treba da obezbede lako i efikasno korišćenje računara. Bez njega hardver računara predstavlja
samo običnu neupotrebljivu gvožđuriju.
Generalno, ne postoji kompletna i adekvatna definicija operativnih sistema. Lakše je definisati
operativne sisteme po onome što oni rade, nego po onome što oni jesu. Postoji nekoliko različitih
pogleda na operativne sisteme, koji su se razvijali uporedo sa razvojem istih, u kojima je počesto
prisutna analogija sa nekim generalnim sistemima kao na primjer u samom društvu. Operativni
sistem se može uporediti sa vladom. Komponente računarskog sistema su hardver, softver, i
podaci, a operativni sistem osigurava sredstva za pravilno korištenje navedenih komponenti.
Poput vlade operativni sistemi ne izvršavaju operacije radi sebe samih, nego jednostavno
osiguravaju okruženje u kojem drugi programi mogu obavljati koristan posao. Operativni sistem
se može vidjeti i kao raspoređivač resursa (engl. resource allocator), koji se u računarskom
sistemu ponaša kao upravitelj (engl. manager) kompjuterskih resursa kao što su CPU time ili
ciklusi na procesoru, memorija, ulazno-izlazni uređaji itd., koje operativni sistem dodjeljuje
specifičnim programima i korisnicima kako bi oni obavili "koristan" posao. Naravno, postoji još
mnogo različitih pogleda i intuitivnih definicija operativnih sistema, ali ona koja se najčešće
koristi u računarskim naukama kaže da je operativni sistem jedan program koji se cijelo vrijeme
izvršava na kompjuteru, poznatiji pod nazivom kernel, s tim da se svi ostali dijelovi softvera
posmatraju kao aplikativni program

(sl. 1).

(slika 1. ) Operativni system

Svrha operativnih sistema je da osiguraju okruženje u kojima korisnici mogu izvršavati

svoje programe. Svrha kao opštiji pojam se sastoji iz ciljeva koji imaju precizniju definiciju.

Primarni cilj operativnog sistema jeste da računar učini prikladnim i jednostavnim za upotrebu.
A sekundarni cilj je da koristi hardver na što efikasniji način. Ova dva cilja prikladnost i
efikasnost su često međusobno suprotstavljena.U prošlosti se veća pažnja poklanjala efikasnosti
nego prikladnosti i komforu samog korištenja računara, da bi se kasnije počelo više pažnje
poklanjati samom korisniku računara.
Osnovne funkcije operativnog sistema su:



upravljanje perifernim jedinicama



upravljanje memorijom



upravljanje procesorom kompjuterskog sistema



upravljanje podacima i programima



testiranje sistema (uključujući i otkrivanje i otklanjanje grešaka)



komunikacija korisnika sa računarskim sistemom



efikasno i pouzdano korišćenje računarskog sistema

Struktura operativnog sistema :

Mikrokod je skup programa za određeni hardver, grupisan u jedan moduo BIOS (Basic Input

Output System) koji je upisan u ROM memoriju. Jezgro (kernel) skup programa koji obezbeđuju
upravljanje osnovnim resursima računara. Ljuska (shell) je komandni interfejs koji interpretira
ulazne komande korisnika i/ili programa i aktivira odgovarajuće sistemske programe jezgra
operativnog sistema.

Prema broju korisnika, operativni sistemi se dijele na:



jednokorisničke (singleuser)



višekorisničke (multiuser).

Najpoznatiji operativni sistemi su:



Microsoft Windows,



Linux



Mac OS.

2.1 Microsoft Windows

Microsoft Windows je operativni sistem stvoren od strane kompanije Microsoft.

Trenutno je najpopularniji desktop operativni sistem u upotrebi. Instaliran je na najvećem broju
novih računara.
Microsoft Windows je prvi put napravljen 1985. godine. Posljednja desktop verzija je Windows
8 koji je objavljen 2012. godine.
Microsoft Windows omogućava da pokrećete aplikacije i da organizirate svoje podatke. Postoji
mnogo aplikacija koje dolaze zajedno sa Microsoft Windows operativnim sistemima, pomoću