Šta je originarno sticanje svojine?

Originarno (izvorno) sticanje svojine je način sticanja prava svojine kod koga novo pravo nastaje bez pravnog prethodnika, odnosno ne izvodi se iz ničijeg prethodnog prava. Kod originarnog sticanja, između prethodnog i novog vlasnika ne postoji pravni kontinuitet. Primeri originarnog sticanja uključuju okupaciju (prisvojenje napuštenih stvari), građenje na svom zemljištu, sticanje plodova, stvaranje nove stvari i sticanje svojine održajem. Kod originarnog sticanja dovoljno je da postoji samo činjenica predviđena zakonom, ne zahteva se postojanje pravnog osnova (iustus titulus).

Koja je razlika između originarnog i derivativnog sticanja?

Ključna razlika je u tome što kod originarnog sticanja pravo svojine nastaje prvi put ili nezavisno od prava prethodnika, dok kod derivativnog sticanja dolazi do prenosa već postojećeg prava sa prethodnika na sledbenika. Kod derivativnog sticanja važi pravilo „nemo plus iuris“ - niko ne može preneti više prava nego što sam ima, pa se pravo prenosi sa svim teretima i ograničenjima. Kod originarnog sticanja novo pravo je potpuno oslobođeno od eventualnih tereta koji su možda postojali ranije. Derivativno sticanje zahteva i pravni osnov (npr. kupoprodaju) i način sticanja (predaju), dok originarno zahteva samo činjenicu predviđenu zakonom.

Šta je održaj i da li je to originarno sticanje?

Održaj (uzukupacija) je originarni način sticanja prava svojine kod koga lice koje drži tuđu stvar kao svoju, uz ispunjenje određenih zakonskih uslova (određeno trajanje držanja, dobra vera, pravni osnov), postaje vlasnik te stvari. U zavisnosti od ispunjenosti uslova, razlikujemo redovni održaj (kraći rok) i vanredni održaj (duži rok). Pošto se pravo svojine stiče bez obzira na postojanje prethodnog vlasnika i bez njegovog prenosa prava, održaj spada u originarno sticanje svojine.

Koje su najčešće forme derivativnog sticanja svojine?

Najčešći oblici derivativnog sticanja svojine su: kupoprodaja (najčešći pravni osnov), poklanjanje, razmena, nasleđivanje, prenos svojine kao ispunjenje nekog ugovora, i prenos svojine kroz pravni promet nepokretnosti uz upis u katastar. Kod svih ovih oblika neophodna su dva elementa: pravni osnov (iustus titulus) koji opravdava prenos i način sticanja (modus acquirendi) koji predstavlja predaju stvari kod pokretnosti ili upis u javne knjige kod nepokretnosti.

Da li se svojina na nepokretnosti može steći originalno?

Da, svojina na nepokretnosti može se steći originalno, pre svega kroz institut održaja nepokretnosti. Prema Zakonu o osnovama svojinsko-pravnih odnosa, lice koje neprekidno drži nepokretnost kao svoju uz dobru veru može postati vlasnik nakon 10 godina redovnog ili 20 godina vanrednog održaja. Takođe, građenjem na svom zemljištu dolazi do originarnog sticanja svojine na izgrađenom objektu. Ovi načini sticanja ne zavise od volje prethodnog vlasnika niti od prenosa njegovog prava.

Koje je osnovno pravilo koje važi kod derivativnog sticanja svojine?

Niko ne može preneti više prava nego što sam ima (nemo plus iuris)

Prvo u vremenu, jače u pravu (prior tempore, potior iure)

Neznanje zakona ne opravdava (ignorantia iuris non excusat)

Dobra vera se pretpostavlja (bona fides praesumitur)

Koji su obavezni elementi derivativnog sticanja svojine?

Pravni osnov (iustus titulus) i način sticanja (modus acquirendi)

Samo protok određenog vremenskog perioda

Pravni osnov (iustus titulus) i način sticanja (modus acquirendi)

Samo usmena saglasnost stranaka

Šta predstavlja okupaciju kao način sticanja svojine?

Originarno sticanje prisvojanjem stvari bez vlasnika ili napuštenih stvari

Kupovina stvari na javnoj aukciji

Originarno sticanje prisvojanjem stvari bez vlasnika ili napuštenih stvari

Poklanjanje stvari od strane vlasnika

Koliki je rok za redovni održaj nepokretnosti prema našem pravu?

10 godina uz dobru veru i pravni osnov

5 godina uz dobru veru i pravni osnov

10 godina uz dobru veru i pravni osnov

20 godina bez obzira na dobru veru

Pretraga: ograničenja svojine

Pravo svojine, kao najviša pravna i faktička vlast na stvari, nije neograničeno. Ograničenja prava svojine mogu biti: - opšta – ograničavaju vršenje svakog prava svojine; - posebna – predviđena za...

Pravo

28 stranica

Pravo, Skripte

Objavio savke93 · 9. maj 2013.

Originarni i derivativni način sticanja svojine

nema izlaza na javni put,jer je okruženo zemljištima drugih vlasnika. Kod nužnog prolaza korisnik je obavezan na davanje naknade vlasniku susednog zemljišta. Čim ta potreba otpadne,nužni prolaz prestaje .Pravo nužnog...

Pravo

21 stranica

Pravo, Seminarski radovi, Skripte

Objavio Aco3105 · 4. decembar 2012.