Univerzitet Singidunum
Poslovni Fakultet
DIPLOMSKI RAD
Tema: Tradicionalno i savremeno bankarsko poslovanje
Mentor
Student:
Prof.dr. Jovi
ć
Zoran
Mijailovi
ć
Sla
đ
ana
26v/2005
Beograd,septembar 2009.
2
DIPLOMSKI RAD: Tradicionalno i savremeno bankarsko poslovanje
SADRŽAJ
REZIME
....................................................................................................................................................
4
ABSTRACT
................................................................................................................................................
5
UVOD.......................................................................................................................................................
6
1
ISTORIJAT
RAZVOJA
BANKARSTVA
I
NJEGOVE
KARAKTERISTIKE
....................................................
8
1.1
Istorijat
razvoja
bankarstva
...................................................................................................
8
1.2
Bankarski
poslovi
.................................................................................................................
12
1.3
Transformacija
bankarskog
sistema
i
bankarstvo
u
savremenoj
privredi
...........................
14
1.4
Razlozi
za
primenu
novih
tehnologija
..................................................................................
19
2
TRADICIONALNO
BANKARSTVO
I
NJEGOVE
KARAKTERISTIKE
......................................................
20
2.1
Opadanje
tradicionalnog
bankarstva
..................................................................................
21
3
SAVREMENE
TENDENCIJE
U
BANKARSKOM
MENADŽMENTU
......................................................
22
3.1
Samouslužno
bankarstvo
.....................................................................................................
27
3.2
Bankarske
paradigme
i
procesi
............................................................................................
27
3.3
Savremene
banke
i
moderna
država
...................................................................................
31
3.4
Trendovi
u
savremenom
bankarstvu
...................................................................................
32
3.4.1
Globalizacija
....................................................................................................................
32
3.4.2
Deregulacija
.....................................................................................................................
34
3.4.3
Informacioni
progres
.......................................................................................................
35
3.4.4
Konkurencija
i
koncentracija
u
bankarstvu
.....................................................................
35
3.4.5
Bankarsko
osiguranje
......................................................................................................
43
3.5
Elektronsko
bankarstvo
.......................................................................................................
47
3.6
Me
đ
unarodno
i
multinacionalno
bankarstvo
......................................................................
54
4
KOMPARACIJA
BANKARSKIH
SISTEMA
..........................................................................................
65
4.1
Obeležja
bankarskih
faza
.....................................................................................................
69
5
RIZICI
U
SAVREMENOM
BANKARSTVU
.........................................................................................
71
5.1
Kreditni
rizik
.........................................................................................................................
72
5.2
Kamatni
rizik
........................................................................................................................
73
5.3
Devizni
(valutni
rizik)
...........................................................................................................
74
5.4
Ostali
tržišni
rizici
.................................................................................................................
76
5.5
Rizik
likvidnosti
....................................................................................................................
77
5.6
Operativni
rizik
....................................................................................................................
78
5.7
Reputacioni
rizik
..................................................................................................................
80
5.8
Državni
rizik
.........................................................................................................................
80
4
DIPLOMSKI RAD: Tradicionalno i savremeno bankarsko poslovanje
REZIME
Bankarsko poslovanje poslednjih nekoliko decenija karakterišu velike promene koje su
posledica razli
č
itih faktora. Tradicionalno bankarsko poslovanje, koje je trajalo sve do 1960-
ih godina prošlog veka doživelo je transformaciju u savremeno bankarsko poslovanje pod
uticajem mnogobrojnih faktora od kojih su najzna
č
ajniji internacionalizacija i globalizacija,
deregulacija poslovanja, informati
č
ka revolucija, pove
ć
ana konkurencija i koncentracija u
bankarstvu i drugi faktori. Pod uticajem navedenih faktora tradicionalno bankarstvo se menja
u savremeno što podrazumeva promenu celokupne poslovne filozofije i postulata na kojima
je po
č
ivalo tradicionalno bankarstvo.
Razlog za odabir teme “
Tradicionalno i savremeno bankarsko poslovanje
” za diplomski rad
je
č
injenica da je bankarstvo kao deo ukupnog finansijskog sistema, kao osnovnog stuba
ekonomije jedne zemlje a banke monetarne ustanove i nov
č
ana preduze
ć
a
č
ija je osnovna
funkcija snabdevanje reprodukcije potrebnom koli
č
inom novca i kredita, bez njihove uloge se
ne i moglo zamisliti funkcionisanje privrednih aktivnosti.
Klju
č
ne re
č
i:
tradicionalna banka, obeležja bankarskih faza, savremene tendencije i savremena banka,
konkurencija, novi proizvodi, rizici u bankarstvu.
5
DIPLOMSKI RAD: Tradicionalno i savremeno bankarsko poslovanje
ABSTRACT
Banking in recent decades are characterized by major changes as the result of various factors.
Traditional banking business, which lasted until the 1960s last century, experienced a
transformation into a modern banking business under the influence of many factors of which
the most significant internationalization and globalization, deregulation of business,
information revolution, increased competition and concentration in banking and other factors.
Under the influence of these factors, traditional banking is changing in the contemporary
which includes changing the whole business philosophy and postulate on which rested a
traditional banking.
The reason for choosing the topic "Traditional and modern banking business" for graduate
work is the fact that banking as part of the overall financial system, as the basic pillars of the
economy of a country and the Bank of monetary financial institutions and companies whose
primary function is supply the necessary amount of play money and credit, without their role
is not and could not imagine functioning of economic activities.
Keywords: traditional bank, banking features phase, contemporary trends and modern bank,
competition, new products, risks in banking.
7
DIPLOMSKI RAD: Tradicionalno i savremeno bankarsko poslovanje
Diplomski rad se sastoji iz šest delova.
Prvi deo
obuhvata
istorijat razvoja bankarstva
i
osnovne bankarske poslove, transormaciju bankarskog sistema i razloge za primenu novih
tehnologija.
Drugi deo
opisuje
tradicionalno bankarstvo
, njegove karakteristikr i razloge opadanja
tradicionalnog bankarstva.
Tre
ć
i deo
–
Savremene tendencije u bankarskom menadžmentu
objašnjava bankarske
paradigme i procese, trendove u savremenom bankarstvu kao što su globalizacija,
deregulacija, informacioni progres, konkurenciju i koncentraciju u bankarstvu, bankarsko
osiguranje i elektronsko bankarstvo, me
đ
unarodno i multinacionalno bankarstvo.
Č
etvrti deo
–
Komparacija bankarskih sistema
ukazuje na razlike u tradicionalnom i
savremenom poslovanju banaka i obeležja bankarskih faza.
Peti deo –
Rizici u savremenom bankarstvu
– obuhvata rizike kao što su kreditni, kamatni,
devizni, ostale tržišne rizike, rizik likvidnosti, operativni rizik, reputacioni rizik, državni rizik
i moralni hazard koji nije rizik u pravom smislu te re
č
i.
Poslednji, šesti deo objašnjava
savremene bankarske poslove
– Lizing, faktoring, forfeting,
franšizing, konsalting, njihove karakteristike, prednosti i nedostatke.
