Na osnovu člana 10. stav 2. Zakona o upravljanju otpadom ("Službeni glasnik RS", broj
36/09) i člana 45. stav 1. Zakona o Vladi ("Službeni glasnik RS", br. 55/05, 71/05 - ispravka,
101/07 i 65/08),
Vlada donosi,

STRATEGIJU

UPRAVLJANJA OTPADOM ZA PERIOD 2010-

2019. GODINE

(Sl. glasnik RS br. 29/10)

Osnovni tekst na snazi od 15/04/2010 , u primeni od 15/04/2010

1. UVOD

Dugoročna strategija Republike Srbije u oblasti zaštite životne sredine podrazumeva
poboljšanje kvaliteta života stanovništva osiguravanjem željenih uslova životne sredine i
očuvanjem prirode zasnovane na održivom upravljanju životnom sredinom. Ključni koraci
uključuju jačanje postojećih i razvoj novih mera za uspostavljanje integralnog sistema
upravljanja otpadom, dalju integraciju politike životne sredine u ostale sektorske politike,
prihvatanje veće pojedinačne odgovornosti za životnu sredinu i aktivnije učešće javnosti u
procesima donošenja odluka.
Strategija upravljanja otpadom predstavlja osnovni dokument koji obezbeđuje uslove za
racionalno i održivo upravljanje otpadom na nivou Republike Srbije. Strategija mora biti
podržana većim brojem implementacionih planova za upravljanje posebnim tokovima otpada
(biorazgradivi, ambalažni i drugi). Utvrđivanje ekonomskih instrumenata i finansijskih
mehanizama je neophodno kako bi se osigurao sistem za domaća i inostrana ulaganja u
dugoročno održive aktivnosti. Takođe, strategija razmatra potrebe za institucionalnim
jačanjem, razvojem zakonodavstva, sprovođenjem propisa na svim nivoima, edukacijom i
razvijanjem javne svesti. Strategija upravljanja otpadom:

- određuje osnovnu orijentaciju upravljanja otpadom za naredni period, u saglasnosti
sa politikom EU u ovoj oblasti i strateškim opredeljenjima Republike Srbije;
- usmerava aktivnosti harmonizacije zakonodavstva u procesu približavanja
zakonodavstvu EU;
- identifikuje odgovornosti za otpad i značaj i ulogu vlasničkog usmeravanja
kapitala;
- postavlja ciljeve upravljanja otpadom za kratkoročni i dugoročni period;
- utvrđuje mere i aktivnosti za dostizanje postavljenih ciljeva.

Za dostizanje ciljeva održivog razvoja, u skladu sa Nacionalnom strategijom održivog
razvoja , potrebno je: racionalno korišćenje sirovina i energije i upotreba alternativnih goriva
iz otpada, smanjenje opasnosti od nepropisno odloženog otpada za buduće generacije,

osiguranje stabilnih finansijskih resursa i podsticajnih mehanizama za investiranje i
sprovođenje aktivnosti prema principima "zagađivač plaća" i/ili "korisnik plaća",
uspostavljanje jedinstvenog informacionog sistema o otpadu, povećanje broja stanovnika
obuhvaćenih sistemom sakupljanja komunalnog otpada, uspostavljanje standarda i kapaciteta
za tretman otpada, smanjenje, ponovna upotreba i reciklaža otpada, razvijanje javne svesti na
svim nivoima društva o problematici otpada i dr.
Potrebno je stvoriti osećaj odgovornosti za postupanje sa otpadom na svim nivoima, osigurati
prepoznavanje problema, obezbediti tačne i potpune informacije, promovisati principe,
podsticajne mere i partnerstvo javnog i privatnog sektora u upravljanju otpadom. Inicijative
imaju za cilj da podstaknu stanovništvo na odgovorniji odnos prema otpadu i na postupanje
sa otpadom na održiv način, kao što je smanjenje otpada na izvoru, ponovna upotreba otpada,
reciklaža, energetsko iskorišćenje otpada i odlaganje otpada na bezbedan način.
Iako Republika Srbija još uvek nema obavezu implementacije ciljeva iz EU direktiva vezanih
za sveobuhvatni tretman otpada, postepeno uključivanje ovih zahteva i uspostavljanje
integralnog sistema upravljanja otpadom jedan je od prioriteta Vlade Srbije i svih relevantnih
strateških dokumenata.
Procena realizacije Nacionalne strategije upravljanja otpadom za period 2003-2008. godine,
izvedena je na osnovu analize planiranih prioritetnih aktivnosti i mera i sadašnjeg stanja u
upravljanju otpadom ( Prilog 1. ). Rezultati procene pokazuju da se implementacija
Nacionalne strategije upravljanja otpadom ne odvija željenom dinamikom, uprkos značajnim
merama koje su poslednjih godina preduzimane na području uspostavljanja sistema
upravljanja otpadom. U prethodnom periodu postignuti su rezultati na usklađivanju
regulative u oblasti upravljanja otpadom donošenjem Zakona o upravljanju otpadom i
Zakona o ambalaži i ambalažnom otpadu , mada donošenje podzakonskim propisa tek
predstoji. Rezultati su postignuti i na institucionalnom jačanju i razvoju, udruživanjem
opština u regione za upravljanje otpadom i potpisivanjem međuopštinskih sporazuma.
Urađeno je i na razvijanju javne svesti, jer se stav o otpadu polako menja i sve je zastupljenije
shvatanje da otpad predstavlja resurs. Nije se mnogo postiglo na razvijanju sistema
finansiranja upravljanja otpadom i primeni ekonomskih instrumenata. Nije se mnogo uradilo
ni u investicionim projektima na izgradnji infrastrukture za upravljanje otpadom, osim što se
napredovalo i u pripremi tehničke dokumentacije. Sanirana su smetlišta u nekim opštinama
koja su predstavljala rizik po životnu sredinu.

