. godine.
Drugu fazu razvoja britanskog parlamentarizma karakteriše uspostavljanje ustavne monarhije i
suprematije Parlamenta u odnosu na kralja. Slavnom revolucijom , Parlament krunisanje kralja
uslovljava prihvatanjem Bil o pravima , čime obeležava konačnu pobedu Parlamenta, jer kralj od tog
vremena vlada na osnovu parlamentarne odluke, a ne više po božanskom pravu. Prema ovom aktu ,
odnosno Bil o pravima iz 1689. godine, kralj nije više mogao samostalno da donosi zakone, morao je
da vlada na osnovu zakona , zabranjuje se prikupljanje poreza bez odobrenja Parlamenta, a izbori za
Parlament moraju biti slobodni , kao i sloboda govora i rasprave u Parlamentu.
Akt o nasleđivanju donesen je 1701. godine i njime se utvrđuje način dolaska na engleski
presto.
3
