PRAVILNIK
O TEHNI
Č
KIM NORMATIVIMA
ZA IZGRADNJU OBJEKATA VISOKOGRADNJE U
SEIZMI
Č
KIM PODRU
Č
JIMA
“Službeni list SFRJ”
br. 31/81, 49.82, 29/83, 21/88 I 52/90
1
PRAVILNIK
O TEHNI
Č
KIM NORMATIVIMA
ZA IZGRADNJU OBJEKATA VISOKOGRADNJE U
SEIZMI
Č
KIM PODRU
Č
JIMA
I
OPŠTE ODREDBE
1
Ovim pravilnikom propisuju se tehni
č
ki normativi za izgradnju objekata visokogradnje (u daljem tekstu: objekata)
u seizmi
č
kim podru
č
jima VII, VIII i IX stepena seizmi
č
nosti po skali MCS (Merkali. Cankani. Ziberg.). Uslovi za
izgradnju objekata visoke gradnje u seizmi
č
kim podru
č
jima X stepena utvr
đ
uju se na osnovu posebnih istraživanja,
kao što se to zahteva za lokacije objekata van kategorije.
2
Saglasno odredbama ovog pravilnika objekti visokogradnje u seizmi
č
kim podru
č
jima (u daljem tekstu: objekti
visokogradnje) projektuju se tako da zemljotresi najja
č
eg intenziteta mogu prouzrokovati ošte
ć
enja nosivih
konstrukcija, ali ne sme do
ć
i do rušenja tih objekata.
3
Simboli upotrebljeni u ovome pravilniku imaju slede
ć
a zna
č
enja:
K
O
- koeficijent kategorije objekta;
ƒ
max
(cm)
- maksimalni horizontalni ugib objekta;
H
(m)
- visina objekta od terena;
G (10 KN)
- ukupna težina objekta;
S (10 KN)
- ukupna horizontalna, odnosno vertikalna seizmi
č
ka
sila, odnosno sila na elementu konstrukcije;
к
к
s
к
d
к
p
T (sec)
S
i
(10 KN)
G
i
(10 KN)
h
i
K
v
Q
i
(10 KN)
M
t
,
i
(10 KNm)
e
i
(m)
K
e
G
e
(10KN)
µ(%)
µ' (%)
- ukupni seizmi
č
ki koeficijent za horizontalni pravac;
- koeficijent seizmi
č
kog intenziteta;
- koeficijent dinami
č
nosti;
- koeficijent duktiliteta i prigušenja
- perioda oscilacije osnovnog tona objekta;
- seizmi
č
ka horizontalna sila u i-tom spratu;
- težina i-tog sprata;
- visina i-tog sprata od gornjeg ruba temelja;
- ukupni seizmi
č
ki koeficijent za vertikalni pravac;
- popre
č
na seizmi
č
ka sila u i-tom spratu;
- torzioni moment u i-tom spratu;
- razmak izmedu centra krutosti i centra masa u i-tom
spratu;
- koeficijent za prora
č
un seizmi
č
kih uticaja na elemente
konstrukcije;
- težina elemenata konstrukcije;
- procent zategnute armature;
- procent pritisnute armature;
3
III SEIZMI
Č
NOST I SEIZMI
Č
KI PARAMETRI
6
Ocena seizmi
č
ke opasnosti pojedinih seizmi
č
kih podru
č
ja pri projektovanju objekata visokogradnje vrši se prema
Privremenoj karti teritorije SFRJ sastavljenoj na osnovu podataka o zemljotresima koji su se dogodili.
Seizmi
č
ka opasnost i potrebni parametri za pojedina seizmi
č
ka podru
č
ja utvr
đ
uju se na osnovu detaljne seizmi
č
ke
regionalizacije i seizmi
č
ke mikrorejonizacije.
Karta je sastavni deo ovog Pravilnika
7
Za projektovanje objekata svrstanih u I kategoriju (
č
lan 4) mora se prethodno definisati koeficijent seizmi
č
kog
intenziteta i drugi parametri, posebnim istraživanjima - seizmi
č
kom mikrorejonizacijom gra
đ
evmskih površina.
8
Za projektovanje objekata visokogradnje van kategorije iz
č
lana 4. ovog pravilnika, potrebno je prethodno izvršiti
detaljno prou
č
avanje seizmi
č
nosti lokacija namenjenih za izgradnju objekata, sa odredivanjem projektnog i
maksmalnog zem1jotresa na osnovu istraživanja seizmi
č
kog rizika.