1.1. Značenje izraza

POPs otpad - otpad koji se sastoji, sadrži ili je kontaminiran dugotrajnim organskim
zagađujućim materijama.
Ambalažni otpad - svaka ambalaža ili ambalažni materijal koji ne može da se iskoristi u
prvobitne svrhe, izuzev ostataka nastalih u procesu proizvodnje.
Anaerobna digestija - proces u kojem se biorazgradivi materijal razgrađuje u odsustvu
kiseonika.
Biorazgradivi otpad - bilo koji otpad koji se može podvrgnuti anaerobnoj ili aerobnom
razlaganju, kao što je hrana ili baštenski otpad, papir i karton.

Medicinski otpad - heterogena mešavina komunalnog otpada, infektivnog, patoanatomskog,
farmaceutskog i laboratorijskog otpada, dezinficijenasa i ambalaže, kao i hemijskog otpada iz
zdravstvenih ustanova i veterinarskih organizacija, u smislu ove strategije.
Neopasan otpad - otpad koji nema karakteristike opasnog otpada.
Odlaganje otpada - bilo koji postupak ili metoda ukoliko ne postoje mogućnosti regeneracije,
reciklaže, prerade, direktnog ponovnog korišćenja ili upotrebe alternativnih izvora energije u
skladu sa D listom (Zakon o upravljanju otpadom, član 5 ).
Održivo upravljanje otpadom - efikasno korišćenje materijalnih resursa, smanjenje količine
otpada koja se proizvodi, a kada je otpad proizveden postupanje sa njim na način koji aktivno
doprinosi ekonomskim, socijalnim i ekološkim ciljevima održivog razvoja.
Opasan otpad - otpad koji po svom poreklu, sastavu ili koncentraciji opasnih materija može
prouzrokovati opasnost po životnu sredinu i zdravlje ljudi i ima najmanje jednu od opasnih
karakteristika (eksplozivnost, zapaljivost, sklonost oksidaciji, organski je peroksid, akutna
otrovnost, infektivnost, sklonost koroziji, u kontaktu sa vazduhom oslobađa zapaljive gasove,
u kontaktu sa vazduhom ili vodom oslobađa otrovne supstance, sadrži toksične supstance sa
odloženim hroničnim delovanjem, kao i ekotoksične karakteristike), uključujući i ambalažu u
koju je opasan otpad bio ili jeste upakovan.
Otpad - svaka materija ili predmet sadržan u listi kategorija otpada (Q lista) koji vlasnik
odbacuje, namerava ili mora da odbaci, u skladu sa zakonom.
Otpad životinjskog porekla - otpad nastaje u klanicama, postrojenjima za preradu mesa i
objektima za uzgoj i držanje životinja, kao i leševi uginulih životinja.
Otpad od električne i elektronske opreme - otpadna električna i elektronska oprema i uređaji,
kao i sklopovi i sastavni delovi koji nastaju u industriji.
Otpadna vozila - motorna vozila ili delovi vozila koja su otpad i koja vlasnik želi da odloži ili
je njihov vlasnik nepoznat.
Otpadna ulja - sva mineralna ili sintetička ulja ili maziva, koja su neupotrebljiva za svrhu za
koju su prvobitno bila namenjena, kao što su hidraulična ulja, motorna, turbinska ulja ili
druga maziva, brodska ulja, ulja ili tečnosti za izolaciju ili prenos toplote, ostala mineralna ili
sintetička ulja, kao i uljni ostaci iz rezervoara, mešavine ulje-voda i emulzije.
Otpadne gume - gume od motornih vozila (automobila, autobusa, kamiona, motorcikala i
dr.), poljoprivrednih i građevinskih mašina, prikolica, letelica, vučenih mašina, drugih mašina
i uređaja i ostali slični proizvodi, nakon završetka životnog ciklusa, koje vlasnik odbacuje ili
namerava da odbaci zbog oštećenja, istrošenosti ili drugih razloga.
Poljoprivredni otpad - otpad koji nastaje od ostataka iz poljoprivrede, šumarstva,
prehrambene i drvne industrije.
Ponovna upotreba - upotreba proizvoda koji se mogu koristiti više puta kao što je ambalaža
za višekratnu upotrebu.
Posebni tokovi otpada - kretanje otpada (istrošenih baterija i akumulatora, otpadnog ulja,
otpadnih guma, otpada od električnih i elektronskih proizvoda, otpadnih vozila i drugog
otpada) od mesta nastajanja, preko sakupljanja, transporta i tretmana, do odlaganja na
deponiju.

