Poljoprivredni fakultet
Agrarna ekonomija i ruralni razvoj
Banja Luka
Seminarski rad iz predmeta:Mikroekonomija
Tema:Proizvodnja mlijeka u RS i podsticaji u proizvodnji
Profesor: Studenti:
Doc.Dr.Popović Goran Vojinović Aleksandar 3471
Mršić Stanislav 3417
Banjaluka Februar 2010
Uvod I sadrzaj
U ovom radu se govori o proiyvodnji ,plasmanu,uvozu I izvozu te o
podsticajima u mlijekarstvu u RS.
-proizvodnja mlijeka
-karakteristike razvoja
-razvoj proizvodnje mlijeka
-razvoj osnovnog stada
-mlijekarska industrija RS
-instalisani kapaciteti za proizvodnj mlijeka
-uvoz I izvoz mlijecnih proizvoda
-otkupne cijene
-podsticaji
-odraz podsticaja na obim proizvodnje
-klasifikacije mlijeka
-zakljucak
-literatura(izvori podataka)
Karakteristike razvoja
Za razvoj proizvodnje mlijeka u predratnom periodu na području BiH i
RS karakteristično je:
• Usitnjeni proizvođači mlijeka i malo učešće farmske proizvodnje.
• Nepovoljna rasna struktura goveda u kojoj je dominirala domaća nisko
produktivna rasa.
• Niska proizvodnja mlijeka po kravi – oko 1.410 litara.
• Mala organizirana tržišnost proizvodnje mlijeka. Učešće organiziranog
otkupa mlijeka u ukupnoj proizvodnji kretalo se između 12 i 16%.
• U strategiji razvoja govedarstva, prvenstveno, je podstican razvoj velikih
državnih farmi. Male privatne farme u višegodišnjem periodu nisu bile
razvojni prioritet.
• Na području današnje RS nalazilo se 5 velikih državnih farmi sa oko 3.400
krava, koje su u organiziranom otkupu mlijeka učestvovale sa 30%.
• Služba za selekciju goveda nije bila razvijena u privatnom sektoru (kod
poljop. proizvođača) i tek se značajnije počela razvijati pred rat.
• Zapošljavanje u poljoprivredi nije bio razvojni prioritet, pošto je veliki broj
stanovnika sela/zemljoradnika bio zaposlen i sticao osnovne prihode u
drugim granama privrede (industrija šumarstvo, rudnici i dr), što se
negativno odražavalo na razvoj tržne poljoprivredne proizvodnje.
• Iz Budžeta R. BiH u višegodišnjem periodu podstican je premijama i
regresima razvoj strateških poljoprivrednih proizvodnji.
• Investicioni razvoj poljoprivrede podržavan je namjenskim kreditnim
linijama, koje su kod zemljoradnika realizirane, putem zadružnih
organizacija. Takođe, tekuća poljoprivredna proizvodnja podržavana je
kreditima iz primarne emisije. Stočarstvo i proizvodnja mlijeka bili su u
prioritetima.
• Pretežan dio poljoprivrednih resursa i proizvodnje bio je organiziran,
putem velikih agrarnih poslovnih sistema (kombinata), koji su
objedinjavali oba sektora poljoprivredne proizvodnje, prehrambenu
industriju, izvoz agrarne proizvodnje, snabdijevanje poljoprivrede sa
inputima i
uslugama. Praktično kombinati su bili nosioci i kreatori svih aktivnosti u
agrarnoj privredi na području na kojem su djelovali
• Poljoprivredne proizvođače/zemljoradnike poslovno su organizirali
različiti oblici zadružnih organizacija, koji su ekspanziju u razvoju imali
u periodu između 1980 i 1990 godine.
• Ipak, opšti poslovni ambijent, koji se formira djelovanjem sistemskih mjera
nije bio u kontinuitetu povoljan za razvoj proizvodnje mlijeka i
poljoprivrede u cjelini. I u predratnom periodu poljoprivreda je u odnosu
na druge grane provrede bila u podređenoj poziciji.
RAZVOJ PROIZVODNJE MLIJEKA I MLJEKARA NAKON RATA
Primarna proizvodnja i otkup mlijeka
Istraživanja kod primarne proizvodnje mlijeka usmjerena su na sagledavanje
indikatora koji ukazuju na globalno stanje i razvoj ukupne proizvodnje i
otkupa mlijeka RS u poslijeratnom periodu.
U tom smislu istraživani su slijedeći indikatori razvoja proizvodnje mlijeka:
- razvoj i stanje osnovnog stada krava (brojno stanje krava),
- ukupna i proizvodnja mlijeka po kravi,
- velike farme,
- tržni viškovi i organizirani otkup mlijeka
- regionalne karakteristike stanja i razvoja proizvodnje mlijeka u RS,
Istraživanja su obavljena kod zvaničnih institucija RS, koje evidentiraju ova
kretanja: Statistika RS, M PVŠ RS, Selekcijska služba RS. Takođe, korišteni
su predhodni studijski materijali, koji su analizirali ovu oblast u RS u
poslijeratnom periodu. Međutim, mora se konstatirati da su dostupne
evidencije skromne i vremenski nedovoljno aktuelne. Uglavnom potječu iz
perioda 1997/98 godine i nisu zasnovane na egzaktnim već procijenjenim
podacima. Tako na primjer, Statistika RS ne evidentira podatke o animalnoj
proizvodnji u posljednje 4 godine.
Imajući u vidu ovo stanje, autori Studije su izvršili vlastite procjene
aktuelnog stanja ključnih ravojnih indikatora (brojno stanje osnovnog stada
krava i junica, proizvodnja mlijeka). Ove procjene zasnovane su na bazi
posljednjih zvaničnih pokazatelja iz 1997/98 godine, uvozu priplodnih
junica u poslijeratnom periodu, razvoju vještačkog osjemenjavanja u
posljednje 3 godine kao i ocjenama Selekcijske službe RS
