mikroprocesora i njihove funkcije kao i tok razvoja i primjene. Nakon toga će biti
objašnjen princip funkcionisanja, gdje će biti istražena arhitektura CISC i RISC.
Potom će biti istražene jedinice kojima se mjeri brzina procesora i biće prikazana
historijska   perspektiva,   kroz   pentijum,   pentijum   pro,   pentijum   II   celeron,
pentijum III, itanium, pentijum 4, pentium prescott, dual core, core2duo, i3, i5, i7.
Nakon toga će biti opisane specifikacije mikroprocesora dualcore. Biće prikazana
i   osnovna   struktura,   softverska   kompatibilnost   i   standardna   arhitektura
mikroprocesora (upravljačka jedinica, aritmetičko - logička jedinica i akumulator,
registri opšte namjene, adresni registri). Na kraju će biti opisana ležišta procesora
i   hlađenje.   Biće   navedena   razlika   serverskih   i   PC   procesora.   Biće   navedeni
trendovi i stanje u Bosni i Hercegovini kao i dalji trendovi razvoja i primjene
mikroprocesora u svijetu.

Ključne riječi:

mikroprocesor,

arhitektura CISC i RISC, Bosna i Hercegovina

1. UVOD

Dugo su računari bili u upotrebi samo na univerzitetima, većim

preduzećima i državnim ustanovama, prije svega jer su bili jako glomazni (bile su
potrebne čitave prostorije i spratovi) i skupi. Ali otkrićem mikroprocesora od
strane   kompanije   Intel   sve   se   to   promjenilo.   Japansko   preduzeće   Busicom   je
naručilo   od   Intela   rješenje   za   jednostavniju   proizvodnju   stolnih   kalkulatora.
Intelovi stručnjaci su zahtjev shvatili malo ozbiljnije i 1971. godine napravili prvi
mikroprocesor,   4004.   Ovaj   primitivni,   četvorobitni   mikroprocesor   je   prvi   put
primjenjen u stolnom kalkulatoru. Nakon toga je uslijedila eksplozija u razvoju, sa
sve bržim 8, 16, 32, i 64 bitnim procesorima.

Mikroračunari (bazirani na mikroprocesorima) se prave i koriste ne samo

kao radne stanice i serveri, već i u robotima, telekomunikacionim uređajima,
satelitima,   automobilima,   instrumentima,   mobilnim   telefonima,   kamerama,
kućnim   uređajima   kao   što   su   mašine   za   pranje   rublja,   mikrotalasne   rerne   i
kućnim   pekarama   hljeba,   kao   mikrokontroleri.   Video-igre   su   praktično
specijalizovani   računari.   Mikroprocesor   je   integrisano   kolo   velikog   stepena
integracije   komponenata.   Funkcioniše   kao   centralna   procesorska   jedinica
računara  na  jednom  integrisanom  kolu  ili  najviše  nekoliko  intergisanih  kola.
Mikroprocesor   je   svestrano   upotrebljiv   programabilni   uređaj   koji   prihvata
digitalne   podatke   kao   ulaz,   obrađuje   ih   prema   instrukcijama   smještenim   u
memoriji   dajući   rezultat   na   izlazu.   Obrađuje   brojeve   i   simbole   predstavljene
binarnim brojnim sistemom.

Pojava jeftinih računara sa intergisanim kolima transformisala je moderno

društvo. Mikroprocesori opšte namjene u personalnim računarima koriste se za
izračunavanja, obradu teksta, prikaz multimedijalnih sadržaja i komunikaciju
preko interneta. Mnogo više mikroprocesora je u sastavu ugrađenih sistema