Povratna logistika
2
1. UVOD
Povratna logistika kao glavni aspekt svog djelovanja ima vraćanje iskorištenih
materijala i sredstava u ponovni proces proizvodnje ili neke druge upotrebe. Dakle,
povratna logistika se bavi upravljanjem i organizacijom povratnih robnih tokova. U radu će
biti opisane još neke aktivnosti povratne logistike i oblast djelovanja u različitim sektorima
proizvodnje, potrošnje i prerade materijala.
Kako je tema rada reciklaža plastike i plastičnih materijala tako će više vremena biti
posvećeno vrastama i oznakama plastičnih materijala, načinu njihovog sakupljanja,
transporta u sistemu povratne logistike i načina recikliranja.
Na kraju rada je dat primjer jedne firme privatnog karaktera, koja se nalazi na
području opštine Doboj, a jedna od njihovih djelatnosti je i reciklaža starih plastičnih
materijala i proizvodnja plastične galanterije od sopstvenog recikliranog materijala, tj.
plastičnog granulata.
Povratna logistika
4
Slika 2.1. Tri osnovna razloga za uključivanje kompanija u procese povratne logistike (tj. zbog
kojih prihvataju vraćene proizvode)
Troškovi povratne logistike iznose oko 4% od ukupnih troškova logistike. U tabeli 1.1
su prikazani procentualni udjeli povraćaja proizvoda u odnosu na ukupnu prodaju u
različitim industrijama.
Tabela 1.1. Relativni udio povraćaja proizvoda u odnosu na ukupnu prodaju
INDUSTRIJA
Povraćaj (%)
Izdavačka industrija - knjige
10 - 30
Izdavačka industrija - časopisi
50
Kompjuterska industrija – za firme
10 - 20
Kompjuterska industrija – personalni računari
2 - 5
Industrija odjeće
35
Industrija proizvoda masovne potrošnje
4 - 15
Automobilska industrija
4 - 6
Maloprodaja preko interneta
20 - 80
Povratna logistika
5
Program povratne logistike može donijeti direktne dobitke kompanijama kroz:
smanjenje upotrebe sirovina, povećanje vrijednosti vraćenih proizvoda (na bazi njihovog
procesuiranja) i smanjenje troškova odlaganja otpada.
Industrijska ekologija je područje koje se odnosi na povratnu logistiku. Ona je
posvećena izučavanju između industrijskih sistema i okruženja. Osnovni cilj je da se
linearni industrijski sistemi (od sirovina do otpada) dopune cikličnim sistemom
(procesuiranjem vraćenih proizvoda ili materijala). Kod cikličnih sistema povratna
logistika igra glavnu ulogu.
Od posebnog značaja u ovom radu je povratna logistika u pravcu žaštite životne
sredine. Reciklaža proizvoda i materijala velikom broju kompanija omogućava sticanje
dodatnih prihoda i povećavanje konkurentnosti.
