Tema 5: Tehnološke osnove izgradnje softverskih proizvoda za podršku poslovanju
1
TEMA 5.
TEHNOLOŠKE OSNOVE IZGRADNJE SOFTVERSKIH PROIZVODA ZA PODRŠKU
POSLOVANJU
5.1. KLIJENT / SERVER ARHITEKTURA
5.1.1.
MOTIVACIJA
5.1.2. CILJEVI K/S SISTEMA
5.1.3. POJAM K/S SISTEMA
5.1.4. ARHITEKTURA K/S SISTEMA
5.1.5. RASPODELA ZADATAKA U K/S SISTEMU
5.1.6. VIŠESLOJNA ARHITEKTURA K/S SISTEMA
5.1.7. KOMUNIKACIONI ME
Đ
USLOJ
5.1.8. EFEKTI PRIMENE K/S SISTEMA
5.2. WEB – ORIJENTISANE ARHITEKTURE SOFTVERSKIH SISTEMA
5.2.1. Runtime okruženje Oracle Forms Developer-a – PRIMER
5.3. FILM – WARRIORS OF THE NET by ERICSSON (13 min)
Tema 5: Tehnološke osnove izgradnje softverskih proizvoda za podršku poslovanju
2
5.1. KLIJENT / SERVER ARHITEKTURA
5.1.1. MOTIVACIJA
Istorija razvoja tehnologija obrade podataka:
o
II generacija ra
č
unara & I generacija OS:
o
monoprogramski OS,
o
jednokorisni
č
ki OS,
o
centralizovana, paketna (batch) obrada podataka (obrada ve
ć
e koli
č
ine podataka),
o
periferijski ure
đ
aji sa sekvencijalnim pristupom – jedinice
č
ita
č
a kartica, magnetskih
traka i štampa
č
a,
o
centralizovana arhitektura IS
o
III generacija ra
č
unara & II generacija OS:
o
monoprogramski OS,
o
višekorisni
č
ki OS – raspore
đ
iva
č
i poslova,
o
centralizovana, paketna (batch) obrada podataka,
o
periferijski ure
đ
aji sa direktnim pristupom – jedinice diskova i monitori terminala,
o
periferijski ure
đ
aji sa sekvencijalnim pristupom – jedinice magnetskih traka,
štampa
č
a i tastatura terminala,
o
centralizovana arhitektura IS
o
IV generacija ra
č
unara & III generacija OS:
o
multiprogramski i višekorisni
č
ki OS – dinami
č
ka raspodela procesorskog vremena
(timesharing),
o
centralizovana obrada podataka na daljinu,
o
centralizovana, interaktivna i paketna obrada podataka,
o
analogni komunikacioni ure
đ
aji – modemi, analogna telekomunikaciona
infrastruktura,
o
personalni ra
č
unari (izdvojena procesorska snaga),
o
periferijski ure
đ
aji sa direktnim i sekvencijalnvijalnim pristupom,
o
centralizovana arhitektura IS
o
V generacija ra
č
unara & IV generacija OS:
o
mrežni OS – podrška izgradnje i koriš
ć
enja ra
č
unarskih mreža,
o
multiprogramski, višekorisni
č
ki OS,
o
distribuirana obrada podataka,
o
interaktivna i paketna obrada podataka,
o
digitalni komunikacioni ure
đ
aji – mrežne kartice (kontroleri), hub-ovi
1
, switch-evi
2
,
router-i
3
, digitalna telekomunikaciona infrastruktura ...
o
decentralizovana arhitektura IS.
1
Hub – ure
đ
aj koji omogu
ć
ava povezivanje ra
č
unara u mrežu, deli jedan mrežni kabel u više nezavisnih kablova.
2
Switch – inteligentni Hub, pored slanja signala, ima ugra
đ
enu sposobnost za druge mrežne aktivnosti, kao sto su
pra
đ
enje i izveštavanje o statusu mreže.
3
Router – ure
đ
aj koji pronalazi najbolju mrežnu putanju izme
đ
u bilo koje dve mreže.
