VISOKA POLJOPRIVREDNO-PREHRAMBRENA ŠKOLA
STRUKOVNIH STUDIJA U PROKUPLJU
SEMINARSKI RAD
Tema:
Tehnologija susenja sljive
Predmet:
Tehnologija voca i povrca
Mentor : Student:
Biljana Janković
Mioš Novčić
pt 633/15
Prokuplje, jan. 2017.
UVOD:
.
Šljive su višegodišnje, drvenaste, listopadne biljke cvjetnice. Šljiva više nema
toliki privredni značaj koji je nekada imala, ali je i dalje naša najrasprostranjenija i
najvažnija voćka. Još i Stari Sloveni u svojim postojbinama gajili su šljivu. Među
listopadnim voćkama šljiva se nalazi po proizvodnji na četvrtom mijestu, odmah
posle jabuke, kruške i breskve. Najveći dio proizvodnje šljive ostvaruje se na
brdsko-planinskim područjima. Relativno se lako brzo razmnožava izdancima i
kalemljenjem. Šljiva sazrijeva od sredine juna do kraja septembra.
Kvalitetni svježi plodovi šljive, naročito ranih sorata, postižu visoku cijenu kako na
našem tako i na inostranom tržištu. Suva šljiva i rakija šljivovica u Srbiji su
najpoznatiji proizvodi od šljive.
Kina je najveći proizvođač šljive (2.652.000 t). Za njom dolaze SAD, Rumunija,
Njemačka, Francuska. Nekadašnja Jugoslavija se nalazila na trećem mjestu (Mišić,
2000).
U svijetu se uzgaja čak oko 2000 sorti šljive. Generalno se svrstavaju u 6
kategorija: japanske, američke, „damson“, orijentalne, „divlje“ i evropske-
baštenske. Šljive koje se uzgajaju u našoj zemlji uglavnom pripadaju posljednjoj
grupi.
Najvažniji centri proizvodnje šljive su rejoni Valjeva i Zapadne Morave, a manji
šljivarski rejoni su: šumadijski, homoljsko-krujinski, podunavski i ponišavski
(Mišić, 2004).
Tabela 1.
Prosečni hemijski sastav šljive (Vujučić, 2009)
Sastojak
Šljiva (%)
SMS
21,20
SMR
19,50
Celuloza
0,42
Pepeo
0,37
Kiselost
0,66
PH
3,90
Proteini
0,95
Ukupan invert
14,15
Direktno redukujući
šećeri
13,28
Saharoza
0,83
Vitamin C (mg%)
1,33
Ca-pektat
0,85
Pektinska kiselina
0,33
Protopektin
0,21
.
Vitamini A, B
1
, B
2
, B
3
, B
6
, C, E, H i PP su zastupljeni u malim količinama u
plodovima šljiva. Veliki broj enzima učestvuje u razmjeni materije i energije u
plodovima šljiva. Od mineralnih materija najzastupljeniji su kalijum, pa kalcijum i
fosfor (Mišić, 2000).
.
BERBA
Plodovi šljiva sazrijevaju, u zavisnosti od sorte i podloge, podneblja i vremenskih
prilika, osobina zemljišta, nadmorske visine, položaja i načina njege u zasadu, od
sredine juna do kraja septembra. Na vrijeme berbe šljiva utiču, pored pomenutih
činilaca, i namjena plodova, udaljenost tržišta i način prevoza.
Najpovoljniji datum berbe šljiva određuje se na osnovu zbira srednjih dnevnih
temperatura vazduha od punog cvjetanja do zrenja, boje pokožice ploda, čvrstine
mesa ploda (penetrometrom), količinom rastvorljive suve materije u soku
(refraktometrom) i ukusa ploda. Šljive treba po mogućnosti brati u nekoliko
mahova, pošto svi plodovi na stablu ne sazrijevaju istovremeno.
Plodove šljiva za stonu upotrebu treba brati rukom neposredno u ambalažu za
isporuku da bi im se očuvali peteljka i pepeljak. Ambalaža štiti plodove u toku
berbe i prevoza. Treba da bude laka, čista, jeftina, čvrsta, otporna prema vlazi i
pogodnih dimenzija. Obično se koristi drvena ili plastična ambalaža.
Šljive za sušenje i preradu u rakiju beru se tresenjem (ručno ili mehanizovano).
Ručno tresenje šljiva je skup i loš način berbe, jer se plodovi ozljeđuju i prljaju.
Najprimitivniji način berbe šljiva je mlatačima. Da bi plodovi šljiva mogli da se
beru mehanizovano, korijen i kruna voćke moraju da budu snažni i elastični,
rastojanja između stabala šljiva i visina debla treba da budu prilagođeni mašinama
za mehanizovanu berbu, grane voćaka ne smiju da padaju ka zemlji kao kod sorte
italijanke, a površina u šljiviku mora da bude ravna da bi mašine mogle lako da
priđu voćkama. Plodove šljiva treba brati po suvom i tihom vremenu, najbolje u
