PANEVROPSKI UNIVERZITET APEIRON
FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE
Predmet
GEOPOLITIKA
Seminarski rad
TEMA: Razvoj američke geopolitike do početka
Hladnog rata
Predmetni nastavnik
Prof. dr Dragan Kolev
Student
Gagula Dario 47-13/VPM
SADRŽAJ
UVOD
..................................................................................................................................................................3
1.R
AZVOJ
MARITNE
STRATEGIJE
SAD-
A
..........................................................................................................4
2.A
MERIČKA
GEOPOLITIKA
NAKON
I
SVJETSKOG
RATA
( V
ERSAJSKA
KONFERENCIJA
)...................................5
3.D
EFININISANJE
AMERIČKE
GEOPOLITIKE
IZMEĐU
DVA
SVJETSKA
RATA
( N
ICHOLAS
J
OHN
S
PYKMAN
) ......8
ZAKLJUČAK
....................................................................................................................................................12
POPIS SKRAĆENICA
......................................................................................................................................13
LITERATURA
...................................................................................................................................................14
1. RAZVOJ MARITNE STRATEGIJE SAD-a
Alfred Mahan ( 27. rujna 1840 1. prosinca 1914 ) je najvažniji američki strateg u 19
vijeku. Alfred Mahan je bio u Ratnoj mornarici SAD zastavni časnik, geostrateg i istoričar.
Njegov koncept "pomorska sila" temelji se na ideji da će najmoćnija ratna mornarica
kontrolirati svijeta, ona je predstavljena u Mahan-ovoj knjizi „Uticaj Pomorske sile
na istoriju“ 1660-1783 (1890). Koncept je imao veliki uticaj u oblikovanju strateške
misli o ratnim mornaricama širom svijeta, posebno u Sjedinjenim Američkim
Državama, Njemačkoj, Japanu i Velikoj Britaniji. Njegove ideje su još
uvjek prisutne ratnoj mornarici SAD-a.Mahan-ovi stavovi su oblikovani u 17 vijeku
sukobima između Holandije, Engleske, Francuske i Španjolske, te 19 vijeku
pomorskih ratova između Francuske i Britanije, gdje je Britanska pomorska
nadmoć na kraju pobijedila Francusku.
Danas gledano kontrola nad pomorskoj trgovini je uobičajena pojava, ali u
19 vijeku, pojam je radikalna, posebno u narodu koji je potpuno opsjednut sa
širenjem na kontinent Sjeverne i Južne Amerike. Mahan-ova teorija ne može
objasniti uspjeh zemaljskog carstva,kao što je Bismarckova Njemačka. Međutim,
kako je. Royal Navy's objasnio blokadu Njemačkog carstva, to je bio kritički izravan i
neizravan faktor u eventualnom njemačkom kolapsu. Mahan-ova je teorija bila
opravdana od Prvog svjetskog rata. Mahan je vjerovao da nacionalna veličina je
neraskidivo povezana s morem, sa svojim trgovačkim običajima u miru i
njegovom kontrolom u ratu. Njegov je cilj bio otkriti ko kroz istoriju kontrolira
morima.
Njegov teorijski okvir je došao od Jomina, s naglaskom na strateškim
mjestima ( kao što su prolazi, kanali i strateška pozicija ). Primarna misija mornarice
bila osigurati kontrolu mora. Ova kontrola mora se ne može postići uništenjem trgovine
već samo uništavanjem ili neutraliziranjem neprijateljeve flote.Ideološki, ratna
mornarica SAD-a u početku se protivila zamjeni svojih jedrenjaka na parom
pogon što se desilo nakon građanskog rata. Mahan je tvrdio da samo flota
oklopnih borbenih brodova može biti presudna u modernom ratu. Prema doktrina
odlučujućih bitki, flota ne smije biti podijeljena.
Mahan koncept pomorske sile treba proširiti izvan pomorske moći, da je u
vrijeme mira, država treba povećati proizvodnju i brodski kapaciteti, steći prekomorske
posjede - bilo kolonije ili povlašten pristupstranim tržištima, ali je naglasio da treba
koristiti kolonijalne resurse, a ne trošiti previše resurse iz majke zemlje. Iako Mahanov
uticaj pomorskih sila je uopšte priznata, mnogi naučnici su ukazali na
pozornost i njegovu ulogu na značajan rasta američke prekomorske posjede,
uspon nove američke mornarice, te usvajanje strateškog načela na kojima je
pomorska sila poslovala . Umro je u Washingtonu nekoliko mjeseci nakon
izbijanja I. svjetskog rata.