Tema 5: Tehnološke osnove izgradnje softverskih proizvoda za podršku poslovanju
4
5.1.3. POJAM K/S SISTEMA
K/S model obrade podataka
– vrsta distribuirane obrade podataka kod koje se funkcije
korisni
č
kog programa raspodeljuju na najmanje dva procesa koji me
đ
usobno komuniciraju.
Mogu
ć
i tipovi procesa u K/S modelu:
o
klijentski procesi i
o
serverski procesi.
Mogu
ć
a komunikacija procesa u K/S modelu
o
klijentski proces
šalje poruku
serverskom procesu kojom zahteva njegovu uslugu (izvršenje
zadatka),
o
serverski proces
odgovara na zahtev
, tako što bilo uspešno, ili neuspešno, izvršava
zahtevani zadatak i šalje poruku klijentskom procesu – poruka predstavlja odgovor na
zahtev klijentskog procesa.
Napomene o K/S modelu:
o
klijentski i serverski procesi su specijalizovani za realizaciju odre
đ
enih tipova zadataka, na
odre
đ
eni zahtev klijentskog procesa treba da odgovori serverski proces –
specijalizovan za
izvo
đ
enje zahtevane funkcije
o
granice funkcionalnosti klijentskih i serverskih procesa su jasno definisane,
o
klijentski i serverski procesi su nezavisne programske jedinice,
o
K/S distribucija programa
o
deo programa na prednjem kraju – realizuje se putem klijentskog procesa,
o
deo programa na zadnjem kraju – realizuje se putem serverskog procesa,
o
ni jedan od delova ne predstavlja kompletan program – oni komplementiraju jedan drugog,
o
klijentski i serverski procesi mogu da se izvode na:
o
istom, ili
o
razli
č
itim ra
č
unarima povezanim putem ra
č
unarske mreže,
o
klijent
(klijentski ra
č
unar) – ra
č
unar na kojem se izvodi klijentski proces,
o
server
(serverski ra
č
unar) – ra
č
unar na kojem se izvodi serverski proces,
o
prakti
č
ni preduslovi primene K/S modela je postojanje
barem dva
ra
č
unara povezana
komunikacionom mrežom sa instaliranim OS koji podržava rad u mreži.
Tema 5: Tehnološke osnove izgradnje softverskih proizvoda za podršku poslovanju
5
Distribucija
klijentskog i serverskog procesa na razli
č
ite ra
č
unare:
o
server
o
uobi
č
ajeno ra
č
unar boljih karakteristika,
o
namenjen da opsluži više klijenata istovremeno
o
klijent
o
uobi
č
ajeno ra
č
unar slabijih karakteristika.
Procesi na serveru moraju biti "deljivi" – da mogu da opsluže više klijenata u isto vreme.
Ukupno gledano, obrada se izvršava
efikasnije
nego da se ceo program izvršava na samo jednom
ra
č
unaru.
Primeri koji ne predstavljaju K/S model:
o
pristup datotekama, smeštenim na poseban server datoteka putem programa koji se
kompletno izvršava na drugom ra
č
unaru,
o
emulacija terminala putem personalnih ra
č
unara pokrenuti program se kompletno izvršava
na drugom ra
č
unaru – serveru aplikacija,
o
pristup serveru izveštaja, za pokretanje izveštaja koji se kompletno izvršava (formatira i
štampa) na drugom ra
č
unaru ...
Č
esto se pojam K/S modela obrade podataka
pogrešno poistove
ć
uje
s izvršenjem programa
o
u grafi
č
kom (GUI) okruženju i
o
koji, eventualno, koristi podatke s drugih, umreženih ra
č
unara.
5.1.4. ARHITEKTURA K/S SISTEMA
Elementi K/S sistema:
o
jedan ili više servera,
o
jedan ili više klijenata,
o
klijentski procesi,
o
serverski procesi i
o
komunikacioni me
đ
usloj.
Komunikacioni me
đ
usloj
– obuhvata sve H/S elemente, neophodne da bi komunikacija izme
đ
u
klijentskih i serverskih procesa bila mogu
ć
a.