Postrojenje za insineraciju - bilo koja stacionarna ili mobilna tehnička jedinica ili oprema
određenu za termički tretman otpada sa ili bez korišćenja toplote proizvedene sagorevanjem.
Postrojenje za separaciju reciklabilnog otpada - tehnološka linija za izdvajanje korisnih
reciklabilnih komponenti iz komunalnog otpada.
Postrojenje za upravljanje otpadom - stacionarna tehnička jedinica za skladištenje, tretman ili
odlaganje otpada, koja zajedno sa građevinskim delom čini tehnološku celinu.
Proizvođač otpada - privredno društvo, preduzeće ili drugo pravno lice, odnosno preduzetnik,
čijom aktivnošću nastaje otpad i/ili čijom aktivnošću prethodnog tretmana, mešanja ili
drugim postupcima dolazi do promene sastava ili prirode otpada (Zakon o upravljanju
otpadom, član 5 ).
Region za upravljanje otpadom - prostorna celina koja obuhvata više susednih jedinica
lokalne samouprave koje, u skladu sa sporazumom koji zaključuju te jedinice lokalne
samouprave, zajednički upravljaju otpadom u cilju uspostavljanja održivog sistema
upravljanja otpadom.
Regionalni centri za upravljanje otpadom - centri u regionima za upravljanje otpadom koji
sadrže: regionalnu deponiju, postrojenje za separaciju reciklabilnog otpada, transfer stanice,
postrojenje za kompostiranje, centre za sakupljanje reciklabilnog otpada.
Redukcija otpada - prioritetna akcija za postizanje što je moguće većeg smanjenja otpada.
Reciklaža - ponovna prerada otpadnih materijala u proizvodnom procesu za prvobitnu ili
drugu namenu, osim u energetske svrhe.
Sakupljanje otpada - aktivnost sistematskog sakupljanja otpada, razvrstavanja i/ili mešanja
otpada radi transporta za dalji tretman ili odlaganje.
Skladištenje otpada - privremeno čuvanje otpada na lokaciji proizvođača ili vlasnika otpada,
kao i aktivnost operatera u postrojenju opremljenom i registrovanom za privremeno čuvanje
otpada.
Transport otpada - prevoz otpada van postrojenja koji obuhvata utovar, prevoz (kao i
pretovar) i istovar otpada.
Transfer stanica - mesto do kojeg se otpad doprema i privremeno skladišti radi razdvajanja ili
pretovara pre transporta na tretman ili odlaganje.
Tretman otpada - obuhvata fizičke, termičke, hemijske ili biološke procese uključujući i
razvrstavanje otpada, koji menjaju karakteristike otpada sa ciljem smanjenja zapremine ili
opasnih karakteristika, olakšanja rukovanja sa otpadom ili podsticanja reciklaže i uključuje
ponovno iskorišćenje i reciklažu otpada.
Upravljanje otpadom - sprovođenje propisanih mera za postupanje sa otpadom u okviru
sakupljanja, transporta, skladištenja, tretmana i odlaganja otpada, uključujući i nadzor nad
tim aktivnostima i brigu o postrojenjima za upravljanje otpadom posle zatvaranja (Zakon o
upravljanju otpadom, član 5 ).
Centar za odvojeno sakupljanje reciklabilnog otpada - mesto određeno odlukom lokalnih
samouprava, na koje građani donose materijal pogodan za reciklažu, kabaste predmete
(nameštaj, bela tehnika), baštenski otpad.