Seminarski rad
saglasni da se na sva prava, obaveze i odgovornosti koja nisu utvrđena ovim ugovorom
primenjuju odgovarajuće odredbe zakona i opšteg akta.
2. PRAVNI AKTI IZ ZAKONA O RADU
Zakon o radu precizno uređuje odnos između zakona i ugovora o radu kao odnos
usklađenosti ugovora o radu sa zakonom. Ugovor o radu mora biti u saglasnosti sa zakonom i to
dvojako: tako što ugovor o radu ne može da sadrži odredbe kojima se zaposlenom daju manja
prava ili utvrđuju nepovoljniji uslovi rada od prava i uslova koji su utvrđeni zakonom, i
ugovorom o radu mogu da se utvrde veća prava i uslovi utvrđeni zakonom, i druga prava koja
nisu utvrđena zakonom, osim ako zakonom nije drukčije određeno.
Ugovor o radu mora biti u saglasnosti sa opštim i kolektivnim ugovorom kada ovaj kolektivni
ugovor obavezuje poslodavca, a kada se radi o uređivanju uslova za rad mora biti u saglasnosti ne
samo sa opštim i posebnim ugovorom nego i sa kolektivnim ugovorom kod poslodavca. Redosled
primene ovih pravnih akata je sledeći: ugovor o radu, kolektivni ugovor pa zakon, jer je obim
prava u obrnutom odnosu prema nivou uopštenosti pravnog akta.
1
2.1. ZAKLJUČENJE UGOVORA O RADU
Ugovor o radu je akt zasnivanja radnog odnosa, kojim se uređuju prava, obaveze i
odgovornosti između zaposlenog i poslodavca. Tom prilikom je i jednoj i drugoj strani
dozvoljena sloboda ugovaranja. Iako ugovor o radu nije strogo formalan akt, jer forma nije
condicio sine qua non za njegovo postojanje, zaključuje se u pisanom obliku pre nego što
zaposleni stupi na rad. Ugovor mora biti u skladu sa Zakonom o radu i kolektivnim ugovorom.
Zaključeni ugovor o radu znači da su se stekli svi uslovi i osnovi za zasnivanje radnog odnosa.
1
Jerinić Dragoslav, Radni odnosi u Srbiji, Cekom books 2009, Novi Sad
Seminarski rad
Ugovor o radu može se zaključiti na neodređeno i određeno vreme. Ugovor o radu u kome nije
naznačeno vreme trajanja smatraće se ugovorom o radu na neodređeno vreme. Ugovor o radu na
određeno vreme zaključuje se na period do dve godine. U slučajevima izvršavanja posla koji traje
do šest meseci; privremenog povećanja obima posla; zamene odsutnog radnika do godinu dana,
te obavljanje poslova čije je trajanje unapred određeno prirodom i vrstom posla, zaključuje se
ugovor o radu na određeno vreme. Ukoliko je ugovor o radu zaključen suprotno napred
navedenom, smatra se da se radi o ugovoru o radu na neodređeno vreme. Ugovor o radu koji je
zaključen na određeno vreme, može se, u sporazumu sa poslodavcem, jednom ili više puta
produžiti za određeni period, ali najviše do dve godine od dana zaključivanja ugovora o radu na
određeno vreme. U ovaj period uračunavaju se i prekidi koji su trajali do dve sedmice.
Ugovor o radu ne može zaključiti lice koje nije navršilo 15 godina života i koje nema
opštu zdravstvenu sposobnost za rad. Lice koje ima između 15 i 18 godina života može zaključiti
ugovor o radu pod uslovom da pribavi uverenje da poseduje opštu zdravstvenu sposobnost za rad
i saglasnost zakonskog zastupnika. Lice mlađe od 18 godina života ne može zaključiti ugovor o
radu za obavljanje poslova na kojima postoji povećana opasnost od povreda ili povećani štetni
uticaj za zdravlje radnika.
2
2.2. OSOBINE UGOVORA O RADU
Ugovor o radu je formalan ugovor. Zaključuje se u pismenon obliku i smatra se
zaključenim kada ga potpišu zaposleni i poslodavac. On je dvostrani ugovor, dvostrano obavezan,
jer stvara uzajamne obaveze učesnika u zaključivanju ugovora. Zatim je dvostrano teretni ugovor
jer se njegov cilj sastoji u određenoj koristi za obe strane, i svaka ugovorna strana vidi ispunjenje
nekog svog interesa. Istovremeno on je i komutativni ugovor jer su u trenutku njegovog
zaključenja poznati ne samo vrsta nego i obim činidbe, a poznato je i ko je obavezan da činidbu
izvrši i ko je ovlašćen da zahteva njeno izvršenje
2
www.zakoni.rs/zakon-o-radu