IV
LOKALNI USLOVI TLA
9
Uticaj lokalnih uslova tla uzima se u obzir prilikom odre
đ
ivanja seizmi
č
kih uticaja na konstrukcije objekata
visokogradnje II i III kategorije, pomo
ć
u koeficijenta dinami
č
nosti iz
č
lana 26. ovog pravilnika, zavisno od
kategorije tla na kome objekt treba graditi. Kategorija tla odre
đ
uje se prema kategorizaciji u tabeli br. 1, na osnovu
geotehni
č
kih ispitivanja lokacije, injženjersko-geoloških i hidrogeoloških podataka, geofizi
č
kih i drugih istraživanja
tla:
Tabela br. 1.
Kategorije tla
Karakte
г
isti
č
ni profil tla
I
Stenovita i polustenovita tla (kristalaste stene, škriljci, ka
г
bonatne
stene, kre
č
njak, laporac, dob
г
o cementirani konglomerati i sli
č
no).
Dobro zbijena i tv
г
da tla debljine manje od 60 m, od stabilnih
naslaga šljunka, peska i tvrde gline iznad
č
vrste geološke formacije
II
Zbijena i polutvrda tla, kao i dobro zbijena i tvrda tla debljine
ve
ć
e od 60 m, od stabilnih naslaga šljunka, peska i tvrde gline preko
č
vrste geološke formacije.
III
Malo zbijena i meka tla debljine ve
ć
e od 10 m, od rastresitog
šljunka, srednje zbijenog peska i teško gnje
č
ive gline, sa slojevima
ili bez slojeva peska ili drugih nekoherentnih materijala tla.
Lokacije objekata visokogradnje I i II kategorije na kojima uslovi tla nisu dovoljno poznati mogu se sv
г
stati u II
kategoriju tla.
4
10
Ako su u pitanju tla kod kojih se za vreme zemljotresa javlja dinami
č
ka nestabilnost kao posledica pojave
likvifakcije rastresitih peskobitih i drugih materijala, zasi
ć
enih vodom, intenzivnih sleganja, pojave klizišta,
obrušavanje, rasedanja i sli
č
no posebnim terenskim i laboratorijskim ispritivanjima utvr
đ
uju se mogu
ć
nosti i uslovi
za izgradnju objekata.
Ako to nije posebno uslovljeno namenom objekta, objekti visokogradnje ne izvode se na dinami
č
ki nestabilnom tlu
(živi pesak, muljevito tlo, klizišta, rasedi, nestabilne padine, tlo podložno likvivifakciji i intenzivnom sleganju).
11
Kod tla kod kojih se standardnim geotehni
č
nim ispitivanjima utvrdi mogu
ć
nost pojave dinami
č
ke nestabilnosti
posebnim terenskim i laboratoriskim ispitivanjem utvr
đ
uju se mogu
ć
nost i uslovi projektovanja i izgradnje objekta
visokogradnje.
V METODE PRORA
Č
UNA,
DOPUŠTENI
NAPONI
I POMERANJA
12
Analiza nosive konstrukcije objekata vrši se po teoriji grani
č
nih stanja ili po teoriji elasti
č
nosti.
13
Ako se prora
č
un vrši po teoriji elasti
č
nosti, dopušteni naponi mogu se pove
ć
ati za 50%, pri
č
emu se ne sme pre
ć
i
granica razvla
č
enja. Kod metala bez izrazite granice razvla
č
enja dopušteni napon ne sme pre
ć
i 80%
č
vrsto
ć
e
materijala.
14
Dozvoljeno optere
ć
enje na tlo, za najnepovoljniju kombinaciju seizmi
č
kih i ostalih uticaja, odre
đ
uju se tako da
koeficijent sigurnosti na pojavu loma u tlu iznosi 1,5.
15
Ako se nosiva konstrukcija prora
č
una vrši po metodi grani
č
nih stanja, primenjuju se slede
ć
i koeficijenti sigurnosti:
- za armirani i prednapregnuti beton
1,30
- za
č
eli
č
ne konstrukcije
1,15
- za zidane konstrukcije
1,50
16
Maksimalni horizontalni ugib objekta za propisana seizmi
č
ka optere
ć
enja, odre
đ
en po teoriji elasti
č
nosti, iznosi:
max
H
f
600
=
gde je H visina objekta, ne uzimaju
ć
i u obzir uticaj tla.
Pri odre
đ
ivanju najve
ć
ih ugiba, uticaj tla se posebno odre
đ
uje ako je to neophodno.
Kod industrijskih i drugih specijalizovanih objekata mogu se dopustiti i ve
ć
i ugibi ako se dokaže stabilnost objekta.
